Падвядзенне вынікаў комплекснай праверкі Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка 1 красавіка сабраў нараду для падвядзення вынікаў комплекснай праверкі Узброеных Сіл. Удзельнікамі нарады ў Кіраўніка дзяржавы сталі амаль 300 чалавек, у ліку якіх - камандзіры злучэнняў, якія прыцягваліся да праверкі.

Маштабная праверка ва Узброеных Сілах па даручэнні Прэзідэнта праводзілася ў Беларусі з 16 студзеня. Ключавой асаблівасцю праверкі была яе арганізацыя. Кіраўнік дзяржавы прыводзіў у баявую гатоўнасць воінскія часці, абмінаючы Міністэрства абароны і Генеральны штаб. У ходзе праверкі былі пастаўлены канкрэтныя мэты: убачыць аб'ектыўную карціну, рэальны стан войскаў, ацаніць дзеянні ваеннаслужачых. Менавіта таму мерапрыемствы мелі раптоўны характар.

Аляксандр Лукашэнка трымаў ход праверкі на асабістым кантролі, рэгулярна заслухоўваючы даклады Дзяржаўнага сакратара Савета Бяспекі. Разам з тым Кіраўнік дзяржавы заяўляў аб планах на асобным мерапрыемстве падвесці вынікі праверкі. "Ёсць недахопы, але ў цэлым армія боегатова. А дэталёва мы разбяромся потым", - адзначаў Прэзідэнт у размове з журналістамі.

Звяртаючыся да ўдзельнікаў нарады, Аляксандр Лукашэнка прапанаваў правесці максімальна адкрытую размову па выніках праведзенай праверкі, нічога не ўтойваючы. "Гэта была хоць і планавая праверка, але ўпершыню ў гісторыі незалежнай Беларусі такая маштабная", - падкрэсліў Прэзідэнт.

Кіраўнік дзяржавы засяродзіў увагу на тым, што задача была пастаўлена адна: паглядзець, як будуць дзейнічаць часці, прыведзеныя ў поўную баявую гатоўнасць, ва ўмовах ваеннага часу. "Мне гэтыя праверкі ва ўмовах мірнага часу - трата грошай. Лішніх грошай у нас няма", - канстатаваў беларускі лідар.

"Ніякага мірнага часу быць не можа. Мы рыхтуемся да вайны. На тое мы і Узброеныя Сілы стварылі, на тое мы іх утрымліваем, на тое народ адлічвае грошы для таго, каб нас з вамі ўтрымліваць. І ў гэтай аўдыторыі (і не толькі ў гэтай) людзі павінны разумець: мы абсалютна супраць войны. Асабліва нашы афіцэры, нашы салдаты, Узброеныя Сілы. Таму што мы ведаем, што такое вайна. Мы не хочам вайны, але армія для таго і прызначана. Калі раптам нехта вырашыць з намі размаўляць і глядзець на нас праз прыцэлы зброі, мы адкажам. Да гэтага і рыхтуемся, - заявіў Кіраўнік дзяржавы. - На жаль, сітуацыя такая, што без вас жа я ваяваць не магу. І я хачу, каб мае падначаленыя былі гатовы ваяваць. Калі мы будзем гатовы ваяваць, нас будуць баяцца (гэта немалаважна) і сюды ніхто не палезе. Вось мая мэта. Думаю, вы яе добра разумееце".

Прэзідэнт выказаў упэўненасць, што ў магчымым ваенным канфлікце будуць важны такія складнікі, як падрыхтоўка афіцэраў, ступень авалодання ваеннаслужачымі зброяй, фізпадрыхтоўка, стан узбраення і ваеннай тэхнікі. "Гэта аснова выжывання і перамогі ў баі", - сказаў Кіраўнік дзяржавы.

"Адказнасць за краіну, за наш мірны, дружалюбны па сваім светапоглядзе народ найвялікшая на кожным з вас", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.

У сувязі з гэтым ён назваў зараджанасць Узброеных Сіл на адбіццё ворага, гатоўнасць імгненна рэагаваць на любы агрэсіўны рух у бок беларускіх рубяжоў безальтэрнатыўнай гарантыяй міру і бяспекі дзяржавы.

Беларускі лідар яшчэ раз адзначыў, што комплексная праверка Узброеных Сіл праводзілася як ніколі маштабна і жорстка і даволі актыўна асвятлялася ў СМІ. "Адразу скажу, што асвятлялася так, як, можа, большасці з вас хацелася б. Таму што ўсю гадасць, якая ў нашай арміі ёсць, не хацелася б паказваць перш за ўсё нашым патэнцыяльным сапернікам, а магчыма, праціўнікам або ворагам", - дадаў ён.

Кіраўнік дзяржавы звярнуў увагу, што сярод ваеннаслужачых нярэдка існавала меркаванне аб тым, што комплексная праверка Узброеных Сіл не будзе адрознівацца ад праверак, якія праводзіліся раней, усё будзе як заўсёды. "Як заўсёды, мужыкі, не будзе. Хачу вас папярэдзіць, чаму не будзе са мной. Таму што я пад вас падладжвацца не маю намеру - вы будзеце падладжвацца пад Галоўнакамандуючага. Калі вы хочаце ў будучай вайне (не дай бог яна будзе) застацца жывымі. А калі мы і далей будзем так прадаўжаць, як некаторыя з нас, - не толькі мы жывымі не застанёмся, але і нашы падначаленыя. Я гэта бачу па сучасных боесутыкненнях і войнах", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.

Прэзідэнт адзначыў, што ўдзельнікаў праверкі ставілі ва ўмовы, максімальна набліжаныя да рэальных выклікаў: "Я яшчэ дакладней сказаў бы: да вайны без скідак на надвор'е, час сутак і іншыя фактары, якія ўскладняюць сітуацыю выканання баявых задач. Якое надвор'е было, вы памятаеце", - заявіў ён.

Галоўнакамандуючы ўказаў, што да кантрольных мерапрыемстваў былі прыцягнуты воінскія часці і падраздзяленні пастаяннай гатоўнасці Заходняга і Паўночна-заходняга аператыўных камандаванняў, сіл спецыяльных аперацый, Ваенна-паветраныя сілы і войскі проціпаветранай абароны. "Далей па маім распараджэнні мы будзем паднімаць асобную часць, даўкамплектоўваць яе, калі трэба, і па-сапраўднаму вучыцца ваяваць", - падкрэсліў ён.

Па даручэнні Прэзідэнта стан узбраенняў і тэхнікі ў злучэннях і воінскіх часцях цэнтральнага падпарадкавання правяралі Дзяржсакратарыят Савета Бяспекі сумесна з Камітэтам дзяржаўнага кантролю. "Камітэт дзяржкантролю павінен ведаць, што адбываецца з ваеннай уласнасцю і маёмасцю. Камітэт дзяржкантролю перш за ўсё забяспечвае кантроль за ўласнасцю, дзяржаўнай маёмасцю, у якім яна стане", - сказаў беларускі лідар.

Другой немалаважнай задачай КДК, у тым ліку ў ходзе праверкі гатоўнасці Узброеных Сіл, Кіраўнік дзяржавы назваў кантроль за расходаваннем дзяржаўных сродкаў і дзяржаўнага бюджэту: "Усе мы з вамі на бюджэце. Таму быў прыцягнуты Камітэт дзяржаўнага кантролю".

Акрамя таго, былі задзейнічаны і іншыя рычагі, якія мае ў распараджэнні Галоўнакамандуючы для атрымання аб'ектыўнай ацэнкі стану Узброеных Сіл. У сувязі з гэтым Кіраўнік дзяржавы канстатаваў, што ў арміі пакуль не ўдалося да канца выкараніць хлусню. "Для таго, каб ведаць, дзе вы хлусіце, а дзе не, і дзе ідзе наша праверка, былі мабілізаваны ўсе спецыяльныя падраздзяленні Камітэта дзяржбяспекі, ААЦ, пракуратуры, Следчага камітэта - усе. Асабліва органы контрразведкі КДБ, якія забяспечваюць контрразведвальнае суправаджэнне. Былі мабілізаваны ўсе. Але я ж разумею, што яны таксама ў пагонах і карпаратыўнасць у вас салідная. Таму я ад іх запатрабаваў: мне на стол - самую першасную інфармацыю", - дадаў Аляксандр Лукашэнка.

Што датычыцца ўзроўню задач, тэмпу іх пастаноўкі і выканання, усё гэта было абумоўлена сур'ёзнасцю геапалітычнай абстаноўкі, падзеямі і ўсё большымі пагрозамі, якія фарміруюцца ў непасрэднай блізкасці да беларускіх граніц. Прэзідэнт звярнуў увагу на даволі шырокае кола лідараў іншых дзяржаў, з якімі ён добра знаёмы і рэгулярна сустракаецца. Гэта разам са шматгадовым вопытам работы дае магчымасць скласці меркаванне аб міжнароднай абстаноўцы і падзеях, што разгортваюцца ў свеце.

"Я чалавек інфармаваны. Вы ведаеце, што мы вядзём перагаворы з амерыканцамі. І вопыт майго жыцця і працы, у тым ліку службы ў арміі, дапамагае мне зрабіць адпаведныя высновы з усмешак, абдымкаў, цалавашак і іншае з амерыканцамі аж да Карэйскай народна-дэмакратычнай рэспублікі. Я ўжо не гавару пра Кітай і Расію. У мяне даўнія адносіны з кіраўніцтвам (гэтых краін. - Заўвага) і не толькі з кіраўніцтвам", - дадаў Аляксандр Лукашэнка.

З улікам няпростай геапалітычнай абстаноўкі Прэзідэнт выказаўся аб задачах па абароне дзяржавы, якія стаяць перад людзьмі ў пагонах. "Я вельмі часта і шматразова генералам Хрэніну і Тэртэлю (Міністр абароны Віктар Хрэнін і Старшыня Камітэта дзяржбяспекі Іван Тэртэль. - Заўвага) гавару: мне ад вас галоўнае патрэбна, каб вы папярэдзілі аб верагодным або фактычным нападзенні на Беларусь. Калі мы аб гэтым нічога ведаць не будзем, вайна для нас будзе скончана. Гэта таксама з вопыту спецыяльнай ваеннай аперацыі", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.

Пры гэтым, як адзначыў Кіраўнік дзяржавы, Міністр абароны і начальнік Генеральнага штаба рэгулярна дакладваюць аб тым, што не бачаць канцэнтрацыі войскаў праціўніка на рубяжах Беларусі. У сувязі з гэтым Аляксандр Лукашэнка выказаў упэўненасць, што канцэнтраваць войскі перад наступленнем, як гэта было ў гады Вялікай Айчыннай вайны, ніхто не будзе, паколькі характар вядзення баявых дзеянняў у значнай ступені змяніўся. На гэта таксама ўказвае вопыт правядзення спецыяльнай ваеннай аперацыі.

"Хто, напрыклад, у Польшчы, у Літве, у НАТА, калі яны раптам з намі захочуць ваяваць, не вызначыць кропку - у раёне Кобрына, дапусцім, - збору і канцэнтрацыі Узброеных Сіл? Кропку на карце пакажуць і будуць заходзіць да нас. Батальённымі тактычнымі групамі, невялікімі групоўкамі, як мы бачым ва Украіне. І, калі трэба, сканцэнтруюцца ў напрамку галоўнага ўдару, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - Не можа быць такога? А Віктар Генадзьевіч (Віктар Хрэнін. - Заўвага) чакае, што яны тысячамі недзе пад Варшавай сканцэнтруюцца і калонамі рушаць на нас. Магчыма, але такі даклад перад пачаткам аперацыі я ад Генштаба не прыняў бы. Сітуацыя змянілася. Яны не дурні. Яны ведаюць, чаго ад нас хочуць, і ведаюць, на што мы звернем увагу".

Прэзідэнт падкрэсліў, што ў сучаснай вайне важна ўсё, і ў тым ліку фізічная падрыхтоўка ваеннаслужачых: "Падрыхтоўка афіцэраў - абучэнне, ступень авалодання ваеннаслужачымі даручанай ім зброяй, фізічная падрыхтоўка асабовага складу. Зноў з СВА ад "Вагнера". Яны мяне папярэдзілі: "Аляксандр Рыгоравіч, глядзіце фізічную падрыхтоўку". Яны кажуць: "Мы гэта ўбачылі на вайне". Калі падцягнуты, падрыхтаваны салдат і афіцэр - будуць жыць. Калі яны не могуць бегчы, схавацца, ад кулі ўхіліцца - яны жыць не будуць".

"І тады я папрасіў ваенных, каб яны гэтых інструктараў для абучэння нашых ваеннаслужачых паклікалі. І перш за ўсё на гэта адгукнуўся Карпянкоў (намеснік Міністра ўнутраных спраў - камандуючы ўнутранымі войскамі Мікалай Карпянкоў. - Заўвага). Ён прывёў гэтых людзей. І яны паказвалі, ваеннаслужачыя вучыліся. Але ўсе гундзелі, бубнелі: "Вось, што яны там тут паказваюць? Што, мы гэта не ведаем?" - адзначыў Аляксандр Лукашэнка. - Таму фізпадрыхтоўцы ў гэтай праверцы была ўдзелена асаблівая ўвага".

Яшчэ адзін важны аспект - стан узбраенняў і ваеннай тэхнікі, умовы яе ўтрымання.

"Я вас хілю да галоўнага. Што мы будзем значыць, калі ў нас не ў парадку будуць аўтамат, кулямёт, гранатамёт, пісталет. Можа, у кагосьці ПЗРК (пераносны зенітны ракетны комплекс. - Заўвага). Калі ў нас не ў парадку асабістая зброя, як вы будзеце ваяваць? Але сучасная вайна - гэта не толькі кулямёты, гранатамёты, аўтаматы і пісталеты. Гэта ваша тэхніка. Вашы танкі, БМП, "Аса", іншыя ЗРК. Не гавару пра "Паланэзы". Гэта ўсё ваша тэхніка", - сказаў Кіраўнік дзяржавы.

"Гэта для мяне было галоўнае. Я пастаянна Міністра і Дзяржсакратара як чалавека ваеннага папярэджваў: "Майце на ўвазе, галавой адкажаце за стан тэхнікі". Я не гавару пра ваеннаслужачых", - заявіў Аляксандр Лукашэнка.

"Я ж вас папярэджваў, мужыкі, са мной гэта не праходзіць. Я хачу, каб вы гэта мелі на ўвазе. Ніякага паддобрывання да падначаленых я не дапускаў. І ў гэтым сутнасць маёй дыктатуры. Дрэнна гэта ці добра - вам рабіць вывад. Будуць прэзідэнцкія выбары - вызначыцеся. Але хлусіць я вам не дазволю. Таму што гэта не толькі наша з вамі жыццё. Гэта жыццё нашых дзяцей і ўнукаў, якія будуць пад нашым кіраўніцтвам ваяваць", - падкрэсліў беларускі лідар.

Прэзідэнт таксама звярнуў увагу на практычны бок пытання, даручыўшы ваенным часцей мяняць раёны сканцэнтравання.

"Вельмі важна своечасова пакінуць наседжаныя месцы - казарму - і засяродзіцца ў раёнах сканцэнтравання. Не раз мяне выкідвалі туды (у гады армейскай службы. - Заўвага), у адрозненне ад цяперашняй гэтай брыгады, у якой я служыў, - сказаў Прэзідэнт. - Выйсці ў раён сканцэнтравання - гэта важна, каб ухіліцца ад удару".

Разам з тым Кіраўнік дзяржавы звярнуў увагу, што ў цяперашняй абстаноўцы важна часцей мяняць раёны сканцэнтравання з улікам разведданых у магчымага праціўніка. Аляксандр Лукашэнка прывёў канкрэтны прыклад: "Усе нас бачаць, ведаюць. Мне якраз з украінскага беспілотніка прыслалі фатаграфіі. Я іх паглядзеў. Раён Брэста яны знялі. І нашу брыгаду там, і ўсе гэтыя пункты, якія знаходзяцца ў гэтым раёне. Яны ўсё бачаць і ведаюць".

"Нам трэба памяняць раёны сканцэнтравання. Гэта вораг ведаць не павінен. Паколькі туды паляцяць першыя ракеты. І трэба, магчыма, часцей мяняць. І ў небяспечны перыяд адназначна трэба памяняць раён сканцэнтравання, - даручыў Галоўнакамандуючы. - Таму асаблівая ўвага была ўдзелена вашай мабільнасці (у ходзе праверкі боегатоўнасці Узброеных Сіл. - Заўвага). Выкінулі вас у раёне сканцэнтравання. Вы хуценька стварылі там месца для жыцця і гатовы ваяваць. Мы гэтаму ўдзялілі асобную ўвагу".

"У вайне будзе важна ўсё. І падрыхтоўка афіцэраў, ступень авалодання ваеннаслужачымі зброяй, фізпадрыхтоўка, стан узбраення і ваеннай тэхнікі. Гэта аснова выжывання і перамогі ў баі", - сказаў Кіраўнік дзяржавы.

"Адказнасць за краіну, за наш мірны, дружалюбны па сваім светапоглядзе народ найвялікшая на кожным з вас", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.

На нарадзе Прэзідэнт заявіў аб неабходнасці паглядзець аб'ектыўна на вынікі праверкі і вызначыць стратэгію адпрацоўкі ўсіх выяўленых недахопаў.

"Абстаноўка мабільна мяняецца. Бачыце, што адбываецца. Вайна ідзе ў нас за агароджай. І мы мабільна і адэкватна павінны рэагаваць на сітуацыю, якая ўплывае на пытанні забеспячэння нацыянальнай бяспекі. У нас пад ружжом 70 тысяч сёння. Усяго пад 100 тысяч. У Карпянкова і Кубракова таксама войскі (унутраныя войскі ў структуры МУС Беларусі. - Заўвага). Невялікія ў Камітэце дзяржбяспекі. І іншыя. 100 тысяч. Паўмільёна з улікам дадатковага прызыву ў выпадку вайны", - сказаў беларускі лідар.

"Я вас прашу, навучыце людзей ваяваць, калі я з вамі далей буду працаваць і служыць. Я хачу, каб вы і самі навучыліся, чаго не ўмееце. І навучыце сваіх падначаленых для таго, каб яны маглі выжыць у выпадку вайны, - заклікаў Прэзідэнт. - Гэтак вось радасна і добра жыць, як мы цяпер жывём, у параўнанні з іншымі (я ўжо не бяру Украіну, Іран, Паўднёвы Емен і іншае-іншае) - я свет у цэлым бяру, - так не заўсёды можа быць. А можа быць і заўсёды, калі мы будзем моцныя. А мы павінны быць моцныя".

Аляксандр Лукашэнка даручыў думаць над тым, як выдзяляць сродкі на новае і патрэбнае для Беларусі ўзбраенне. "І Прэм'ер-міністру, і Старшыні Нацыянальнага банка трэба вельмі сур'ёзна перастройвацца таксама. Таму што патрабаваць мы з іх (ваенных. - Заўвага) можам, але дзе-нідзе былі такія адзінкавыя выпадкі, калі камандзіры гаварылі: "А няхай Прэзідэнт даведаецца, што ў нас тэхніка там не гатова, што там нешта развалілася, там нешта не так". Што трэба абнаўляць пастаянна тэхніку. Гэта праўда. Трэба абнаўляць", - сказаў Кіраўнік дзяржавы.

У гэтым плане Аляксандр Лукашэнка ўспомніў свой нядаўні візіт у КНДР і перагаворы з лідарам гэтай краіны Кім Чэн Ынам. "Калі я быў у Карэі (вы ведаеце, людзі жывуць небагата, але як яны працуюць!), размаўляючы з Кім Чэн Ынам, я гавару: "Слухай, ты разумееш, што гэта (распрацоўка і вытворчасць розных тыпаў узбраенняў. - Заўвага) дорага?" Вядома, кажа, разумею, але, кажа, у мяне няма іншага выхаду - трэба абараніць зямлю", - адзначыў Аляксандр Лукашэнка. 

"Таму нам трэба думаць аб тым, як патрэбныя сродкі выдзяляць, асабліва на новае, патрэбнае для нас узбраенне", - арыентаваў Прэзідэнт Беларусі. 

Нараўне з гэтым Аляксандр Лукашэнка заклікаў падыходзіць да гэтых пытанняў прадумана: "Тое, што ў нас у Мінабароны начальнікі не думаюць, я ў гэтым пераканаўся, яшчэ калі разбіраліся да СВА. Калі мне на мільярды долараў прапанавалі закупляць самалёты, верталёты і іншае. Я сказаў: "Хлопцы, самалёт і верталёт - гэта адна-дзве гадзіны бою. Падняўся - збілі". Сёння рэчаіснасць даказвае гэта". 

"Не скажу, што беспілотнікі будуць вырашаць на нашай зямлі ўсе праблемы і яны ў баі будуць, як ва Украіне. Не, у нас сітуацыя іншая. Але тое, што беспілотнікі - відавочная пагроза нам - гэта факт", - дадаў беларускі лідар.

Перш чым заслухаць на нарадзе даклад Дзяржсакратара Савета Бяспекі Беларусі Аляксандра Вальфовіча, Прэзідэнт звярнуўся да ўсіх удзельнікаў мерапрыемства: "Хачу вас папярэдзіць: ні адзін з вас не застанецца на пасадзе. Ні адзін. Пачынаючы ад міністра і заканчваючы прысутнымі тут, калі вы не дакажаце сваю слушнасць. Будзем лічыць, Павел (начальнік Генеральнага штаба - першы намеснік Міністра абароны Павел Муравейка. - Заўвага), што гэта першае наша знаёмства ў баі. А далей мы вас пачнём тузаць кожнага па часцях. Вайна. Вось ты ад мяне пачуй гэта: вайна пачалася. Менавіта ў гэтай сітуацыі вы павінны дзейнічаць. А не тое, што "мірны час", "ваенны час".

"Я хачу, каб вы ўмелі ваяваць. Таму што пра нашу беларускую армію гавораць усюды: "Ай-ай-ай. Гэта ж армія! Гэта адна з вядучых у свеце". Дык я хачу, каб мы гэтаму адпавядалі. І, самае галоўнае, каб вы ў першы дзень вайны не склалі галовы. Таму важна ўсё. А як дзейнічаць - вас вучылі гэтаму", - рэзюмаваў Кіраўнік дзяржавы.