Прыярытэты старшынства ў ЕАЭС у 2020 годзе

З 1 студзеня 2020 года старшынства ў органах ЕАЭС (саветах кіраўнікоў дзяржаў і кіраўнікоў урадаў), Савеце Еўразійскай эканамічнай камісіі перайшло да Рэспублікі Беларусь. Адначасова з гэтым Рэспубліка Беларусь у парадку ратацыі дэлегавала свайго прадстаўніка на пасаду Старшыні Калегіі ЕЭК (выканаўчага наднацыянальнага органа) на перыяд з 1 лютага 2020 года па 31 студзеня 2024 года.
Прыярытэты старшынства ў ЕАЭС

Гэта дае магчымасць Беларусі больш эфектыўна прадстаўляць сваё бачанне прыярытэтаў эканамічнай інтэграцыі ў ЕАЭС і пашыраць свой парадак  дня.

Як краіна з экспартна арыентаванай эканомікай Беларусь вельмі зацікаўлена ў свабодзе перамяшчэння тавараў і паслуг у ЕАЭС і ў развіцці яго знешнегандлёвай актыўнасці.

Парадак дня беларускага старшынства выкладзены ў Звароце старшыні Вышэйшага Еўразійскага эканамічнага савета, Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Аляксандра Лукашэнкі.

Беларусь прапануе партнёрам па саюзе паставіць на першае месца забеспячэнне свабоды перамяшчэння тавараў і паслуг на рынках дзяржаў - членаў ЕАЭС і стварэнне роўных умоў для канкурэнцыі на трансгранічных рынках. Разам з аптымізацыяй паўнамоцтваў наднацыянальных інстытутаў для гэтага неабходны элементы паэтапнага фарміравання скаардынаваных (энергетычнай, транспартнай) і адзіных (прамысловай, сельскагаспадарчай) палітык у ЕАЭС.

З пункту гледжання забеспячэння роўных умоў для канкурэнцыі ключавым з’яўляецца пытанне аб недыскрымінацыйных падыходах да фарміравання цэн на энергарэсурсы і тарыфаў на іх транспарціроўку.

Неабходна ліквідаваць перакосы ў сістэмах тэхнічнага рэгулявання, санітарных, ветэрынарных і фітасанітарных мер, якія прыводзяць да тэхнічных бар’ераў на ўнутраных рынках саюза.

Пашырэнне знешняга гандлю дзяржаў - членаў ЕАЭС будзе прадоўжан шляхам заключэння новых пагадненняў аб зонах свабоднага гандлю паміж ЕАЭС і трэцімі краінамі. Акрамя Індыі, Ізраіля і Егіпта, з якімі такія перагаворы ўжо вядуцца, у 2020 годзе будзе вызначаны пералік краін, з якімі такія перагаворы стартуюць у далейшым.

Дзеяздольнасць саюза павінна быць забяспечана праз укараненне механізмаў, якія забяспечваюць безумоўнае выкананне рашэнняў органаў ЕАЭС, накіраваных на ліквідацыю бар’ераў на ўнутраным рынку саюза.

Спатрэбіцца ўзмацненне наднацыянальнай кампетэнцыі Еўразійскай эканамічнай камісіі. У першую чаргу гэта датычыцца сфер, дзе прымяняецца   найбольшая колькасць бар’ераў і выключэнняў (тэхнічнае рэгуляванне, прымяненне санітарных, ветэрынарных і фітасанітарных мер, ажыццяўленне дзяржаўных закупак, прадастаўленне субсідый).

Неабходна прыйсці да ўстанаўлення дазвольнага парадку ўвядзення нацыянальных абмежавальных мер з разглядам Калегіяй ЕЭК праектаў нацыянальных нарматыўных прававых актаў на іх адпаведнасць праву саюза.

Важным з’яўляецца дасягненне адзінства ў прымяненні інструментаў дзяржаўнага кантролю за рухам тавараў у краінах саюза (маркіроўка тавараў сродкамі ідэнтыфікацыі, прасочвальнасць тавараў). Прымяненне гэтых інструментаў не павінна ствараць новыя тэхнічныя бар’еры на рынках, а таксама неапраўдана павялічваць фіскальную і адміністрацыйную нагрузку на бізнес.

Таксама будзе забяспечвацца ўзгадненне падыходаў да дзейнасці кантрольных і наглядных органаў дзяржаў-членаў, якія адказваюць за бяспеку прадукцыі, што абарачаецца на рынках ЕАЭС, уключаючы выпрацоўку дзейсных механізмаў абароны рынку ЕАЭС ад кантрафактнай прадукцыі, уніфікацыю мер абароны інтэлектуальнай уласнасці.

Прадоўжыцца стварэнне прававых, эканамічных і тэхналагічных умоў для функцыянавання агульных рынкаў электраэнергіі, газу, нафты і нафтапрадуктаў ЕАЭС згодна з праграмамі фарміравання названых рынкаў. Пры гэтым захаваецца двухузроўневая мадэль (нараўне з агульнымі энергетычнымі рынкамі будуць функцыянаваць і нацыянальныя).

Істотным крокам для развіцця інтэграцыі і эканомікі краін саюза можа стаць паэтапная лібералізацыя ў сферы грузавых і пасажырскіх перавозак на ўнутраным рынку ЕАЭС, фарміраванне скаардынаванай транспартнай палітыкі ў дачыненні да транзітных перавозак па тэрыторыі дзяржаў - членаў ЕАЭС з/у трэція краіны.

Фарміраванне агульнага фінансавага рынку будзе адбывацца праз гарманізацыю заканадаўства ў фінансавай сферы да ўзроўню, які забяспечвае роўныя ўмовы для пастаўшчыкоў і спажыўцоў фінансавых паслуг на ўсёй тэрыторыі дзяржаў - членаў саюза. Прыярытэтам з’яўляецца стварэнне агульнай саюзнай плацежнай інфраструктуры, якая забяспечвае магчымасць правядзення трансгранічных плацяжоў у нацыянальных валютах краін ЕАЭС і ўзаемная канвертацыя нацыянальных валют.

Узаемадзеянне дзяржаў-членаў ЕАЭС у галіне лічбавага парадку дня  будзе прадоўжана. Збліжэнне арганізацыйна-прававых асноў рэгулявання лічбавага развіцця грамадства і лічбавай эканомікі будзе весціся праз рэалізацыю Стратэгіі развіцця трансгранічнай прасторы даверу і Асноўных напрамкаў рэалізацыі лічбавага парадку дня Еўразійскага эканамічнага саюза да 2025 года.

Што датычыцца міжнароднага супрацоўніцтва саюза, то Беларусь як старшыня захоўвае прыхільнасць да ідэі інтэграцыі інтэграцый, спалучэння і гарманізацыі інтарэсаў існуючых інтэграцыйных фарматаў на прасторы Еўразіі.