Поўная версія інтэрв'ю Аляксандра Лукашэнкі тэлеканалу RT

Меркаванне Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі па самых гарачых тэмах сусветнага і ўнутранага парадку дня прагучала ў час інтэрв'ю аўтару праграмы "Эфект Санчэса" на тэлеканале RT Рыку Санчэсу.

Аб барацьбе за справядлівасць і супраць карупцыі

У пачатку размовы вядучы RT Рык Санчэс заўважыў, што на Захадзе добра вядома аб жорсткай пазіцыі Аляксандра Лукашэнкі ў адносінах да карупцыі, такую пазіцыю нават называюць прафесійнай этыкай беларускага лідара. Журналіст пацікавіўся, што ў аснове гэтай перакананасці. 

Прэзідэнт расказаў, што вырас у беднай сям'і, у жыцці бачыў шмат несправядлівасці. "Гэты прынцып справядлівасці - ён адтуль. З таго, што я бачыў гэту несправядлівасць і назаўсёды для сябе вырашыў, што ў аснове маёй палітыкі будзе барацьба за справядлівасць", - сказаў ён. 

"Карупцыя - гэта абуральная якасць і паказчык несправядлівасці. Карупцыя, калі глыбока пакапацца, ляжыць у аснове самых страшных з'яў, у тым ліку і войнаў", - растлумачыў Кіраўнік дзяржавы. 

"Прабачце за нясціпласць, я часта ацэньваю гады свайго прэзідэнцтва і станоўчае бачу, і адмоўнае. Самая станоўчая мая якасць - што я ўсё ж такі здолеў, нягледзячы ні на што, захаваць вось гэта пачуццё барацьбы з несправядлівасцю. Гэта мой лозунг", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.

Аб магчымай рэформе кіравання беларускай дзяржавай

"Нам трэба сур'ёзна падумаць над кіраваннем краінай. Можа, нават правесці рэформу кіравання дзяржавай, выкарыстоўваючы вопыт старога, супраць чаго нам раілі заходнікі змагацца. Перш за ўсё амерыканцы", - сказаў беларускі лідар. 

Ён нагадаў, як яшчэ ў часы Савецкага Саюза "добразычліўцы" з Захаду падбухторвалі да барацьбы з кіруючай і накіроўваючай роляй Камуністычнай партыі, якая была замацавана ў Канстытуцыі. А потым, пасля распаду Саюза, яны ж вельмі шмат раілі, падказвалі, як далей будаваць жыццё. "А, як сёння аказалася, усё гэта была хлусня, заходняя хлусня", - звярнуў увагу Прэзідэнт. 

"Заходнікі нам рэкамендавалі перш за ўсё шматпартыйнасць, плюралізм меркаванняў і іншае, іншае, іншае. Яны нам рэкамендавалі, а мы гэтага прытрымліваліся. У авангардзе ішла, вядома, Расія на чале з Ельцыным (Барыс Ельцын, першы Прэзідэнт РФ. - Заўвага). А ўслед беглі ўсе. У наш розум укаранілі культ грошай і дабрабыту. Многія прыхапілі самыя смачныя кавалкі, каб быць шчаслівым, багатым, - абрысаваў тэндэнцыі тых гадоў Аляксандр Лукашэнка. - Да чаго гэта прывяло, вы гэта ведаеце. Асабліва на прыкладзе Расіі: хто мог, хто бліжэй быў да ўлады, той прыхапіў нафту, газаздабыўныя прадпрыемствы. Узбагаціліся істотна".

Ён падкрэсліў, што не быў прыхільнікам такога курсу і, з'яўляючыся дэпутатам, галасаваў супраць распаду Савецкага Саюза. Аляксандр Лукашэнка не адмаўляе, што і ў Кампартыі, і ў сістэме партыйнага будаўніцтва ў СССР былі пэўныя недахопы. Іх трэба было выяўляць і працаваць над выпраўленнем. Гэтым і займаўся ў свой час Аляксандр Лукашэнка - быў такім канструктыўным апазіцыянерам унутры партыі. "Можа, і патрэбна была рэформа Савецкага Саюза. Дурасці ў нас хапала. Як цяпер у вас, у Амерыцы: шмат станоўчага, але дурасці таксама хапае", - адзначыў ён. 

"І калі я стаў Прэзідэнтам, нават не маючы той улады, якой валодаю цяпер, я пачаў рэформу краіны, - сказаў Кіраўнік дзяржавы. - Былі строга адменены недарэчныя рэформы (ініцыяваныя з падачы Захаду. - Заўвага). Мы пачалі жыць ад жыцця, па сваіх сродках". 

Паводле яго слоў, у складаных сітуацыях выбару таго ці іншага шляху трэба прыслухоўвацца не да чужых парад, а да свайго народа. "Мая пазіцыя зыходзіла ад жыцця. Гэта прынцып, якога я прытрымліваюся да гэтага часу: калі не ведаеш, што рабіць, трэба ісці да людзей, яны падкажуць. Яны могуць і не падказаць, але ты павінен убачыць, што трэба рабіць заўтра, зыходзячы з жыцця", - растлумачыў беларускі лідар.

Аб рэальнай магчымасці для беларусаў жыць лепш

Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што, нягледзячы на ўсе складанасці і спробы са знешніх бакоў прычыніць Беларусі шкоду, у тым ліку праз санкцыі, іншыя абмежаванні, краіна жыве і развіваецца. "Вельмі небяспечна гаварыць, што мы добра жывём. Прэзідэнту небяспечна, таму што хапае ўсяго - і добрага, і дрэннага. Але я заўсёды сваім людзям гавару, што мы жывём так, як гэтага заслугоўваем. У нас ёсць рэальныя магчымасці для таго, каб жыць лепш і нават жыць добра. Але гэта залежыць ад кожнага чалавека. Задача мая і дзяржавы - стварыць магчымасці для нармальнага жыцця, сумленнага і справядлівага", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.

Прэзідэнт звярнуў увагу, што калі нехта парушае законы, дзейнічае несправядліва, спрабуе за кошт іншых узбагаціцца, напхаць свае кішэні - гэта адразу спыняецца. "Мы на гэта жорстка рэагуем, чаго б нам гэта ні каштавала. Таму што гэта прывядзе да вайны. Як мінімум унутрыпалітычнай, грамадзянскай вайны ўнутры краіны, што можа выліцца, як ва Украіне, у вайну са сваімі суседзямі. Я гэта вельмі добра ведаю і асцерагаюся", - дадаў беларускі лідар.

Аб Еўрасаюзе як слабай кропцы апоры для планеты

Кіраўнік дзяржавы крытычна выказаўся аб паводзінах і рашэннях многіх кіраўнікоў краін Еўрапейскага саюза, якія праводзяць бяздумную палітыку. "Яны не думаюць наперад. Да гэтага дня яны больш за ўсё абапіраліся на Амерыку і думалі, што Амерыка прыйдзе і вырашыць усе іх пытанні. А Трамп ім паказаў, што вашы пытанні - гэта вашы, яны не маюць дачынення да Амерыкі. Ён дыстанцыраваўся ад Еўрапейскага саюза, ад Еўропы, ад НАТА нават", - сказаў Аляксандр Лукашэнка. 

Паводле яго слоў, Дональд Трамп даў зразумець, што ён сканцэнтраваўся на інтарэсах ЗША, пытаннях, якія важныя для яго краіны. У іх ліку - Венесуэла, Куба, Іран, часткова - барацьба з Кітаем. 

"Еўрапейскі саюз павінен быў даўно паставіць перад сабой не толькі стратэгічную мэту, але і тактычную - быць самастойнай апорай гэтай планеты", - упэўнены беларускі лідар. 

Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што заўсёды выступаў за захаванне Еўрасаюза і ўмацаванне яго ролі і спрабаваў наладжваць адносіны з ЕС. "Не таму, што яны дружалюбныя нам. А таму, што ЕС, ЗША, Кітай, Індыя, якая адраджаецца, Расія - гэта апоры планеты. І чым больш такіх апор, тым устойлівей будзе сама планета. Я з гэтага філасофскага сэнсу зыходзіў і падтрымліваў Еўрапейскі саюз", - заявіў Прэзідэнт. 

У той жа час палітыка ЕС у адносінах да Беларусі зусім не дружалюбная, варта ўзгадаць хаця б санкцыі, спробы эканамічна задушыць краіну і папракнуць у залежнасці ад іншых. "Куды толькі ні "прышпільвалі" - і да Расіі, і да Кітая, цяпер да Злучаных Штатаў Амерыкі, яшчэ да некага, - заўважыў Кіраўнік дзяржавы. - Не. Мы тут як невялікая (па мерках Расіі, Амерыкі або Кітая) сучасная суверэнная, наколькі магчыма, незалежная дзяржава. Мы тут, у цэнтры Еўропы. Так Гасподзь вызначыў месца".

Аб усенароднай любові і стаўленні да негатыву ў свой адрас

Журналіст заўважыў, што некаторыя лідары, знаходзячыся на чале ўлады, вельмі хочуць, каб у грамадстве іх любілі, і ў той жа час ім не падабаюцца негатыўныя выказванні ў іх адрас. Ён спытаў, як Прэзідэнт ставіцца да таго, што ў краінах ЕС і на Захадзе яго называюць дыктатарам. 

"Я прагматык. Гасподзь мяне навёў на розум успрымаць сітуацыю так, як яна ёсць. І ён мне заўсёды падказваў, што любіць цябе ўсе не будуць. А калі ты радыкальны чалавек (няхай у барацьбе за справядлівасць, яшчэ за нешта (пазітыўнае. - Заўвага), то цябе могуць вельмі многія людзі не любіць. Я да гэтага быў гатовы", - сказаў Аляксандр Лукашэнка. 

"Я і быў далёкі, і цяпер тым больш, ад таго, каб настроіцца на ўсеагульную любоў. Я не імператар, як Дональд Трамп або Уладзімір Пуцін. Яны могуць сабе дазволіць разважаць над тым, каб іх любілі. У мяне не тыя магчымасці, што ў іх. Ад гэтага паходзіць вось гэта спакойнае стаўленне да любові, асабліва праз доўгія гады прэзідэнцтва", - адзначыў беларускі лідар. 

У працяг тэмы ён згадаў пра размову, якая адбылася даўно з Барысам Мікалаевічам Ельцыным. "Я з ім сустракаўся, ён у мяне пытаўся: "Што ў цябе здарылася такое, што ў цябе настрой дрэнны?" А я начытаўся апазіцыйнай, так сказаць, заходняй у тым ліку, прэсы, і там усякая гразь. Самае галоўнае - несправядліва, не было таго, што пра мяне пісалі. Я яму аб гэтым сказаў, ён рассмяяўся і гаворыць: "Ты што, яшчэ чытаеш іх?" Гэта для мяне было знакавым. Я да гэтага часу памятаю", - расказаў Аляксандр Лукашэнка. 

Паводле яго слоў, ён па-ранейшаму шмат чытае, і ёсць рэчы, якія выклікаюць вострую рэакцыю. Перш за ўсё - несправядлівасць. "Гэта для мяне важна. Калі чалавек піша пра нешта (несправядлівыя адносіны, з якімі сутыкнуўся. - Заўвага), асабліва ў сацыяльных сетках, пачынаем правяраць. Але на 99 працэнтаў гэта няпраўда", - адзначыў Прэзідэнт. 

Ён, вядома, даўно ведае і аб тым, што гавораць пра яго ў заходніх СМІ, як называюць: "Я вопытны чалавек. Я прачытаў: нейкую гразь на мяне льюць, дыктатар і гэтак далей. Я да гэтага спакойна стаўлюся. Калі вы мяне пачалі называць апошнім дыктатарам Еўропы, я тады адрэагаваў: "Ну, тады спяшайцеся, таму што я апошні дыктатар Еўропы". Аджартаваўся". 

"У мяне няма рэсурсу такога, каб дыктаваць. Вось у Трампа гэты рэсурс ёсць, і ён дыктуе - у Венесуэле, на Кубе, спрабуе ў Іране дыктаваць, Кітаю - усім краінам нешта прадыктаваць. У яго ёсць гэты рэсурс, - звярнуў увагу Аляксандр Лукашэнка. - Калі ў цябе няма гэтага рэсурсу, то не спрабуй дыктаваць". 

"Дыктатура заўсёды прыводзіць да нейкага паражэння, да краху. Як здарылася ў вас (у ЗША, дзе доўга жыў і працаваў журналістам Рык Санчэс. - Заўвага) з Іранам. Няхай не крах, але нешта да паражэння падобнае", - дадаў Прэзідэнт.

Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што адносіны да яго на Захадзе маглі б змяніцца, калі б ён выступаў як дэкарацыя для іх палітыкі. "Але я чалавек іншы: падтакваць і быць дэкарацыямі для некага, у тым ліку і для Трампа, я не магу, - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка. - Справа ў тым, што я - першы Прэзідэнт Беларусі і далейшая палітыка іншых прэзідэнтаў будзе шмат у чым заснавана на маёй палітыцы. Я павінен, як у нас прынята гаварыць, закласці аснову нармальнай, жыццесцвярджальнай палітыкі будучых прэзідэнтаў". 

"Я думаю пра будучыню, - сказаў ён. - Якая будзе Беларусь? Якая будзе палітыка іншых прэзідэнтаў? Што пасля мяне застанецца? Новаму пакаленню што мы дадзім? Гэта галоўнае".

Аб сваіх высокіх рэйтынгах і зайздрасці ў палітыцы

У час размовы журналіст Рык Санчэс расказаў аб высокім узроўні падтрымкі Прэзідэнта Беларусі з боку насельніцтва. Паводле яго слоў, даныя апытанняў, праведзеных беларускімі сацыёлагамі, паказваюць падтрымку 78% насельніцтва краіны. Падобную лічбу - каля 70% - даюць і заходнія сацдаследаванні. "Некаторыя заходнія лідары тыпу Трампа, Макрона, Стармера - яны ўсе разам узятыя, магчыма, не валодаюць такой падтрымкай свайго насельніцтва і яны толькі мараць аб тым, каб іх так падтрымлівалі, - сказаў інтэрв'юер. - Можа, яны і гавораць, што вы дыктатар, і вось так да вас ставяцца менавіта таму, што, магчыма, зайздросцяць лічбам?" 

"Сярод палітыкаў пэўная зайздрасць адзін да аднаго ў нас ёсць. Гэта сапраўды так, - сказаў Кіраўнік дзяржавы. - Вы абсалютна маеце рацыю, я таксама аб гэтым часта думаю. Дай бог, каб у нейкага заходняга палітыка было не 78 працэнтаў, не 80 працэнтаў, але хаця б 60 працэнтаў (падтрымкі насельніцтва. - Заўвага)". 

Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што бяда і праблема многіх заходніх лідараў у тым, што яны, прыходзячы да ўлады, паводзяць сябе так, каб атрымаць максімальную асабістую выгаду за кароткі час, замест таго каб дзейнічаць у інтарэсах народа. Гэта датычыцца, напрыклад, і Прэзідэнта Францыі Эмануэля Макрона, і канцлера Германіі Фрыдрыха Мерца. "Яны часовыя кіраўнікі. Прыйшлі, схапілі і пайшлі - вось аснова іх палітыкі. Яны не думаюць аб народзе Францыі, Германіі і гэтак далей. І ў гэтым іх праблема. Яны нас некалі вучылі: Расію, нас, Казахстан, Украіну, іншыя краіны. А цяпер яны да нас павінны прыязджаць вучыцца і рабіць адпаведныя высновы. Вучыцца і рабіць высновы яны не хочуць", - сказаў Прэзідэнт.

Аналагічна можна сказаць і пра Прэзідэнта ЗША Дональда Трампа, у якога да таго ж даволі кароткі тэрмін паўнамоцтваў, каб правесці па-сапраўднаму істотныя пераўтварэнні ў такой краіне, як Штаты. "Ён часовы кіраўнік, у яго 4 гады. Што ён за 4 гады зробіць? Нічога. Нічога не зробіць. Таму ў Прэзідэнта павінен быць час", - звярнуў увагу беларускі лідар.

Ён таксама адказаў на спекуляцыі наконт вынікаў выбараў у краіне і нібыта наяўнасці фальсіфікацый. Кіраўнік дзяржавы звярнуў увагу, што на прэзідэнцкіх выбарах за яго прагаласавала пераважная большасць выбаршчыкаў. Больш таго, за перыяд, які прайшоў пасля выбараў, рэйтынг даверу Прэзідэнту ў краіне значна вырас. Гэта паказваюць вынікі сацыялагічных даследаванняў. "Гэта ніхто (нават нашы збеглыя) не аспрэчвае. Ні амерыканцы, ні еўрапейцы (не аспрэчваюць. - Заўвага)", - сказаў Аляксандр Лукашэнка. 

"Чаму амерыканцы пайшлі са мной на перагаворы? Таму што яны ведаюць рэальную карціну: яны ведаюць, хто рэальна кіруе краінай і якая роля гэтай збеглай апазіцыі. Так, вам (асобным сілам на Захадзе, у тым ліку ў ЗША. - Заўвага) хочацца, каб яна мела сілу, вярнулася ў Беларусь і захапіла ўладу. Але гэта вельмі саманадзейна. Так не будзе. Яны (улады ў ЗША. - Заўвага) гэта разумеюць, таму размаўляюць з уладай, якая мае тут уладу", - растлумачыў беларускі лідар.

Аб спонсарах і сілах, якія могуць паўплываць на палітыку Прэзідэнта Беларусі

У час размовы журналіст заўважыў, што на Захадзе многія палітыкі, прыходзячы ва ўладу, дзейнічаюць у інтарэсах пэўных кампаній, арганізацый, спонсараў, якія, уласна, іх і прывялі да ўлады. Ён спытаў, ці ёсць сілы, здольныя аказваць уплыў на Прэзідэнта Беларусі. 

"Ёсць. Гэта - народ, які мяне выбраў. У іх інтарэсах я гатовы рабіць усё. Але галоўнае - захаваць гэты кавалак зямлі, на якой будзем жыць не толькі мы, але і нашы дзеці. Таму - гэта сіла ёсць", - адказаў Аляксандр Лукашэнка. 

Ён звярнуў увагу, што сістэма кіравання дзяржавай павінна быць уладкавана такім чынам, каб канкрэтныя людзі адказвалі за вынік і людзі - выбаршчыкі - маглі з іх патрабаваць. А ў кіраўніка краіны павінна быць дастаткова паўнамоцтваў. 

"Быў момант, калі я не меў паўнамоцтваў такіх, як цяпер. І я тады на сябе загрузіў максімум паўнамоцтваў і людзям сказаў: "Я нясу за гэта адказнасць". Так павінны зрабіць адказныя палітыкі, якія хочуць зрабіць нешта для свайго народа", - упэўнены Аляксандр Лукашэнка. Напрыклад, у Беларусі Прэзідэнт фарміруе ўрад, кантралюе яго і адказвае за яго работу. У адрозненне ад шматлікіх сістэм на Захадзе, у Еўрасаюзе. 

"У вас там незразумела, хто чаго фарміруе і хто за што адказвае. А людзі прывыклі запатрабаваць з канкрэтнага чалавека або групы людзей за вынік. У вас гэта ўсё размыта. Людзі на Захадзе не разумеюць, з каго запатрабаваць. Таму што, калі запатрабаваць з Мерца або Макрона, яны скажуць: "Вось нашы паўнамоцтвы, а за астатняе мы не адказваем, за астатняе адказваюць іншыя". І яны і не імкнуцца ўзяць на сябе адказнасць", - канстатаваў беларускі лідар. 

"У іх занадта шмат багатых спонсараў, якія іх утрымліваюць, і яны з часам пачынаюць працаваць у іх інтарэсах, у інтарэсах гэтых спонсараў, а не ў інтарэсах усяго народа Германіі, Францыі або Вялікабрытаніі, - прадоўжыў Аляксандр Лукашэнка. - Яны адсядзелі нейкі тэрмін, напхалі кішэні і сышлі. У  іх добра, а ў народа дрэнна. Таму я стаўлю пад сумненне і крытыку іх сістэму кіравання і фарміравання органаў улады". 

Што датычыцца спонсарства ў Беларусі, то гэта, як правіла, мае адносіны да арганізацыі культурных, спартыўных мерапрыемстваў, да гуманітарнай сферы і аховы здароўя. 

"Як бы мяне там ні крытыкавалі, ніхто сёння не скажа, што я ўзяў чужое, што я ў інтарэсах нейкага спонсара або багатага чалавека нешта зрабіў. Ніхто. Ну, сказаць могуць, але на стол факты ніхто не паклаў. Няма такіх фактаў, - заявіў Кіраўнік дзяржавы. - Гэта для мяне бар'ер, які пераадолець не магу. Я не магу зрабіць так, каб мяне папракнулі за тое, што я сабе нешта ад нейкіх спонсараў узяў дзеля свайго дабрабыту".

"Я Прэзідэнт, мой народ, мая дзяржава клапоціцца аб тым, каб я быў у бяспецы, каб ажыццяўляў сваю прэзідэнцкую дзейнасць, - адзначыў Аляксандр Лукашэнка. - Мая перавага ў тым, што я выйшаў з беднай сям'і, не прывык да багацця. Для мяне гэта не галоўнае. Я не прывык да раскошнага жыцця. Напэўна, ад маці дасталася. Яна мяне заўсёды вучыла: "Сынок, не чапай чужога, не бяры чужое. Гэта дрэнна. Не сёння, дык заўтра будзе дрэнна". Я пра гэта памятаю. Сваіх дзяцей да гэтага прывучаю".

Аб шырокіх прэзідэнцкіх паўнамоцтвах і стрымальным фактары

У размове аб шырокіх паўнамоцтвах Прэзідэнта ў Беларусі журналіст выказаў апасенні, што ў будучым да ўлады можа прыйсці чалавек, здольны іх выкарыстоўваць у негатыўных мэтах. 

На гэта Аляксандр Лукашэнка запярэчыў, што ў беларусаў ёсць генетычны імунітэт і яны не стануць падтрымліваць такога чалавека. "Гэта дрэнна павернецца для яго. Народ гэта не ўспрыме. І я гэта разумею. Гэта разуменне не дасць мне магчымасці, калі я нават захацеў бы, стаць такім дыктатарам. Гэтага не дасць беларускі народ", - падкрэсліў ён. 

Кіраўнік дзяржавы заўважыў, што некаторыя заходнія суседзі Беларусі, магчыма, былі б рады, калі б ён пачаў перавышаць паўнамоцтвы, выкарыстоўваць іх на шкоду. "Гэта было б для іх падставай заявіць беларускаму народу: давайце разам супраць яго змагацца. Гэта была б добрая падстава, справядлівая прычына барацьбы супраць мяне знешніх маіх ворагаў і праціўнікаў. Я гэта добра разумею", - сказаў Аляксандр Лукашэнка. 

Ён звярнуў увагу, што небяспека, аб якой сказаў журналіст, існуе ў любой дзяржаве, калі там няма разумнай сістэмы стрымліванняў і проціваг. "Самыя разумныя стрымліванні і процівагі - гэта народ", - падкрэсліў беларускі лідар.

Аб прынцыпах дружбы ў палітыцы

"Ісці супраць - гэта ў мяне ў характары, вы правільна заўважылі. Можа, і не заўсёды гэта добра, але павінен вам сказаць, што дружыць трэба і магчыма толькі з тымі, хто з табой хоча дружыць, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - Ну якая можа ў мяне быць дружба са Стармерам? Ці з Байдэнам? Якая ў мяне магла з ім быць дружба, калі ён супраць мяне ўводзіў санкцыі, а еўрапейцы мне накідвалі пятлю на шыю, каб мяне павесіць?" 

Беларускі лідар адзначыў, што ў яго склаліся больш як дружалюбныя адносіны з Прэзідэнтам Расіі Уладзімірам Пуціным. "З Пуціным мы нават больш, чым дружым. Мы з ім як браты. Ён хоча бачыць мяне і дружыць са мной. Я з задавальненнем дружу з Пуціным", - падкрэсліў ён. 

Аляксандр Лукашэнка таксама расказаў аб сваёй дружбе са Старшынёй КНР Сі Цзіньпінам: "У нас устанавілася добрая практыка: штогод, як кітайцы назвалі гэта, праводзіць сямейныя сустрэчы. Вось у бліжэйшы час мы з ім сустрэнемся ў сямейнай абстаноўцы. Я са сваім малодшым сынам, які скончыў Пекінскі ўніверсітэт, прыязджаю да яго ў сям'ю, мы дружым, размаўляем". 

Акрамя таго, дадаў Прэзідэнт Беларусі, ён не супраць мець добрыя адносіны з лідарам КНДР Кім Чэн Ынам, якога на Захадзе, паводле яго слоў, дэманізавалі. "Выдатны, разумны, адукаваны чалавек. Ён змагаецца за свае інтарэсы, за інтарэсы сваёй краіны. Ён нікому не перашкаджае жыць. Гэта вы яго спрабуеце знішчыць. Ён моцны мужык, ён спрабуе абараніцца, як можа, як ён гэта разумее. Ён гатовы са мной мець добрыя, дружалюбныя адносіны. Я не супраць", - сказаў Кіраўнік дзяржавы. 

Пры гэтым Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што дружыць з гэтымі палітыкамі зусім не таму, што яны "ворагі Амерыкі". Больш таго, Беларусь адкрыта да дружалюбных адносін з ЗША. "Калі Дональд Трамп гатовы выбудоўваць са мной (Беларусь - Амерыка) дружалюбныя адносіны, мы для гэтага адкрыты, і мы гэтага хочам", - запэўніў ён. 

"Пажадана (гэта немагчыма, але пажадана), каб усе дружылі адзін з адным. Тады не будзе ні войнаў, тады будзе дапамога адзін аднаму. І тады Куба і ЗША будуць спакойна існаваць побач адзін з адным, з Венесуэлай. І Панама, і Калумбія, і Нікарагуа будуць заўсёды з любоўю… Можа, не з любоўю, але з павагай глядзець на Злучаныя Штаты Амерыкі. Калі ў аснове будзе імкненне, як вы сказалі, да гэтай дружбы", - дадаў беларускі лідар. 

Прэзідэнт на заканчэнне яшчэ раз адзначыў, што дружыць можна толькі з тым, хто з табой хоча дружыць. "Калі са мной еўрапейцы не хочуць дружыць, і гэта праўда… Не я не хачу з імі дружыць - яны не хочуць са мной дружыць. Ну як мы будзем з імі выбудоўваць дружалюбныя адносіны?" - задаў заканамернае пытанне Аляксандр Лукашэнка.

Кіраўнік дзяржавы асобна спыніўся на важнасці падтрымліваць добрыя адносіны з суседзямі. Ён нагадаў сваё выказванне аб тым, што яны - ад Бога. "На тое мы і палітыкі, каб выбраць пэўны план нармалізацыі адносін з гэтым акружэннем. Так, я іх часта называю (кіраўнікоў гэтых дзяржаў што ў Літве, што ў іншых краінах) - яны шалёныя, яны не думаюць пра будучыню, яны дзейнічаюць у інтарэсах багаценькіх, яны дзейнічаюць у інтарэсах Злучаных Штатаў, НАТА, Еўропы. Але вы падумайце пра свой народ. Літоўскі народ - горды, незалежны. Вы рабіце ў інтарэсах гэтага народа. Яны пра гэта не думаюць", - канстатаваў ён.

Тым не менш, падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка, Беларусь спрабуе наладзіць адносіны з суседзямі, якімі б яны ні былі: "Не зусім атрымліваецца і не ва ўсім. Трэба мець цярпенне. На тое мы палітыкі".

Аб сутнасці беларускай шматвектарнасці ў інтарэсах народа

Кіраўнік дзяржавы ў размове з журналістам пракаменціраваў беларуска-амерыканскія перагаворы, некалькі раўндаў якіх адбылося ў Мінску. Беларускі лідар звярнуў увагу, што ў тым ліку ў Расіі яго часам папракаюць у тым, што ён вядзе дыялог з Вашынгтонам. Аднак гэты дыялог не вядзецца супраць бліжэйшых саюзнікаў Мінска - Масквы і Пекіна, аб чым Аляксандр Лукашэнка выказваўся ўжо не раз. Акрамя таго, менавіта Расія і Кітай выручылі Беларусь, калі Захад уводзіў санкцыі ў адносінах да рэспублікі. 

"Калі ў Расіі мяне нехта папракае, што я вяду перагаворы з амерыканцамі, я магу задаць ім пытанне: а вы што, не ведзяце з амерыканцамі дыялог? Ведзяце. Але я вяду дыялог з амерыканцамі не супраць Расіі і не супраць Кітая, - заявіў Аляксандр Лукашэнка. - На першай сустрэчы я ім сказаў: Расія і Кітай - гэта нашы даўнія не проста партнёры, а сябры. І калі вы, амерыканцы і еўрапейцы, уводзілі супраць нас санкцыі, Кітай і Расія адкрылі нам дзверы. Мы за кошт гэтага фактычна былі выратаваны. Чаму я павінен сёння супраць іх весці нейкі дыялог і нейкую палітыку?"

Прэзідэнт падкрэсліў, што Беларусь і Расія падпісалі самы цесны дагавор - Дагавор аб стварэнні Саюзнай дзяржавы, які вызначае адносіны паміж дзвюма краінамі. "Спрабуем выбудаваць нейкую саюзную дзяржаву, ідзём як па тонкім лёдзе, нешта спрабуем зрабіць. Што, амерыканцы і Захад гэтага не ведалі? Ведалі! І я свята выконваю гэты дагавор" - дадаў ён. 

Разам з тым, канстатаваў беларускі лідар, ён цудоўна разумее, што Захад даўно ставіў мэту настроіць былыя савецкія рэспублікі супраць Расіі. "Вы заўсёды і нас, і Украіну, і іншыя постсавецкія рэспублікі правакавалі супраць Расіі. І Валодзя Зяленскі што-што, а гэта ведаў. Я таксама ведаў і ведаю цяпер", - сказаў ён.

Аляксандр Лукашэнка таксама запэўніў, што яму добра вядома, як да яго ставяцца на Захадзе: "Якія б са мной перагаворы Захад ні вёў, я цудоўна разумею, што я не іх сукін сын. Яны з задавальненнем мяне перажуюць і выплюнуць. Я гэта цудоўна разумею. Але і ў такой сітуацыі (таму што я Прэзідэнт гэтай краіны, беларускага народа) я вымушаны і павінен зыходзіць з інтарэсаў народа, а не ўласных інтарэсаў". 

У сувязі з гэтым Кіраўнік дзяржавы растлумачыў, што Беларусь вымушана праводзіць шматвектарную палітыку, якая прадыктавана эканомікай. "Мы больш за палову матэрыяльных сродкаў і паслуг, якія вырабляем, прадаём на знешніх рынках. У нас адкрытая эканоміка, таму мы вымушаны свае інтарэсы бачыць на Захадзе, у Расіі, Кітаі і ў Афрыцы. Туды, куды ўсе ідуць - і Расія, і амерыканцы. Гэта наш інтарэс  для таго, каб, як я нядаўна сказаў, жыць. Не выжываць, а жыць. Гэта наш інтарэс, ён ідзе ад жыцця. За што нас папракаць? Няма за што", - заявіў ён.

Аб "вялікай здзелцы" з ЗША і гатоўнасці сустрэцца з Трампам

Журналіст RT звярнуў увагу, што раней з'яўлялася інфармацыя аб магчымым візіце Аляксандра Лукашэнкі ў ЗША і ўдакладніў, ці ёсць у яго такія планы. Беларускі лідар адзначыў, што гатовы сустрэцца з кіраўніком Белага дома, калі будуць урэгуляваны некаторыя пытанні. 

Размова зайшла і аб "вялікай здзелцы", якая, паводле слоў Прэзідэнта Беларусі, абмяркоўваецца з самага пачатку перагавораў паміж Мінскам і Вашынгтонам. Аднак ёсць некаторыя пытанні, якія бакам яшчэ трэба ўрэгуляваць. 

"Амерыканцы павінны зразумець (многія ў Еўропе зразумелі), што санкцыі не адыгралі сваёй ролі. Мы прыстасаваліся, таму палітзняволеныя, санкцыі... Слухайце, гэта дробязь, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - У нас значна больш пытанняў, якія трэба ўрэгуляваць. І гэта тэма вялікай здзелкі. Як толькі мы гэта падрыхтуем на нізкім узроўні, мы гатовы з Дональдам сустрэцца і падпісаць гэта пагадненне". 

Прэзідэнт падкрэсліў, што ў гэтай здзелцы павінны быць улічаны інтарэсы абодвух бакоў. "Я гатовы да гэтай сустрэчы. Мы гатовы да здзелкі, але яе трэба падрыхтаваць, каб там былі інтарэсы і Злучаных Штатаў Амерыкі, і Беларусі", - заявіў ён. 

Разам з тым, дадаў Аляксандр Лукашэнка, сама сустрэча з Дональдам Трампам для яго не з'яўляецца самамэтай. "Няпраўда, што я гару жаданнем пабываць у Злучаных Штатах Амерыкі і проста паціснуць руку Дональду Трампу. Скажу шчыра, прыемна было б убачыць гэтага чалавека сам-насам і паціснуць яму руку. Але гэта не самамэта, гэта не галоўнае", - запэўніў ён. 

Беларускі лідар таксама расказаў, якой ён бачыць сваю магчымую сустрэчу з амерыканскім лідарам: "Калі амерыканскі бок бачыць, што заўтра будзе сустрэча васала з імператарам, гэтага не будзе. Гэта не нейкая напышлівасць, не пеўневая нейкая палітыка. Не, гэта палітыка рэальнага прэзідэнта, які паважае ўласны народ". 

Кіраўнік беларускай дзяржавы дадаў, што ў гэтым сэнсе яго пазіцыя адрозніваецца ад пазіцыі таго ж Уладзіміра Зяленскага. "Я ж не Валодзя Зяленскі, які пабяжыць да Дональда Трампа прасіць грошы або зброю. Мне гэта трэба? Трэба. І грошы нядрэнна, і зброя нядрэнна. Але я ж разумею, што я ў такой сітуацыі, якая адрозніваецца радыкальна ад пазіцыі Зяленскага. Мне кланяцца і нечага выпрошваць не трэба. Было б нядрэнна, але пакуль абыходзімся і без гэтага", - дадаў Аляксандр Лукашэнка.

"Таму я не гару жаданнем паехаць да вас у Мар-а-Лага (рэзідэнцыя Дональда Трампа. - Заўвага) або ж у Вашынгтон. Было б нядрэнна. Гэта б сур'ёзна палепшыла нашы адносіны. Прытым вы ведаеце, што я адзіны ў свеце Прэзідэнт, які адкрыта падтрымліваў Трампа. Я гаварыў: "Я трампіст". Пры ўсіх яго недахопах і іншае я яго не кідаю. Я ведаю, што любая мая сустрэча з ім была б на карысць", - адзначыў ён.

Аб мосціку для ЗША ў Расію цераз Беларусь

Журналіст пацікавіўся, ці магчыма такое, што канчатковая мэта Дональда Трампа - дамовіцца з Масквой. Іншакш кажучы, ці можа пазітыўная дынаміка ў беларуска-амерыканскіх перагаворах прадоўжыцца ўжо ў дыялогу ЗША і Расіі. 

"Не ведаю, але я быў бы рады, калі б Дональд Трамп у канчатковым выніку за нашымі размовамі і перагаворамі бачыў значна больш. Таму, я думаю, гэта цалкам магчыма, - дапусціў Кіраўнік беларускай дзяржавы. - Можа, ён прашчупвае нейкую пазіцыю Беларусі, праецыруе яе на Расію. Гэта было б нармальна і разумна. Прынамсі, мы будзем для гэтага рабіць усё". 
Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што і для Беларусі гэта быў бы добры варыянт развіцця падзей: "Калі вы дамовіцеся, амерыканцы з Расіяй, то для нас гэта будзе ў два разы лепш, чым вы дамовіцеся з намі". 

Прэзідэнт дадаў, што цяпер у Вашынгтона ёсць удачная магчымасць наладзіць дыялог з Масквой. "Вам трэба дамовіцца з Расіяй, і вы можаце дамовіцца, асабліва ў прэзідэнцтва Пуціна. Гэта такі чалавек, з якім можна не проста размаўляць, а дамаўляцца. Але трэба дакладна разумець: паабяцаў - трэба зрабіць", - падкрэсліў ён.

Аб папярэджанні для тых, хто задумвае агрэсію супраць Беларусі

Журналіст RT у размове з Кіраўніком беларускай дзяржавы звярнуў увагу на падзеі, якія разгортваюцца на Блізкім Усходзе. Перш за ўсё гэта атака ЗША і Ізраіля на Іран. Журналіст адзначыў, што ў Беларусі размешчана тактычная ядзерная зброя, і пацікавіўся, ці адчувае рэспубліка сябе больш абароненай у сітуацыі, калі ЗША і Ізраіль дэманструюць агрэсію. 

"Я не думаю, што амерыканцы ставяць сваёй мэтай ваяваць супраць Беларусі. Вось тут якраз наадварот, зыходзячы з тых кантактаў, якія я маю з блізкімі людзьмі Трампа. Не толькі палітыкамі, але блізкімі людзьмі Трампа, - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка. - Я разумею, што нават калі амерыканцы захочуць з намі ваяваць, не дай бог, то яны будуць ваяваць з тэрыторый балтыйскіх дзяржаў, Польшчы і гэтак далей".

У сувязі з гэтым беларускі лідар папярэдзіў суседзяў Беларусі. "Барані іх Гасподзь учыніць агрэсію супраць Беларусі. Мы не хочам вайны, мы не збіраемся з імі ваяваць, - заявіў Аляксандр Лукашэнка. - Ніякія войны з тэрыторыі Беларусі супраць Польшчы і Літвы немагчымы. Мы не збіраемся гэтага рабіць, калі нас не будуць уцягваць у гэту вайну і нам не давядзецца адказваць. Мы не хочам гэтага".

Разам з тым, адзначыў Кіраўнік дзяржавы, Беларусь будзе абараняцца ўсімі даступнымі сродкамі, калі ў адносінах да краіны будзе ўчынена агрэсія. "Гэта не значыць, што мы заўтра ж, калі пачнецца там нейкае процістаянне, ударым ядзернай зброяй па тых краінах, праз якія або з тэрыторыі якіх будзе ўчынена на нас агрэсія. У нас дастаткова іншай зброі, каб гэтаму процістаяць", - запэўніў ён. 

Прэзідэнт падкрэсліў, што ў выпадку пагрозы існаванню краіны да абароны Беларусі далучыцца і Расія. "Калі мы ўбачым, што гэта будзе пагражаць існаванню Беларусі, то не толькі мы, але і згодна з нашым дагаворам з Расійскай Федэрацыяй... Мала не падасца. І мы прыменім усё, што ў нас ёсць", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.

Што датычыцца Ізраіля, Прэзідэнт звярнуў увагу, што там пражывае нямала разважлівых людзей. Акрамя таго, у Ізраілі жывуць і тыя, хто некалі паехаў з Беларусі. "Вельмі шмат нашых суайчыннікаў (у Ізраілі. - Заўвага), разумных людзей. Там жа людзі жывуць і іх дзеці, якія паехалі з Савецкага Саюза. І нямала з Беларусі. Таму там дастаткова нармальных, разважлівых людзей. Я ў цэлым гавару перш за ўсё аб кіраўніцтве", - растлумачыў ён.

Аб ядзернай зброі як фактары абароны і бліжэйшым саюзніку

Гаворачы пра тактычную ядзерную зброю на тэрыторыі Беларусі, Кіраўнік дзяржавы назваў яе фактарам абароны і бяспекі краіны. "Як вы думаеце, навошта мне было гэту тактычную ядзерную зброю сюды завозіць і баламуціць цэлы свет? Некага палохаць? Ды не. Гэта фактар нашай абароны, нашай бяспекі", - заявіў Аляксандр Лукашэнка. 

Беларускі лідар таксама падкрэсліў, што да абароннага патэнцыялу Беларусі дабаўляецца і расійскі патэнцыял, з улікам таго, што Мінск і Масква - бліжэйшыя саюзнікі. Акрамя таго, Беларусь і Расія юрыдычна звязаны, і ў выпадку агрэсіі ў адносінах да Беларусі Расія прыменіць свой патэнцыял для абароны саюзніка.  

"Мы юрыдычна звязаны адзін з адным, і Расія адкрыта заявіла, што яна прыменіць увесь арсенал зброі, абараняючы Беларусь. Гэта ведае ўвесь свет. Амерыка ведае, і Еўропа ведае. Таму сутыкненне з Беларуссю - гэта сутыкненне з Беларуссю і Расіяй", - сказаў Кіраўнік дзяржавы.

Акрамя таго, Аляксандр Лукашэнка звярнуў увагу, што на захадзе Расіі створана адпаведная групоўка, якая імгненна падтрымае беларускую армію. "Ну а якая зброя ў іх - вы ведаеце. Таму мы не хочам вайны", - адзначыў Прэзідэнт.

Аб ваяўнічай рыторыцы еўрапейскіх палітыкаў і будучыні НАТА

Журналіст RT пацікавіўся ў Аляксандра Лукашэнкі меркаваннем аб тым, ці хочуць еўрапейцы вайны супраць Беларусі і Расіі. Пытанне было звязана з ваяўнічай рыторыкай з боку асобных лідараў еўрапейскіх краін, напрыклад канцлера Германіі Фрыдрыха Мерца.

"Не, гэта немагчыма. Прынамсі, цяпер яны гэтага не хочуць. Як будзе заўтра? Час пакажа. Таму што свет настолькі турбулентны, настолькі непрадказальны, што незразумела і невядома, што будзе заўтра, не тое што паслязаўтра, - сказаў Прэзідэнт. - Яны не хочуць сутыкнення з Беларуссю і Расіяй. Ні ў якім разе. Я ў гэта не веру, якая б там ні была рыторыка".

Беларускі лідар растлумачыў свой пункт гледжання ў тым ліку тым фактам, што цяпер у Еўропы складваюцца не вельмі добрыя адносіны з ЗША і ваенны канфлікт з Беларуссю і Расіяй можа дрэнна закончыцца для еўрапейцаў. У сувязі з гэтым журналіст спытаў кіраўніка дзяржавы, ці лічыць ён, што такому ваеннаму блоку, як НАТА, у хуткім часе можа прыйсці канец.

"Не. Нават калі Трамп прыме рашэнне, што НАТА - усё, у яго не хопіць часу гэта ажыццявіць. Прыйдуць іншыя людзі, якія будуць ратаваць НАТА, - лічыць Аляксандр Лукашэнка. - Ды і Трамп, і яго людзі разумеюць, што НАТА - гэта не толькі боегалоўкі і грошы Злучаных Штатаў Амерыкі. Гэта каласальны плацдарм Злучаных Штатаў Амерыкі разам са сваімі саюзнікамі на Еўразійскім кантыненце".

Аб памылках, з-за якіх Орбан мог прайграць на выбарах у Венгрыі

Размова зайшлі і пра нядаўнія парламенцкія выбары ў Венгрыі. Кіраўнік дзяржавы звярнуў увагу, што на мінулых выбарах дзве трэці месцаў у парламенце атрымала апазіцыйная партыя "Ціса" на чале з Петэрам Мадзьярам. У сувязі з гэтым беларускі лідар выказаў свой пункт гледжання на тое, чаму Віктар Орбан пацярпеў паражэнне на парламенцкіх выбарах з такім рэзультатам.

"Я параіў бы не спяшацца з ацэнкамі венгерскай палітыкі і палітыкі Орбана. Ён прагматык, рэаліст... Гэта тое, што я чую са сродкаў масавай інфармацыі. Але чаму Орбан прайграў? Значыць, былі сур'ёзныя хібы ў палітыцы, асабліва ва ўнутранай палітыцы, - лічыць Аляксандр Лукашэнка. - Канкрэтныя ж людзі ўнутры галасавалі. І нельга сказаць, што яны памыліліся, таму што разрыў вельмі вялікі. Значыць, апазіцыя ў асобе Мадз'яра прапанавала зразумелую і прывабную пазіцыю. Напэўна, яны (партыя Віктара Орбана "Фідэс". - Заўвага) шмат гаварылі, але не ўсё рабілі ўнутры краіны. Апазіцыя гэта падхапіла".

Беларускі лідар зрабіў агаворку аб тым, што партыю "Ціса" нельга назваць у поўнай меры апазіцыйнай. Справа ў тым, што яе лідар Петэр Мадзьяр доўгі час быў у партыі "Фідэс", якую ўзначальвае Віктар Орбан. "Наколькі я ведаю, ён (Петэр Мадзьяр. - Заўвага) разам з Орбанам некалі працаваў і пачынаў. Таму многае закладзена ўнутры той партыі, у якой яны былі ўдвух, Мадзьяр і Орбан", - дадаў ён.

Журналіст RT выказаў меркаванне, што перамога партыі "Ціса" можа быць звязана з тым фактам, што яна атрымлівала фінансаванне і ўсялякую падтрымку з боку Еўрасаюза. На гэта Прэзідэнт запярэчыў тым, што і Віктар Орбан атрымаў значную падтрымку, але з боку ЗША.

"Орбан ведаў, што Еўрапейскі саюз будзе не з ім. Ну дык ты палітык, у цябе цэлая партыя! Ты павінен быў процістаяць гэтаму. Еўрасаюз адкрыта падтрымліваў апазіцыю... А амерыканцы падтрымлівалі адкрыта Орбана. Таму справа не ў гэтым, - упэўнены Аляксандр Лукашэнка. - Справа ў памылках, якія былі дапушчаны ва ўнутранай палітыцы".

Кіраўнік дзяржавы прывёў і іншы аргумент. Захад аказваў падтрымку і беларускай апазіцыі, але гэта не дапамагло ёй заваяваць давер народа. "У нас таксама Захад усё жыццё падтрымліваў і фінансаваў нашу апазіцыю. І што? Нічога, таму што мы праводзім усё ж пры ўсіх памылках і недахопах нармальную палітыку ў адносінах да ўласнага народа", - дадаў ён.

Аб вяртанні Зяленскага на шлях мілітарызацыі, які пагражае стратай Украіны

Размова ў інтэрв'ю зайшла і пра падзеі ва Украіне. Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што адносна нядрэнна ведае Уладзіміра Зяленскага, якому ён спачувае, нягледзячы на крытыку. "Украіну ён ужо атрымаў у гатовым варыянце. Так, ён павінен быў змяніць гэту палітыку, але ён яе не змяніў - той нацыянальны чад, нацыяналізм, да якога быў схільны ўкраінскі народ. Ён гэту палітыку не пераламаў. Але паколькі ён быў нявопытны, многімі працэсамі не кіраваў. І нацыяналісты ўзялі верх. А ён з гэтым не справіўся. Адносна нешта (такое. - Заўвага) было ў нас, але Бог дапамог мне з гэтым справіцца", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.

Прэзідэнт выказаў меркаванне, што ва Уладзіміра Зяленскага не хапіла характару і пэўнага вопыту, каб справіцца з тымі праблемамі, якія існавалі ва Украіне. У той жа час, лічыць беларускі лідар, калі б краіну ўзначаліў разважлівы чалавек, нацэлены на падтрымку ўкраінцаў, за ім пайшоў бы народ.

"Але ён (Уладзімір Зяленскі. - Заўвага) гэтага не зрабіў. Ён не стаў тады лідарам, не стаў і цяпер. Ён павінен разумець, што ён вельмі вялікую цану плаціць за тое, што адбылося, за тую палітыку, за тую вайну, якая сёння ідзе, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - Ён павінен гэта зразумець, і ён павінен зразумець, што калі не спыніцца - страціць Украіну. (Трэба. - Заўвага) узважваць і рабіць адпаведныя высновы. Ён зноў стаў на шлях мілітарызацыі, зноў пайшоў на повадзе ў Захаду, які нібы дасць яму грошы і дасць зброю".

Прэзідэнт Беларусі звярнуў увагу, што яго продкі нарадзіліся ва Украіне і яму шкада ўкраінскі народ, які цяпер плаціць за свае рашэнні: "Яны ж выбралі Зяленскага Прэзідэнтам. Яны ведалі, што ён нявопытны чалавек? Ведалі. Яны ведалі недахопы? Можа, не ведалі. Навошта галасавалі? Яны выбралі рэальна Прэзідэнтам Зяленскага".

Аляксандр Лукашэнка нагадаў, што і ён у першыя гады прэзідэнцтва таксама быў у некаторай ступені "зялёным". "Але ў мяне пад нагамі была зямля, вопыт пэўны жыццёвы. А ў яго - шоу. І яны гэта таксама ведалі, украінцы. Але яны яго выбралі. Праўда, там цяжка было з некага выбіраць. Там і ў альтэрнатыве былі такія... Яны яго выбралі і цяпер за гэта плацяць, і вельмі дорага плацяць", - канстатаваў Прэзідэнт.

"Я не маю права папракаць украінскі народ. Але няхай украінцы разбяруцца. Яны ж таксама ў гэтым вінаваты. Яны дэмакратычна выбралі гэтага Прэзідэнта. Ну, трэба за яго адказваць", - дадаў Аляксандр Лукашэнка.

Кіраўнік дзяржавы звярнуў увагу, што ва Украіне ў цэлым змагаліся за ўладу багатыя людзі, што можа тлумачыцца карупцыяй. "У выніку атрымалася: Зяленскі і Парашэнка. Усе завязаны на вялікія грошы. Падазраю (ды і не падазраю, а мы гэта ведаем), што гэтыя грошы не імі зароблены. Не ўсе грошы імі зароблены. Усе багатыя, завязаны на Захад. І ў Захаду ёсць рычагі кіраваць гэтымі людзьмі", - падкрэсліў ён.

Аб канфлікце на Блізкім Усходзе, у якім не будзе пераможцы

"Пераможцы тут не будзе. Перамог пакуль ледзь-ледзь мір, але ён такі няўстойлівы. Яго трэба яшчэ аберагаць (перамір'е аб'яўлена) і прыйсці да міру. Тут шмат што будзе залежаць ад Дональда Трампа, - заявіў Аляксандр Лукашэнка. - Здаецца, усё ж яго інтуіцыя і пачуцці ўзялі верх. Ён зразумеў, што далей ісці нельга, быць бядзе".

Журналіст RT пацікавіўся меркаваннем беларускага лідара аб тым, адкуль Іран знайшоў у сабе сілы, каб процістаяць ЗША з усёй іх магутнасцю. Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што ў гэтым не трэба бачыць нейкую канспіралогію. Ён звярнуў увагу, што Іран ведаў, дзе знаходзяцца амерыканскія склады ўзбраенняў і мог паразіць гэтыя цэлі.

"Прывезлі вы там некалькі соцень ракет на авіяносцах, іншых караблях да іранскіх берагоў. Або ж у вас там на базах размешчана пэўная зброя. Гэта так, што тут здзіўляцца, - канстатаваў Кіраўнік дзяржавы. - Іран ведаў усе вашы кропкі, усе вашы склады ўзбраенняў у суседніх краінах Персідскага заліва: у Эміратах, Катары, Кувейце і гэтак далей. Дзе ў вас яшчэ? У Саудаўскай Аравіі былі базы. Яны прыстраляны былі, калі па-ваеннаму гаварыць, іранцамі".

Пры гэтым Прэзідэнт выказаў упэўненасць, што калі б у Ірана была зброя, супастаўная па магутнасці з амерыканскай, ён мог бы як мінімум сцерці з зямлі Ізраіль: "У іх (іранцаў. - Заўвага), вядома, узровень меншы, але ненамнога. Беспілотнікі былі, ракеты былі пэўнай далёкасці, нават да 4 тыс. км".

Кіраўнік дзяржавы дадаў, што Іран схаваў сваю зброю ў гарах і месцы захоўвання аказаліся недасягальныя для амерыканскіх ракет. Калі ЗША пачало здавацца, што яны перамаглі, Іран стаў наносіць удары ракетамі і тысячамі беспілотнікаў. "Нават "Залаты купал" (сістэма проціракетнай абароны. - Заўвага) Ізраіля справіцца з гэтым не мог. Не кажучы ўжо аб амерыканскіх базах, якія былі ў Персідскім заліве, аб вашых караблях, якія прывезлі туды гэтыя ракеты і выкарыстоўвалі іх", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.

Ён звярнуў увагу, што ЗША знішчылі ў Іране школы, музеі, аб'екты культуры, жылыя дамы, асобныя электрастанцыі, нафтавыя промыслы, а таксама забілі кіраўніцтва краіны. Тым не менш гэта не стала катастрофай для Ірана, які змог нанесці ўдар у адказ.

"Вы забілі кіраўніцтва Ірана, і гэта вам адгукнецца. Пасля Венесуэлы вы паказалі сваё аблічча. Забілі - ну і што далей? На месца кіраўнікоў забітых прыйшлі іншыя, больш радыкальныя. Тое, што вы разбурылі дом у адным квартале... Людзі сяк-так - цёплая краіна - у палатках перасяліліся кудысьці і жывуць. Тое, што вы забілі дзяцей, вас не ўпрыгожвае. Іх ужо не вернеш. Але гэта не катастрофа для Ірана. І яны сваімі беспілотнікамі, якія, можа, крыху горшыя за амерыканскія, а недзе ім не ўступаюць, сваімі "Шахедамі" нанеслі адпаведны ўдар", - рэзюмаваў Аляксандр Лукашэнка.

Аб наступствах, якімі вайна супраць Ірана пагражае ЗША

"Хачу вас перасцерагчы. Іран, мусульманскі свет зразумеў, што такое амерыканцы, і вы павінны быць гатовы да таго, што не толькі іранцы, хусіты і іншыя будуць атакаваць амерыканцаў па ўсім свеце. Будзе (атакаваць. - Заўвага) увесь мусульманскі свет і нават тыя краіны, якія вы лічыце сваімі сябрамі", - сказаў Аляксандр Лукашэнка. 

Прэзідэнт адзначыў, што нават у тых краінах, якія ЗША лічаць дружалюбнымі, з'явіцца нямала людзей, якія будуць нацэлены супраць амерыканцаў. "Вы ўзбударажылі ўвесь мусульманскі свет. А там людзі моцныя, яны свайго жыцця не пашкадуюць, у адрозненне ад нас з вамі. Не пашкадуюць для таго, каб абараніць свае каштоўнасці. Таму вы разварушылі такі мурашнік, які трэба хутчэй уціхамірыць, супакоіць, пайсці на ўступкі, пайсці недзе насустрач. Але зрабіць так, каб вас не білі ва ўсім свеце", - параіў беларускі лідар. 

Пры гэтым, лічыць ён, амерыканцам не трэба думаць аб тым, што ім удасца схавацца за акіянам: "Амерыканцы па ўсім свеце. Можа, у вас у Вашынгтоне або ў Фларыдзе і будзе спакойна. Але ў іншых кропках вам будзе цяжка". 

Кіраўнік дзяржавы дадаў, што кіраўніцтву ЗША ў асобе Прэзідэнта Дональда Трампа, кіраўніка ваеннага ведамства Піта Хегсета і дзяржсакратара Марка Рубіа трэба знайсці мудрасць і магчымасць дамовіцца з Іранам. "Не трэба ісці на повадзе Ізраіля. Ізраіль хоча ваяваць - няхай ваюе", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.

Аб новай камандзе Трампа, якая не можа сказаць "не" Прэзідэнту ЗША

"У Дональда Трампа няма людзей, якія яму скажуць: "Ты не маеш рацыі". У Байдэна, Абамы і Клінтана (гэта я ведаю дакладна, Абаму і Клінтана я асабіста ведаў)... Яны былі цярпімыя да іншага меркавання. І былі людзі, якія гаварылі не, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - І ў першым тэрміне Трампа былі людзі, якія гаварылі не. Вазьміце Болтана (экс-саветнік Прэзідэнта ЗША па нацыянальнай бяспецы Джон Болтан. - Заўвага). Ён яму адкрыта гаварыў: "Не". Зразумела, чым гэта скончылася. Але Трамп разумеў, што ёсць іншае меркаванне".

Кіраўнік дзяржавы падкрэсліў, што ў другі прэзідэнцкі тэрмін Дональда Трампа сітуацыя змянілася і ў камандзе кіраўніка Белага дома больш няма людзей, якія могуць сказаць "не". "Усе глядзяць у рот, па стойцы смірна: "Так, так, Дональд, ты маеш рацыю. Дзейнічай, бамбі, ламай, крышы". Пры гэтым ён яшчэ і ваенным сваім... Ён не кіруе Міністэрствам вайны, а ідзе на ўступкі. А ён павінен быць галоўнакамандуючым. І ён павінен камандаваць", - дадаў Аляксандр Лукашэнка. 

Акрамя таго, звярнуў увагу беларускі лідар, Дональд Трамп гаварыў аб тым, што ўласныя адчуванні - гэта галоўнае ў яго палітыцы. "Вы ведаеце, уласныя адчуванні (я вам як Прэзідэнт гавару) часам могуць не туды завесці. Трэба ўмець слухаць людзей, асабліва пры такой уладзе, калі ты ўзначальваеш такую імперыю. Трэба ўмець слухаць людзей, прыслухоўвацца да іх думкі і рабіць адпаведныя вывады. Гэтага ў вас няма, і гэта вялікая праблема", - канстатаваў ён. 

Аляксандр Лукашэнка дапусціў, што Дональд Трамп пачынае гэта разумець: "Але ўжо часу няма для таго, каб гэта выправіць і выбудаваць нармальную палітыку".

Аб сапраўднай дэмакратыі, якой ЗША давядзецца вучыцца ў Беларусі

Як адзначыў у ходзе размовы журналіст, на Захадзе існуе меркаванне, што ў Беларусі існуе дыктатура, у той час як ЗША паказаны ўзорам дэмакратыі. Але нягледзячы на тое, што да ўлады ў Амерыцы кожныя чатыры гады прыходзіць новы чалавек, палітычная сітуацыя ў краіне не мяняецца. У той жа час у Беларусі на працягу больш як 30 гадоў назіраецца паслядоўнае і паступальнае развіццё, а кіраўнік дзяржавы карыстаецца падтрымкай народа.

У сувязі з гэтым журналіст задаўся заканамерным пытаннем, ці сапраўды ў Амерыцы існуе дэмакратыя, а ў Беларусі - дыктатура.

"Вы толькі кажаце аб нейкай дэмакратыі, аб правах чалавека... Усё гэта балбатня. Ваша палітыка ў Венесуэле, пагрозы Кубе, вайна на Блізкім Усходзе і іншыя рэчы сведчаць аб тым, што вы самыя сапраўдныя дыктатары. Ніякія вы не дэмакраты", - заявіў Аляксандр Лукашэнка.

Прэзідэнт прывёў канкрэтны прыклад, які пацвярджае яго пункт гледжання. Ён нагадаў, што ў першы дзень атакі ЗША і Ізраіля на Іран пад удары трапіла школа для дзяўчынак. У выніку загінулі амаль 200 чалавек, у асноўным дзеці.

"Вы разбамбілі школу (напрыклад, школу) у незалежнай, суверэннай краіне, якая размешчана ў дзясятках тысяч кіламетраў ад вас і нічым вам не пагражала. Вы разбамбілі школу, дзе загінулі дзеці і настаўнікі - амаль дзве сотні чалавек. А колькі загінула дзякуючы таму, што вы падтрымлівалі бамбёжкі Ізраіля (размова пра ўдары па сектары Газа. - Заўвага)? Аб якіх правах чалавека вы гаворыце?" - задаў рытарычнае пытанне Аляксандр Лукашэнка.

Кіраўнік дзяржавы падкрэсліў, што такая палітыка супярэчыць галоўнаму чалавечаму праву - праву на жыццё. "Калі вы за правы чалавека, тады дайце чалавеку ажыццявіць галоўнае права - права на жыццё. Чалавек хацеў жыць, асабліва дзеткі. Вы іх знішчылі. Вось вам адзін толькі факт, які поўнасцю перакрэслівае ўсё, што вы гаварылі (аб правах чалавека. - Заўвага)", - сказаў беларускі лідар.

Прэзідэнт канстатаваў, што палітыка ЗША прадыктавана інтарэсамі, а не дэмакратыяй і правамі чалавека. У выпадку вайны з Іранам размова ідзе пра жаданне атрымаць кантроль над нафтай і газам. "Гэтыя інтарэсы (нафта і газ. - Заўвага) вамі здабываюцца любым спосабам, у тым ліку ваенным. Вы гатовы бамбіць, ламаць, крышыць, нягледзячы ні на якія правы чалавека - гэта аснова дыктатуры", - заявіў ён.

Акрамя таго, лічыць Аляксандр Лукашэнка, дэмакратыі няма і ўнутры саміх Злучаных Штатаў: "Вы гаворыце аб правах чалавека, аб дэмакратыі, а рэальна ў краіне нічога не мяняецца. Дык, можа, у вас дыктатура ўнутры краіны?"

У сувязі з гэтым Кіраўнік дзяржавы выказаў пункт гледжання аб тым, што Амерыка магла б павучыцца дэмакратыі ў Беларусі. "У нас - я аб гэтым даўно гаварыў - дэмакратыі вам давядзецца вучыцца. У нас у сто разоў гэтай дэмакратыі больш, чым у вас. Рэальнай дэмакратыі, рэальных правоў чалавека... Пра якія правы чалавека вы можаце разважаць, калі вы забіваеце людзей? Забілі чалавека - якія ў яго правы? Ён мёртвы", - сказаў на заканчэнне беларускі лідар.

Аб адсутнасці суперсілы ў ЗША і надзеях на светлую будучыню

Звяртаючыся да Прэзідэнта, журналіст вобразна ахарактарызаваў яго як аднаго з лідараў "руху за светлую будучыню для ўсяго свету". Паколькі Беларусь на чале з Аляксандрам Лукашэнкам праводзіць міралюбівую знешнюю палітыку, настойвае на мірным вырашэнні канфліктаў. У развіццё тэмы кіраўніка дзяржавы спыталі, ці магчыма ў агляднай перспектыве сітуацыя, калі ўсе краіны будуць не процістаяць адна адной, а стануць плячо ў плячо, каб забяспечыць светлую будучыню для ўсіх.

"Дай бог, каб гэты час настаў, - сказаў Прэзідэнт. - Мне цяжка, зыходзячы з цяперашняй абстаноўкі і сітуацыі, паверыць, што такі час прыйдзе".

У гэтым кантэксце Кіраўнік дзяржавы звярнуў увагу на асаблівую ролю Прэзідэнта ЗША Дональда Трампа. "Нягледзячы на асобныя глупствы, нягледзячы на імпульсіўнасць некаторую, Трамп для гэтага (для надыходу ў будучым усеагульнага мірнага часу. - Заўвага) зрабіў многае. Трамп паказаў усяму свету, што вашы Злучаныя Штаты Амерыкі не ўсемагутныя", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.

"Па сваёй моцы (ЗША. - Заўвага) - супердзяржава, але не суперсіла", - дадаў ён. Правільнасць гэтага сцвярджэння, паводле слоў Прэзідэнта, паказалі падзеі на Блізкім Усходзе - бяздумная авантура ў Іране.

У адсутнасці суперсілы ў ЗША змаглі пераканацца ўсё, у тым ліку Кітай, які Штаты разглядаюць як свайго галоўнага ворага. Прэзідэнт Беларусі лічыць, што калі амерыканцы не змаглі справіцца з Іранам, то ўжо з Кітаем - тым больш. "Не лезьце ў Кітай. Там такая моц, з якой яны (ЗША. - Заўвага) справіцца ніколі не змогуць", - сказаў беларускі лідар.

Ён таксама папярэдзіў наконт магчымага процістаяння з Расіяй: "Расія - велізарная тэрыторыя, там яны нічога не зробяць ракетамі. Ракеты хутчэй скончацца, чым тэрыторыя Расіі. Іран таксама гэта паказаў".

"Кіраўніцтва Амерыкі зразумела, што яны супердзяржава, але не звышсіла. Гэта галоўнае", - падкрэсліў Кіраўнік дзяржавы. Паводле яго слоў, ёсць надзея, што амерыканцы, зразумеўшы гэта, будуць лічыцца не толькі з Кітаем і Расіяй.

"Вы, амерыканцы, павінны спыніцца і разумець, што акрамя інтарэсаў ЗША - Грэнландыя, Куба, Венесуэла, Нікарагуа, Панамскі канал і іншае... Акрамя вашых інтарэсаў, нават у Заходнім паўшар'і, ёсць краіны, у якіх ёсць свае інтарэсы", - звярнуў увагу беларускі лідар.

Гаворачы аб ролі Дональда Трампа, Прэзідэнт Беларусі падкрэсліў: "Ён вельмі шмат зрабіў дрэннага. Але і ён паказаў усяму свету сапраўднае аблічча Злучаных Штатаў Амерыкі і магчымасці Злучаных Штатаў Амерыкі. Яны не бязмежныя. Гэта сітуацыя можа прывесці да таго, што амерыканцы вымушаны будуць лічыцца з інтарэсамі іншымі, а значыць, светлая будучыня не за гарамі".

Аб Беларусі як краіне роўных магчымасцей і яе будучыні

Адно з пытанняў Кіраўніку дзяржавы было аб тым, "што будзе з Беларуссю пасля Лукашэнкі", якім бачыцца будучае краіны. 

"Гэта для мяне вельмі важнае пытанне, - сказаў Прэзідэнт. - Я нямала зрабіў для таго, каб Беларусь была такой, якой яна ёсць. Я не стану гаварыць, дрэнная яна або добрая. Вось якая ёсць. Людзям тут жыць нармальна. Мірная, спакойная краіна". 

"Вядома, я думаю аб тым, каб яна захавалася і каб гэта была зямля магчымасцей для любога чалавека. Каб чалавек мог рэалізаваць сябе тут", - прадоўжыў Кіраўнік дзяржавы. У гэтым плане, паводле яго слоў, Беларусь дасягнула поспеху. "Мы гэта зрабілі. Чалавек тут спакойна жыве. Дзяцей гадуе, адукацыю атрымлівае ў роўных умовах", - адзначыў беларускі лідар. 

Гаворачы аб роўных магчымасцях, Аляксандр Лукашэнка згадаў пра свайго малодшага сына Мікалая, які гэтак жа, як і іншыя дзеці, вучыўся ў вясковай школе і пасля яе заканчэння са многімі падтрымлівае адносіны. "Ён заўсёды добра вучыўся, займаючыся з усімі (разам з астатнімі школьнікамі. - Заўвага). А ўмовы былі аднолькавыя для ўсіх, я за гэтым уважліва сачыў. Ён у некаторай ступені палавіну дзяцей з класа перасягнуў", - расказаў Прэзідэнт. Дзякуючы сваёй мэтанакіраванасці і атрыманым ведам Мікалай Лукашэнка здолеў паступіць у Пекінскі ўніверсітэт, адзін з лепшых у свеце. "Ён да гэтага імкнуўся. Але магчымасці былі і для іншых", - заўважыў Кіраўнік дзяржавы. 

"Таму я хачу, каб вось такая Беларусь была захавана. У некага больш магчымасцей, у некага менш, але магчымасці ёсць. Прыклад таго - і цяперашні Прэзідэнт", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка. 

У працяг тэмы журналіст агучыў пытанні, якімі задаюцца на Захадзе: ці ва ўсіх у Беларусі ёсць магчымасць прэтэндаваць на тое, каб стаць яе наступным лідарам, або за такія спробы караюць? 

"Гэта толькі неразумныя людзі на Захадзе могуць так разважаць", - сказаў Прэзідэнт. 

Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што вырашаць пытанне, каму кіраваць краінай, будзе толькі беларускі народ. "Вось як ён вырашыць, так і будзе. Я ж памятаю, калі мяне першы раз выбіралі. Гэта было рашэнне беларускага народа. І я тады атрымаў 80,3% галасоў, - звярнуў увагу ён. - Народ сцяной за мяне стаяў. Працэнты былі вялікія". 

"Таму я, памятаючы гэта, буду ісці такім шляхам. Не хоча народ - сілком не будзеш любы, як у нас гавораць", - дадаў Кіраўнік дзяржавы. 

Ён выказаў упэўненасць, што ў Беларусі шмат добрых, талковых людзей, якія ў перспектыве могуць узначаліць дзяржаву.