Нарада аб шляхах паскарэння работы па ключавых інвестпраектах з замежнымі краінамі

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка 24 ліпеня сабраў нараду аб шляхах паскарэння работы па ключавых інвестыцыйных праектах з замежнымі краінамі.

Кіраўнік дзяржавы звярнуў увагу, што рэгулярна бывае ў іншых краінах з візітамі. Адзін з прыкладаў - нядаўняя вялікая камандзіроўка, у час якой Аляксандр Лукашэнка наведаў Расію, Кітай, Інданезію і М'янму. Пры гэтым беларускі бок заўсёды добра прымаюць у розных рэгіёнах свету - у краінах Азіі, Афрыкі, Блізкага Усходу і іншых. Такія камандзіроўкі даюць станоўчы эфект для эканомікі, паколькі на ўзроўні кіраўнікоў дзяржаў дасягаюцца канкрэтныя і значныя пагадненні аб развіцці супрацоўніцтва.

"Эфект ад такіх камандзіровак значны. Але я баюся валакіты, каб гэта ўсё не патанула", - падкрэсліў беларускі лідар.

Аляксандр Лукашэнка прывёў у прыклад дамоўленасць аб будаўніцтве ў Беларусі цэлюлозна-кардоннага камбіната, дасягнутую з Аманам. Рэалізацыя гэтага праекта ідзе недастаткова актыўна, нягледзячы на яго важнасць. "Гэта нам вельмі неабходна. Мы не паспяваем, як гэта я бачу з паветра, перапрацоўваць той лес, які спее на пні. Таму нам трэба разумна і без лішкаў перапрацоўваць гэту сыравіну. Гэта наш здабытак, - выказаўся аб важнасці гэтага праекта Прэзідэнт. - Дамовіліся: будзем рабіць гэта і гэта. Мінула ўжо нямала часу. Дакладвае ўрад: мемарандум падпісалі, думаем, плануем... Колькі мы будзем планаваць?"

У сувязі з гэтым Аляксандр Лукашэнка абазначыў прычыну, чаму вырашыў сабраць адказных і пачуць, як рэалізуюцца важныя дамоўленасці: "Галоўнае - гэта эканоміка, фундамент. Каб не завалакіцілі, каб гэтыя камандзіроўкі, асабліва на ўзроўні Кіраўніка дзяржавы, не праходзілі мімалётам і міма мэты. Але, акрамя таго, і міністры, і Прэм'ер-міністр ажыццяўляюць адпаведныя камандзіроўкі".

Кіраўнік дзяржавы таксама назваў нараду элементам прэзідэнцкага кантролю рэалізацыі важнейшых дамоўленасцей з замежнымі краінамі. Канкрэтна - інвестыцыйных праектаў, прычым як у Беларусі, так і беларускіх за мяжой.

"У частцы экспарту ў пачатку гэтага года нашы прадпрыемствы спрацавалі нядрэнна. У ходзе праведзенага вялікага візіту ў адрас нашай краіны таксама было выказана нямала добрых слоў і абазначана планаў, - адзначыў Аляксандр Лукашэнка. - Разам з тым даўно вядома, што для паспяховага асваення рынкаў, асабліва далёкіх, простага гандлю сёння мала. Задача вырашаецца праз кааперацыю, вынас фінішнай вытворчасці бліжэй да спажыўцоў, стварэнне на месцы сваіх або сумесных аб'ектаў лагістыкі і вытворчасцей. Інструментарый для дасягнення гэтых мэт ёсць, прычым многае зроблена за апошнія месяцы".

Прэзідэнт нагадаў, што раней быў закладзены інвестыцыйны складнік у праграму дзеянняў урада па развіцці супрацоўніцтва з краінамі далёкай дугі і перш за ўсё Афрыкі на 2026-2030 гады. Акрамя таго, з Кітаем з 1 студзеня бягучага года пачало працаваць пагадненне аб гандлі паслугамі і ажыццяўленні інвестыцый, а ў маі была прынята новая Дырэктыва Прэзідэнта з выразным акцэнтам на прыцягненні прамых інвестыцый.

"Можна сказаць, выпакутавалі пул з 60 праектаў (ідэй) на суму каля $6 млрд для прыцягнення інвестараў. У чэрвені 2026 года Савет Міністраў нарэшце зацвердзіў стратэгію развіцця мультыбрэндавых сэрвісных цэнтраў беларускай тэхнікі і прамысловага абсталявання ў іншых краінах - СНД і далёкай дугі. Без гэтага нікуды: ніхто тэхніку купляць не будзе, калі не будзе відаць, што яе можна падрамантаваць, ажыццявіць гарантыйнае абслугоўванне, - звярнуў увагу Кіраўнік дзяржавы. - Гэтыя дакументы не павінны ляжаць мёртвым грузам, а павінны стаць інструкцыяй да дзеяння. Прычым да неадкладнага дзеяння, без валакіты. Па маіх унутраных адчуваннях, разгортваемся ўсё роўна вельмі цяжка".

"Прапаноўвайце варыянты, ніякіх адгаворак быць не павінна. Галоўнае, каб вы пачулі мяне і адрэагавалі. Давайце па сутнасці вырашаць тыя ці іншыя пытанні. І яшчэ: не абяцайце таго, чаго вы не можаце зрабіць. Трэба рабіць толькі тое, што мы можам", - звярнуўся да ўдзельнікаў нарады Аляксандр Лукашэнка.

Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што рэалізацыя інвестыцыйных праектаў за мяжой разгортваецца не так хутка, як патрабуецца, і абазначыў тое, што перашкаджае яе паскарэнню.

"Важна зразумець, што нам перашкаджае. Першае - наша ўласная ўнутраная непаваротлівасць, недысцыплінаванасць і бюракратыя. Самі сабе ствараем надуманыя праблемы, з якімі гераічна змагаемся месяцамі, - заявіў Аляксандр Лукашэнка. - Бывае так: Прэзідэнт прыняў рашэнне, засталося толькі падпісаць. Месяцамі спрабуюць падрыхтаваць прыняты Указ або распараджэнне на адным лісце для падпісання Прэзідэнтам".

Адзін з прыкладаў - гісторыя з праектам новага цэлюлознага камбіната ў Віцебскай вобласці. "Аказваецца, трэба аж два прэзідэнцкія ўказы: першы - каб у літаральным сэнсе слова расчысціць пляцоўку пад будаўніцтва ад старых інвестараў, другі - каб запусціць новы інвестпраект. Няважна, два ці адзін, але вы ўнясіце. Чыноўнікі пераліваюць з пустога ў парожняе каторы месяц, а праект не рухаецца", - канстатаваў Прэзідэнт.

Пры гэтым дамоўленасць на вышэйшым узроўні даўно дасягнута, але праект тоне ў бюракратыі. "Прашу па ўсіх інвестпраектах, якія будзем абмяркоўваць, дакладна сказаць, дзе рэальныя праблемы, а дзе - валакіта з нашага боку", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.

Прэзідэнт даручыў больш актыўна задзейнічаць дзяржаўны фінансавы рэсурс, каб замацавацца на знешніх рынках.

"Калі бачым рэальную перспектыву, калі трэба "аслупавацца" на рынку ў апорных краінах, то чаму не выкарыстоўваем дзяржаўны фінансавы рэсурс, каб дапамагчы нашым флагманам?" - задаў слушнае пытанне Аляксандр Лукашэнка.

Прэзідэнт звярнуў увагу, што ў гэтым працэсе не вельмі бачна роля Нацыянальнага банка. Кіраўнік дзяржавы таксама адзначыў, што калі размова ідзе аб бюджэтных грашах або рэзервах, фінансісты адразу ківаюць на работнікаў вытворчасці - маўляў, няма ўсебакова прапрацаваных бізнес-планаў. "Дык прапрацоўвайце! Лічыце разам з Банкам развіцця. У рэшце рэшт, размова ідзе аб трох-пяці, ну няхай дзесяці праектах у год", - падкрэсліў Прэзідэнт.

Гаворачы аб тым, што цікавіць замежных партнёраў, Аляксандр Лукашэнка назваў зборачныя вытворчасці і сэрвісныя цэнтры. "Гэтак жа, як Беларусь "цягне" да сябе аўтавытворцаў, мы бачым, што і нас туды запрашаюць. Гэта добра, аднак не ва ўсіх выпадках дастаткова ўнесці ў капітал сумесных кампаній інтэлектуальную ўласнасць. Як і Беларусі, гэтым краінам патрэбны жывыя інвестыцыі - сродкі для будаўніцтва новых прадпрыемстваў па нашых тэхналогіях", - канстатаваў ён.

Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што, напрыклад, у Афрыцы цяпер атрымліваецца рэалізаваць адносна невялікія праекты з прамымі беларускімі інвестыцыямі - зборачныя вытворчасці сельгастэхнікі ў Нігерыі, сэрвісныя цэнтры там жа, а таксама ў Зімбабвэ і Тога. У сувязі з гэтым ён паставіў задачу ўраду вызначыць канкрэтныя напрамкі работы ў Афрыцы, паўночная гэта, паўднёвая або ўсходняя частка гэтага кантынента.

"Мець гігантаманію мы не павінны. Мы павінны дакладна вызначыцца, куды нам ісці", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка. Акрамя таго, ёсць магчымасць сумеснай работы на рынку Афрыкі з расійскімі партнёрамі, што таксама з'яўляецца адным з перспектыўных напрамкаў і пераваг у супрацоўніцтве з краінамі гэтага рэгіёна.

Прэзідэнт таксама адзначыў, што ў шэрагу афрыканскіх краін інвестпраекты часам рэалізуюцца прыватнікамі, якія могуць быць абмежаваны ў рэсурсах. "Дзяржава павінна працаваць. Беларускія камплектуючыя, ліцэнзійныя плацяжы, прыбытак ад рэалізацыі - гэта для нас важна. Трактар МТЗ у Пакістане або ў Афрыцы працуе 20-30 гадоў. За гэты тэрмін арыгінальнымі запчасткамі, шынамі, расходнымі матэрыяламі да яго выручку як яшчэ за два такія трактары атрымаць можна", - прывёў прыклад Аляксандр Лукашэнка.