Рабочая паездка ў Аршанскі раён Віцебскай вобласці

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка 14 ліпеня зрабіў рабочую паездку ў Аршанскі раён Віцебскай вобласці.

Кіраўнік дзяржавы наведаў МТК "Вусценскі" прадпрыемства "Вусце" НАН Беларусі. Тут працуюць над стварэннем айчыннай чырвонай пароды малочнай жывёлы.

Гісторыя развядзення ў Беларусі чырвонай дацкай пароды кароў пачалася некалькі гадоў таму. На бюджэтныя грошы па просьбе аграрыяў і вучоных у Даніі закупілі 1,2 тыс. галоў. Планавалі вывесці сваю пароду, прыстасаваную да беларускіх умоў. Справа ў тым, што малако кароў гэтай пароды характарызуецца павышанай колькасцю тлушчу, бялку і вітамінаў, што ідэальна падыходзіць для вытворчасці сыроў.

"Затым пачалася эпапея", - сказаў беларускі лідар. Адны гаварылі, што з гэтым праектам ледзь ці не поўны завал, а вучоныя, наадварот, сцвярджалі, што ўсё ідзе ў адпаведнасці з планам.

Аляксандр Лукашэнка канстатаваў, што праект рэалізуецца вельмі марудна. Прырост пагалоўя за мінулыя пяць гадоў нязначны.

"Дык што ўсё ж такі адбываецца, асабліва тут, дзе мы пабудавалі комплекс для вучоных, стварылі ідэальныя ўмовы? Дзе праўда? Давайце разбірацца, у чым прычына. І трэба паставіць раз і назаўсёды кропкі над "i", - абазначыў Прэзідэнт асноўную тэму.

Міністр сельскай гаспадаркі і харчавання Юрый Горлаў далажыў, што сёння ў краіне амаль 2,3 тыс. племянных кароў чырвонай пароды. Яны ў асноўным базіруюцца ў "Вусці", якое вызначылі гаспадаркай першага ўзроўню. "Тут у 2028-м будзе пабудаваны яшчэ адзін малочнатаварны комплекс на 1 тыс. галоў па развядзенні чырвонай дацкай каровы", - расказаў міністр. Таксама вызначаны гаспадаркі ў Гродзенскай, Мінскай і Брэсцкай абласцях, дзе ўжо разводзяць гэту ж пароду.

Старшыня Прэзідыума НАН Беларусі Уладзімір Каранік, у чыім веданні і знаходзіцца "Вусце", адзначыў добрыя паказчыкі прадукцыйнасці, што пацвярджаецца на практыцы. Паказчыкі тлустасці малака пародзістых кароў на патрабуемым узроўні.

Кіраўнік Акадэміі навук падрабязна расказаў аб племянной рабоце і нюансах фарміравання добрага генетычнага зачыну. Усё гэта павінна сфарміраваць унікальны набор генаў, што дасць магчымасць у будучым - да 2030 года - гаварыць менавіта аб вывядзенні беларускай пароды.

Выслухаўшы ўсю інфармацыю, Аляксандр Лукашэнка даручыў Кіраўніку Адміністрацыі Прэзідэнта Дзмітрыю Крутому знайсці спецыялістаў, якія дакладна распісалі б задачу. "Па выніку - колькі павінна кожны год быць гэтых кароў, комплексы як будуць будаваць... Цэлая праграма. Каб мы паглядзелі па выніках у канцы года і далі ацэнку. Трэба мець канкрэтную праграму, каб было відаць, на што яны павінны выйсці - наш галоўны акадэмік і міністр. Усё гэта прапісаць, распараджэнне Прэзідэнта - і наперад".

Уладзімір Каранік далажыў, што НАН сумесна з Мінсельгасхарчам падрыхтавалі ўжо такую праграму па выніках рабочай нарады.

"Добра. Мы паглядзім на вашу праграму. Як раней, вызначым вам сацыялістычнае абавязацельства. Гэта будзе ваш план, ваша павышанае заданне", - сказаў Прэзідэнт.

Кіраўніку дзяржавы ў ходзе рабочай паездкі таксама далажылі аб сітуацыі ў сельскай гаспадарцы ў цэлым і непасрэдна ў жывёлагадоўлі. Паводле слоў Юрыя Горлава, ёсць тэндэнцыя да зніжэння ўзроўню падзяжу БРЖ. Але вынікі пакуль нельга назваць здавальняючымі.

"Вы топчацеся на адным месцы. Вы менш за працэнт мінусуеце за паўгоддзе. Па выніках года паглядзім", - жорстка заўважыў Аляксандр Лукашэнка.

У цэлым за 6 месяцаў 2026 года тэмп вытворчасці валавой прадукцыі сельскай гаспадаркі склаў 104,9%, у жывёлагадоўлі - 103,6%, у раслінаводстве - 115,3%.

Міністр таксама расказаў аб нарыхтоўцы травяных кармоў і сенажу. У параўнанні з мінулым годам аграрыі ідуць са значным апярэджаннем.

Прадаўжаецца ўборка азімага ячменю. Па краіне ўбрана ўжо 46% плошчаў, а ў Віцебскай вобласці з улікам кліматычных умоў толькі пачынаюць.

Ураджай добры, але Аляксандр Лукашэнка выказаў крытыку ў сувязі з недапрацоўкамі, якія ён бачыў па дарозе ў Аршанскі раён. Напрыклад, месцамі вельмі зарослыя палі. "Дрэнна спрацавалі. Я вас папярэджваў, што пры такім надвор'і трэба ўпор рабіць на хімію адпаведную. Як вы зрабілі, я бачыў", - сказаў ён.

Адной з тэм рабочай паездкі Кіраўніка дзяржавы ў Аршанскі раён стала супрацоўніцтва з Узбекістанам. Гаворка ідзе аб інвестыцыях у розныя сферы, у тым ліку сельскую гаспадарку, запрашэнні на работу ў Беларусь грамадзян гэтай краіны.

У мерапрыемстве прыняў удзел хакім Андыжанскай вобласці Узбекістана Шухратбек Абдурахманаў. У развіццё дамоўленасцей прэзідэнтаў дзвюх краін гэты ўзбекскі рэгіён і Віцебская вобласць цяпер актыўна наладжваюць узаемадзеянне.

"Я паабяцаў Прэзідэнту, што мы гэта зробім. Нам гэта выгадна. Такім чынам атрымае развіццё Віцебская вобласць, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - Малако, мяса перапрацуеце ў што вам трэба. Трэба яшчэ пабудаваць перапрацоўчае прадпрыемства, калі вы палічыце патрэбным, - мы яго пабудуем разам. Ці вы сваё пабудуеце. Гэта ваша справа. Ад гэтага будзе залежаць канчатковая цана - эканоміка пытання".

"Мы будзем па-брацку працаваць! Можаце не сумнявацца", - запэўніў беларускі лідар.

Шухратбек Абдурахманаў падзякаваў за створаныя ўмовы працы ў Віцебскай вобласці і перадаў прывітанне ад Прэзідэнта Узбекістана Шаўката Мірзіёева.

Аляксандр Лукашэнка таксама выказаўся па забеспячэнні работнікаў з Узбекістана жыллём. "У нас у вёсках ёсць больш-менш нармальнае жыллё. Разам прывядзём у парадак. І ўсё, што будзем будаваць, будзем будаваць для людзей. Для ўзбекаў і для беларусаў - розніцы не будзе. Дзеткі вашы ў дзіцячы сад, школу на такіх жа ўмовах, як і беларусы, - падкрэсліў беларускі лідар. - Прыехаўшы сюды, яны павінны ведаць, што яны не чужыя для нас людзі. Мы гэта ўсё зробім. Адзінае, каб працавалі".

Аляксандр Лукашэнка таксама заклікаў хакіма Андыжанскай вобласці звярнуць увагу не толькі на Віцебскую вобласць. Ёсць магчымасць аналагічнай работы і на паўднёвым усходзе Магілёўскай вобласці, дзе выпрацавана праграма развіцця рэгіёна. "Мы яе адмяняць не будзем. Там "пернікі" і іншыя льготы. Там галоўнае - людзі. Няхай прыязджаюць і працуюць. Гэта мы павінны вызначыцца. Урад цяпер займаецца, каб вам на стол пакласці, колькі чалавек трэба, якія кадры павінны быць", - сказаў ён.

Грамадзян Узбекістана плануецца прыцягваць не толькі ў сельскую гаспадарку, але і ў будаўніцтва, прамысловасць, сферу паслуг, для работы ў якасці малодшага медыцынскага персаналу. Напярэдадні прыбылі 250 чалавек, усіх размеркавалі. Дадаткова дамовіліся аб прыездзе ў рэгіён яшчэ 5 тыс. чалавек з Андыжанскай вобласці. Яны пачнуць прыбываць па 500 чалавек, пачынаючы з верасня. У Віцебскай вобласці падрыхтуюць неабходныя ўмовы для іх прыёму.

Дамоўленасці прадугледжваюць прадастаўленне ўзбекскаму боку ў сямі раёнах 10 памяшканняў для адкорму бычкоў, а таксама выдзяленне пад гэта 8 тыс. га сельгасугоддзяў. Пакуль яшчэ абмяркоўваюцца ўмовы камплектавання буйной рагатай жывёлай, тэхнікай. Прадукцыя будзе прызначана для пастаўкі ва Узбекістан.

"Трэба ўзяць пад кантроль эканоміку - што Віцебская вобласць ад гэтага атрымае. Вось гэта трэба дакладна падлічваць", - сказаў Кіраўнік дзяржавы.

Дадаткова на тэрыторыі Бешанковіцкага раёна ўзбекскі бок возьме 2 тыс. га для вырошчвання бульбы. У неабходным аб'ёме будуць прадастаўлены бульбасховішчы. У сваю чаргу Беларусь дапаможа з тэхналогіяй, забяспечыць пасадачным матэрыялам. "Пры іх будуць усе спецыялісты, якія будуць дапамагаць у тэхналогіі вырошчвання. З іх толькі тэхніка, людзі. Уся астатняя дапамога - наша", - расказаў старшыня Віцебскага аблвыканкама Аляксандр Рагожнік.

"Ну і наша тэхніка не павінна быць убаку. Мы ім таксама будзем дапамагаць. Калі яны пераканаюцца, што ты тут не мышкуеш, то будуць укладвацца", - заўважыў беларускі лідар.

Перспектывы ёсць і ў дрэваапрацоўцы. Падабрана пляцоўка пад будаўніцтва з удзелам узбекскіх інвестыцый сучаснай дрэваапрацоўчай вытворчасці. Акрамя таго, партнёры маюць намер займацца вытворчасцю драўняных паліўных пелет, пастаўляючы прадукцыю ва Узбекістан. Усе неабходныя пляцоўкі падабраны ўжо.

"Трэба, не зацягваючы, пачынаць рабіць", - заўважыў Кіраўнік дзяржавы.

Ёсць таксама дамоўленасць, што ўзбекскі бок створыць будаўнічы трэст, які ўкамплектуе сваімі людзьмі. За кошт гэтага яны ў тым ліку будуць ажыццяўляць будаўніцтва і рамонт усіх сваіх комплексаў.

У Віцебску пачаў ужо працаваць гандлёвы дом па рэалізацыі тавараў з Узбекістана, падабрана памяшканне для адкрыцця рэстарана ўзбекскай кухні.

Плануецца, што партнёрам таксама перададуць былую санаторную школу ў гарадскім пасёлку Багушэўск Сенненскага раёна, якую пераабсталююць пад турбазу для адпачынку грамадзян Узбекістана.

У час рабочай паездкі Кіраўніка дзяржавы ў Аршанскі раён старшыня Віцебскага аблвыканкама Аляксандр Рагожнік далажыў аб рабоце з інвестарамі ў сельскай гаспадарцы, рэалізацыі новых праектаў з сукупнымі інвестыцыямі амаль 1 млрд рублёў. У ліку інвестараў - агракамбінат "Дзяржынскі", ААТ "Савушкін прадукт", Горацкі харчовы камбінат, кампанія "Сервалюкс".

"Агракамбінат "Дзяржынскі" ўжо зайшоў на Аршанскі мясакамбінат. Эканоміка там стала значна лепшай. Тут без усялякіх сумненняў абсалютна правільнае рашэнне", - сказаў Аляксандр Рагожнік. Дадаткова дамовіліся аб будаўніцтве аб'ектаў у птушкагадоўлі, для адкорму буйной рагатай жывёлы.

"Савушкін прадукт" рэканструюе Полацкі малочны камбінат. "Мадэрнізацыя ідзе поўным ходам. Абсталяванне паступае", - паведаміў кіраўнік рэгіёна.

Аляксандр Лукашэнка зрабіў важную стратэгічную заўвагу: "Гэта добра, у цябе перапрацоўка. Але да гэтага ты падвязвай зямлю - калгасы, саўгасы".

"У нас разлік - запусціць моцную перапрацоўку. Гэта дасць добрую цану на сыравіну для пастаўкі з гаспадарак", - сказаў Аляксандр Рагожнік.

"Сыравіну добрую яны атрымаюць. Але ўкласціся ў зямлю павінны. Таму што ўсё пачынаецца адтуль - ад малака, ад мяса", - акцэнтаваў Прэзідэнт.

Яшчэ адзін інвестпраект рэалізуе Горацкі харчовы камбінат - пасля мадэрнізацыі Віцебскі малаказавод зможа вырабляць высокарэнтабельны кісламалочны напітак.

"Сервалюкс" інвесціруе ў сельскагаспадарчыя арганізацыі Дубровенскага раёна. Ёсць дамоўленасці аб будаўніцтве некалькіх жывёлагадоўчых комплексаў і перспектыўных праектах з удзелам іншых інвестараў.

У прысутнасці хакіма Андыжанскай вобласці Шухратбека Абдурахманава Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што такія інвестпраекты з беларускімі кампаніямі могуць быць прыкладам і для Узбекістана.

"Гэта адны з лепшых кампаній. Можна іх капіраваць. Вы будзеце бачыць, як мы працуем са сваімі. Гэтак жа будзем і з Узбекістанам", - запэўніў беларускі лідар.

Аляксандр Рагожнік таксама расказаў аб нарыхтоўцы кармоў, разліках на ўраджай і падрыхтоўцы да ўборачнай кампаніі. У гэтым годзе вобласць значна павялічыла плошчы пад кукурузу і нарыхтоўвае травяныя кармы з вялікім апярэджаннем. Ёсць прырост і па паказчыках у жывёлагадоўлі.

Каб запоўніць няхватку механізатараў, на час уборачнай з розных службаў і ведамстваў будзе прыцягнута амаль 900 чалавек.

Валавы збор збожжа з улікам кукурузы і рапсу, як чакаецца, складзе 1,2 млн т. У мінулым годзе сабралі крыху больш за мільён тон. Гэта значыць, у рэгіёне разлічваюць на значны прырост. "Дай бог, каб гэта было так", - адзначыў Аляксандр Лукашэнка.

Вобласць у гэтым годзе набывае амаль 1,4 тыс. адзінак рознай тэхнікі. Значную яе частку аграрыі ўжо атрымалі. Гатоўнасць парку камбайнаў 95%.

"Барані бог хоць адзін камбайн будзе не гатовы, - папярэдзіў Аляксандр Лукашэнка. - Усе камбайны. Мы аб гэтым ужо год таму гаварылі. Зімой трэба было падабраць людзей, дамовіцца з імі. Тэхніка няпростая".

Кіраўнік дзяржавы таксама зрабіў акцэнт на падрыхтоўцы зернесушыльнай гаспадаркі. "Камбайн і збожжаток. І кантроль, каб страт (збожжа пры ўборцы з палёў. - Заўвага) не было", - падкрэсліў беларускі лідар.