Транспарт і лагістыка

Геаграфічнае становішча Рэспублікі Беларусь абумовіла яе ролю ў якасці важнай транзітнай краіны ва Усходняй Еўропе.

Беларусь знаходзіцца на скрыжаванні асноўных транспартных маршрутаў і звязвае дзяржавы Заходняй Еўропы з краінамі Усходу, а таксама рэгіёны Чарнаморскага ўзбярэжжа з рэгіёнам Балтыйскага мора.

Паводле папярэдняй ацэнкі, за 2024 год доля транспартнай галіны ў валавым унутраным прадукце Рэспублікі Беларусь склала 4,9%. Транспартныя паслугі фарміруюць 51,2% агульнага аб'ёму экспарту паслуг краіны. Доля інвестыцый у агульным аб'ёме інвестыцый у асноўны капітал складае 7,9%.

У сферы транспартнага комплексу Рэспублікі Беларусь паводле стану на 1 студзеня 2025 года функцыянуе 12 тыс. арганізацый розных форм уласнасці і больш за 36 тыс. індывідуальных прадпрымальнікаў. У транспартнай галіне працуе 267,2 тыс. чалавек.

У 2024 годзе ўсімі відамі пасажырскага транспарту перавезена 1 723 млн чалавек.

У Нацыянальным аэрапорце Мінск у 2024 годзе абслужана 2,8 млн пасажыраў.

У транспартнай галіне для павышэння якасці абслугоўвання пасажыраў і забеспячэння бяспекі рэалізуецца шэраг інфраструктурных праектаў.

У 2024 годзе выканана рэканструкцыя значных аб'ектаў дарожнай інфраструктуры: 

  • участак аўтадарогі Р-46 Лепель - Полацк - граніца Расійскай Федэрацыі (Юхавічы); 
  • участак аўтадарогі М-3 Мінск - Віцебск; 
  • пад'езд да горада Ліда ад аўтадарогі М-11/Е 85; 
  • участак аўтадарогі Р-53 Слабада - Навасады.

У 2024 годзе адрамантавана 5,3 тыс. км дарог рэспубліканскага і мясцовага значэння, а таксама 6,4 тыс. пагонных метраў маставых збудаванняў на іх (121 адзінка).

Дынамічна развіваюцца кантэйнерныя чыгуначныя перавозкі грузаў, у тым ліку ў зносінах Беларусь - Кітай. Па выніках 2024 года агульны аб'ём такіх перавозак склаў 1,6 млн кантэйнераў у ДФЭ, або 156,5% да ўзроўню 2023 года.

Міжнародныя аўтамабільныя перавозкі грузаў з выкарыстаннем дазволаў цяпер выконваюцца беларускімі перавозчыкамі па тэрыторыі 14 замежных дзяржаў. Мінтранс Беларусі вядзе мэтанакіраваную работу з іншымі краінамі з мэтай скасавання дзеючай дазвольнай сістэмы ў сферы міжнародных аўтаперавозак грузаў, у тым ліку з дзяржавамі - удзельніцамі ініцыятывы "Адзін пояс - адзін шлях".

У галіне пасажырскіх перавозак 25 студзеня 2024 года прыняты Указ № 32 "Аб аўтамабільных перавозках пасажыраў". Нормы дакумента накіраваны на забеспячэнне бяспекі аўтамабільных перавозак, стварэнне ўмоў для добрасумленнай канкурэнцыі на рынку і павышэнне якасці паслуг. У створаны ў краіне рэестр уключаюцца звесткі аб перавозчыках, транспартных сродках, вадзіцелях, дыспетчарах перавозак у нерэгулярных зносінах, у тым ліку дыспетчарах таксі.

У 2024 годзе ў рамках рэалізацыі пілотнага праекта ў горадзе Шклове і Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці на электрычны транспарт пераведзены ўсе маршруты, якія абслугоўваюць пасажыраў у рэгулярных зносінах.

У галіне грамадзянскай авіяцыі ў 2024 годзе падпісаны пагадненні аб паветраных зносінах з Рэспублікай Сейшэльскія Астравы, Каралеўствам Саудаўская Аравія, мемарандумы аб узаемаразуменні з авіяцыйнымі адміністрацыямі Сацыялістычнай Рэспублікі В'етнам і Дзяржавы Кувейт.

У 2024 годзе нацыянальным авіяперавозчыкам "Белавія" рэгулярныя рэйсы выконваліся з Нацыянальнага аэрапорта Мінск, а таксама абласных аэрапортаў Гомель і Брэст у 20 аэрапортаў 11 дзяржаў свету.

У галіне прадаўжаецца работа па абнаўленні рухомага саставу. У 2024 годзе набыта больш за 2,7 тыс. адзінак грузавога чыгуначнага рухомага саставу, каля 660 адзінак аўтамабільнага і гарадскога электрычнага пасажырскага транспарту агульнага карыстання.

На тэрыторыі індустрыяльнага парка "Вялікі камень" рэалізуецца праект па стварэнні буйнога рэгіянальнага лагістычнага цэнтра.

Цяпер на тэрыторыі парка функцыянуе першая чарга лагістычнага комплексу агульнай плошчай больш за 40 тыс. кв.м з тэхналагічнымі пляцоўкамі для пагрузачна-разгрузачных работ і кантэйнерным тэрміналам.

Наступным этапам стане будаўніцтва бімадальнага грузавога тэрмінала плошчай 800 тыс. кв.м з удзелам кіруючай кампаніі буйнейшага рачнога порта Еўропы "Дуйсбург Хафен", лагістычнага аператара "Чайна Мерчантс Груп" і "Хупак Інтэрмодал СА" (Швейцарыя). Будаўніцтва тэрмінала дасць магчымасць нарасціць транспартныя патокі праз Беларусь. Увод аб'екта ў эксплуатацыю запланаваны на першае паўгоддзе 2026 года.

У транспартнай сферы прадаўжаецца работа па ўдасканаленні дзеючых тэхналагічных працэсаў і павышэнні ўзроўню іх аўтаматызацыі і лічбавізацыі.