Інтэрв'ю тэлеканалу RT

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка даў інтэрв'ю тэлеканалу RT.

Інтэрв'юерам выступіў вядучы RT, аўтар праграмы "Эфект Санчэса" Рычард (Рык) Санчэс. Інтэрв'ю прадаўжалася амаль дзве гадзіны.

У ліку тэм, якія абмяркоўваліся, - падрыхтоўка вялікай здзелкі Беларусі і ЗША, яе магчымыя ўмовы, асаблівы шлях ЗША да аднаўлення супрацоўніцтва з Расіяй - праз Беларусь, а таксама магчымасць сустрэчы Аляксандра Лукашэнкі і Дональда Трампа.

Размова ішла і аб геапалітычнай абстаноўцы ў свеце, сітуацыі ў асобных краінах, у тым ліку аб канфлікце на Блізкім Усходзе. Прэзідэнт Беларусі расказаў, што паказала ўсяму свету вайна ЗША і Ізраіля супраць Ірана.

Пытанні датычыліся таксама адносін Беларусі з краінамі Еўрасаюза, асабліва з суседнімі дзяржавамі, і дружалюбных адносін Аляксандра Лукашэнкі з сусветнымі лідарамі насуперак "пажаданням" асобных заходніх палітыкаў.

Закраналіся і пытанні ўнутранага парадку дня Беларусі: забеспячэнне бяспекі і значэнне ядзернай зброі, сістэма кіравання дзяржавай. Аляксандр Лукашэнка адказаў на пытанне, перад кім дае справаздачу і якой бачыць будучыню Беларусі.

Як адзначыў у ходзе размовы журналіст RT Рык Санчэс, на Захадзе існуе меркаванне, што ў Беларусі існуе дыктатура, у той час як ЗША паказаны ўзорам дэмакратыі. Але нягледзячы на тое, што да ўлады ў Амерыцы кожныя чатыры гады прыходзіць новы чалавек, палітычная сітуацыя ў краіне не мяняецца. У той жа час у Беларусі на працягу больш як 30 гадоў назіраецца паслядоўнае і паступальнае развіццё, а кіраўнік дзяржавы карыстаецца падтрымкай народа.

У сувязі з гэтым журналіст задаўся заканамерным пытаннем, ці сапраўды ў Амерыцы існуе дэмакратыя, а ў Беларусі - дыктатура.

"Вы толькі кажаце аб нейкай дэмакратыі, аб правах чалавека... Усё гэта балбатня. Ваша палітыка ў Венесуэле, пагрозы Кубе, вайна на Блізкім Усходзе і іншыя рэчы сведчаць аб тым, што вы самыя сапраўдныя дыктатары. Ніякія вы не дэмакраты", - заявіў Аляксандр Лукашэнка.

Прэзідэнт прывёў канкрэтны прыклад, які пацвярджае яго пункт гледжання. Ён нагадаў, што ў першы дзень атакі ЗША і Ізраіля на Іран пад удары трапіла школа для дзяўчынак. У выніку загінулі амаль 200 чалавек, у асноўным дзеці.

"Вы разбамбілі школу (напрыклад, школу) у незалежнай, суверэннай краіне, якая размешчана ў дзясятках тысяч кіламетраў ад вас і нічым вам не пагражала. Вы разбамбілі школу, дзе загінулі дзеці і настаўнікі - амаль дзве сотні чалавек. А колькі загінула дзякуючы таму, што вы падтрымлівалі бамбёжкі Ізраіля (размова пра ўдары па сектары Газа. - Заўвага)? Аб якіх правах чалавека вы гаворыце?" - задаў рытарычнае пытанне Аляксандр Лукашэнка.

Кіраўнік дзяржавы падкрэсліў, што такая палітыка супярэчыць галоўнаму чалавечаму праву - праву на жыццё. "Калі вы за правы чалавека, тады дайце чалавеку ажыццявіць галоўнае права - права на жыццё. Чалавек хацеў жыць, асабліва дзеткі. Вы іх знішчылі. Вось вам адзін толькі факт, які поўнасцю перакрэслівае ўсё, што вы гаварылі (аб правах чалавека. - Заўвага)", - сказаў беларускі лідар.

Прэзідэнт канстатаваў, што палітыка ЗША прадыктавана інтарэсамі, а не дэмакратыяй і правамі чалавека. У выпадку вайны з Іранам размова ідзе пра жаданне атрымаць кантроль над нафтай і газам. "Гэтыя інтарэсы (нафта і газ. - Заўвага) вамі здабываюцца любым спосабам, у тым ліку ваенным. Вы гатовы бамбіць, ламаць, крышыць, нягледзячы ні на якія правы чалавека - гэта аснова дыктатуры", - заявіў ён.

Акрамя таго, лічыць Аляксандр Лукашэнка, дэмакратыі няма і ўнутры саміх Злучаных Штатаў: "Вы гаворыце аб правах чалавека, аб дэмакратыі, а рэальна ў краіне нічога не мяняецца. Дык, можа, у вас дыктатура ўнутры краіны?"

У сувязі з гэтым Кіраўнік дзяржавы выказаў пункт гледжання аб тым, што Амерыка магла б павучыцца дэмакратыі ў Беларусі. "У нас - я аб гэтым даўно гаварыў - дэмакратыі вам давядзецца вучыцца. У нас у сто разоў гэтай дэмакратыі больш, чым у вас. Рэальнай дэмакратыі, рэальных правоў чалавека... Пра якія правы чалавека вы можаце разважаць, калі вы забіваеце людзей? Забілі чалавека - якія ў яго правы? Ён мёртвы", - сказаў на заканчэнне беларускі лідар.

Звяртаючыся да Прэзідэнта, журналіст вобразна ахарактарызаваў яго як аднаго з лідараў "руху за светлую будучыню для ўсяго свету". Паколькі Беларусь на чале з Аляксандрам Лукашэнкам праводзіць міралюбівую знешнюю палітыку, настойвае на мірным вырашэнні канфліктаў. У развіццё тэмы Кіраўніка дзяржавы спыталі, ці магчыма ў агляднай перспектыве сітуацыя, калі ўсе краіны будуць не процістаяць адна адной, а стануць плячо ў плячо, каб забяспечыць светлую будучыню для ўсіх.

"Дай бог, каб гэты час настаў, - сказаў Прэзідэнт. - Мне цяжка, зыходзячы з цяперашняй абстаноўкі і сітуацыі, паверыць, што такі час прыйдзе".

У гэтым кантэксце Кіраўнік дзяржавы звярнуў увагу на асаблівую ролю Прэзідэнта ЗША Дональда Трампа. "Нягледзячы на асобныя глупствы, нягледзячы на імпульсіўнасць некаторую, Трамп для гэтага (для надыходу ў будучым усеагульнага мірнага часу. - Заўвага) зрабіў многае. Трамп паказаў усяму свету, што вашы Злучаныя Штаты Амерыкі не ўсемагутныя", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.

"Па сваёй моцы (ЗША. - Заўвага) - супердзяржава, але не суперсіла", - дадаў ён. Правільнасць гэтага сцвярджэння, паводле слоў Прэзідэнта, паказалі падзеі на Блізкім Усходзе - бяздумная авантура ў Іране.

У адсутнасці суперсілы ў ЗША змаглі пераканацца ўсё, у тым ліку Кітай, які Штаты разглядаюць як свайго галоўнага ворага. Прэзідэнт Беларусі лічыць, што калі амерыканцы не змаглі справіцца з Іранам, то ўжо з Кітаем - тым больш. "Не лезьце ў Кітай. Там такая моц, з якой яны (ЗША. - Заўвага) справіцца ніколі не змогуць", - сказаў беларускі лідар.

Ён таксама папярэдзіў наконт магчымага процістаяння з Расіяй: "Расія - велізарная тэрыторыя, там яны нічога не зробяць ракетамі. Ракеты хутчэй скончацца, чым тэрыторыя Расіі. Іран таксама гэта паказаў".

"Кіраўніцтва Амерыкі зразумела, што яны супердзяржава, але не звышсіла. Гэта галоўнае", - падкрэсліў Кіраўнік дзяржавы. Паводле яго слоў, ёсць надзея, што амерыканцы, зразумеўшы гэта, будуць лічыцца не толькі з Кітаем і Расіяй.

"Вы, амерыканцы, павінны спыніцца і разумець, што акрамя інтарэсаў ЗША - Грэнландыя, Куба, Венесуэла, Нікарагуа, Панамскі канал і іншае... Акрамя вашых інтарэсаў, нават у Заходнім паўшар'і, ёсць краіны, у якіх ёсць свае інтарэсы", - звярнуў увагу беларускі лідар.

Гаворачы аб ролі Дональда Трампа, Прэзідэнт Беларусі падкрэсліў: "Ён вельмі шмат зрабіў дрэннага. Але і ён паказаў усяму свету сапраўднае аблічча Злучаных Штатаў Амерыкі і магчымасці Злучаных Штатаў Амерыкі. Яны не бязмежныя. Гэта сітуацыя можа прывесці да таго, што амерыканцы вымушаны будуць лічыцца з інтарэсамі іншымі, а значыць, светлая будучыня не за гарамі".

Кіраўнік беларускай дзяржавы звярнуў увагу, што на мінулых у Венгрыі выбарах дзве трэці месцаў у парламенце атрымала апазіцыйная партыя "Ціса" на чале з Петэрам Мадзьярам. У сувязі з гэтым беларускі лідар выказаў свой пункт гледжання на тое, чаму Віктар Орбан пацярпеў паражэнне на парламенцкіх выбарах з такім рэзультатам.

"Я параіў бы не спяшацца з ацэнкамі венгерскай палітыкі і палітыкі Орбана. Ён прагматык, рэаліст... Гэта тое, што я чую са сродкаў масавай інфармацыі. Але чаму Орбан прайграў? Значыць, былі сур'ёзныя хібы ў палітыцы, асабліва ва ўнутранай палітыцы, - лічыць Аляксандр Лукашэнка. - Канкрэтныя ж людзі ўнутры галасавалі. І нельга сказаць, што яны памыліліся, таму што разрыў вельмі вялікі. Значыць, апазіцыя ў асобе Мадз'яра прапанавала зразумелую і прывабную пазіцыю. Напэўна, яны (партыя Віктара Орбана "Фідэс". - Заўвага) шмат гаварылі, але не ўсё рабілі ўнутры краіны. Апазіцыя гэта падхапіла".

Беларускі лідар зрабіў агаворку аб тым, што партыю "Ціса" нельга назваць у поўнай меры апазіцыйнай. Справа ў тым, што яе лідар Петэр Мадзьяр доўгі час быў у партыі "Фідэс", якую ўзначальвае Віктар Орбан. "Наколькі я ведаю, ён (Петэр Мадзьяр. - Заўвага) разам з Орбанам некалі працаваў і пачынаў. Таму многае закладзена ўнутры той партыі, у якой яны былі ўдвух, Мадзьяр і Орбан", - дадаў ён.

Журналіст RT выказаў меркаванне, што перамога партыі "Ціса" можа быць звязана з тым фактам, што яна атрымлівала фінансаванне і ўсялякую падтрымку з боку Еўрасаюза. На гэта Прэзідэнт запярэчыў тым, што і Віктар Орбан атрымаў значную падтрымку, але з боку ЗША.

"Орбан ведаў, што Еўрапейскі саюз будзе не з ім. Ну дык ты палітык, у цябе цэлая партыя! Ты павінен быў процістаяць гэтаму. Еўрасаюз адкрыта падтрымліваў апазіцыю... А амерыканцы падтрымлівалі адкрыта Орбана. Таму справа не ў гэтым, - упэўнены Аляксандр Лукашэнка. - Справа ў памылках, якія былі дапушчаны ва ўнутранай палітыцы".

Кіраўнік дзяржавы прывёў і іншы аргумент. Захад аказваў падтрымку і беларускай апазіцыі, але гэта не дапамагло ёй заваяваць давер народа. "У нас таксама Захад усё жыццё падтрымліваў і фінансаваў нашу апазіцыю. І што? Нічога, таму што мы праводзім усё ж пры ўсіх памылках і недахопах нармальную палітыку ў адносінах да ўласнага народа", - дадаў ён.

Кіраўнік дзяржавы пракаменціраваў беларуска-амерыканскія перагаворы, некалькі раўндаў якіх адбылося ў Мінску. Беларускі лідар звярнуў увагу, што ў тым ліку ў Расіі яго часам папракаюць у тым, што ён вядзе дыялог з Вашынгтонам. Аднак гэты дыялог не вядзецца супраць бліжэйшых саюзнікаў Мінска - Масквы і Пекіна, аб чым Аляксандр Лукашэнка выказваўся ўжо не раз. Акрамя таго, менавіта Расія і Кітай выручылі Беларусь, калі Захад уводзіў санкцыі адносна рэспублікі.

"Калі ў Расіі мяне нехта папракае, што я вяду перагаворы з амерыканцамі, я магу задаць ім пытанне: а вы што, не ведзяце з амерыканцамі дыялог? Ведзяце. Але я вяду дыялог з амерыканцамі не супраць Расіі і не супраць Кітая, - заявіў Аляксандр Лукашэнка. - На першай сустрэчы я ім сказаў: Расія і Кітай - гэта нашы даўнія не проста партнёры, а сябры. І калі вы, амерыканцы і еўрапейцы, уводзілі супраць нас санкцыі, Кітай і Расія адкрылі нам дзверы. Мы за кошт гэтага фактычна былі выратаваны. Чаму я павінен сёння супраць іх весці нейкі дыялог і нейкую палітыку?"

Прэзідэнт падкрэсліў, што Беларусь і Расія падпісалі самы цесны дагавор - Дагавор аб стварэнні Саюзнай дзяржавы, які вызначае адносіны паміж дзвюма краінамі. "Спрабуем выбудаваць нейкую саюзную дзяржаву, ідзём як па тонкім лёдзе, нешта спрабуем зрабіць. Што, амерыканцы і Захад гэтага не ведалі? Ведалі! І я свята выконваю гэты дагавор" - дадаў ён.

Разам з тым, канстатаваў беларускі лідар, ён цудоўна разумее, што Захад даўно ставіў мэту настроіць былыя савецкія рэспублікі супраць Расіі. "Вы заўсёды і нас, і Украіну, і іншыя постсавецкія рэспублікі правакавалі супраць Расіі. І Валодзя Зяленскі што-што, а гэта ведаў. Я таксама ведаў і ведаю цяпер", - сказаў ён.

Аляксандр Лукашэнка таксама запэўніў, што яму добра вядома, як да яго ставяцца на Захадзе: "Якія б са мной перагаворы Захад ні вёў, я цудоўна разумею, што я не іх сукін сын. Яны з задавальненнем мяне перажуюць і выплюнуць. Я гэта цудоўна разумею. Але і ў такой сітуацыі (таму што я Прэзідэнт гэтай краіны, беларускага народа) я вымушаны і павінен зыходзіць з інтарэсаў народа, а не ўласных інтарэсаў".

У сувязі з гэтым Кіраўнік дзяржавы растлумачыў, што Беларусь вымушана праводзіць шматвектарную палітыку, якая прадыктавана эканомікай. "Мы больш за палову матэрыяльных сродкаў і паслуг, якія вырабляем, прадаём на знешніх рынках. У нас адкрытая эканоміка, таму мы вымушаны свае інтарэсы бачыць на Захадзе, у Расіі, Кітаі і ў Афрыцы. Туды, куды ўсе ідуць - і Расія, і амерыканцы. Гэта наш інтарэс  для таго, каб, як я нядаўна сказаў, жыць. Не выжываць, а жыць. Гэта наш інтарэс, ён ідзе ад жыцця. За што нас папракаць? Няма за што", - заявіў ён.

У час размовы журналіст Рык Санчэс расказаў аб высокім узроўні падтрымкі Прэзідэнта Беларусі з боку насельніцтва. Паводле яго слоў, даныя апытанняў, праведзеных беларускімі сацыёлагамі, паказваюць падтрымку 78% насельніцтва краіны. Прыкладна такую ж лічбу - каля 70% - даюць і заходнія сацдаследаванні. "Некаторыя заходнія лідары накшталт Трампа, Макрона, Стармера - яны ўсе разам узятыя, магчыма, не маюць такой падтрымкі свайго насельніцтва і яны толькі мараць аб тым, каб іх так падтрымлівалі, - сказаў інтэрв'юер. - Можа, яны і гавораць, што вы дыктатар, і вось так да вас ставяцца менавіта таму, што, магчыма, зайздросцяць лічбам?"

"Сярод палітыкаў пэўная зайздрасць адзін да аднаго ў нас ёсць. Гэта сапраўды так, - сказаў Кіраўнік дзяржавы. - Ваша праўда, я таксама аб гэтым часта думаю. Дай бог, каб у нейкага заходняга палітыка было не 78%, не 80%, але хаця б 60% (падтрымкі насельніцтва. - Заўвага)".

Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што бяда і праблема многіх заходніх лідараў у тым, што яны, прыходзячы да ўлады, паводзяць сябе так, каб атрымаць максімальную асабістую выгаду за кароткі час, замест таго каб дзейнічаць у інтарэсах народа. Гэта датычыцца, напрыклад, і Прэзідэнта Францыі Эмануэля Макрона, і канцлера Германіі Фрыдрыха Мерца. "Яны часовыя кіраўнікі. Прыйшлі, схапілі і пайшлі - вось аснова іх палітыкі. Яны не думаюць пра народ Францыі, Германіі і гэтак далей. І ў гэтым іх праблема. Яны нас некалі вучылі: Расію, нас, Казахстан, Украіну, іншыя краіны. А цяпер яны да нас павінны прыязджаць вучыцца і рабіць адпаведныя высновы. Вучыцца і рабіць высновы яны не хочуць", - сказаў Прэзідэнт.

Аналагічна можна сказаць і пра Прэзідэнта ЗША Дональда Трампа, у якога да таго ж даволі кароткі тэрмін паўнамоцтваў, каб правесці сапраўды істотныя пераўтварэнні ў такой краіне, як Штаты. "Ён часовы кіраўнік, у яго 4 гады. Што ён за 4 гады зробіць? Нічога. Нічога не зробіць. Таму ў Прэзідэнта павінен быць час", - звярнуў увагу беларускі лідар.