Рабочая паездка ва Уздзенскі раён Мінскай вобласці

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка 19 чэрвеня зрабіў рабочую паездку ва Уздзенскі раён Мінскай вобласці.

Кіраўнік дзяржавы азнаёміўся з вопытам работы прадпрыемства "БелІтэрГен" і яе даччынай структуры "БелІнтэрГен-агра" ў сферы племянной і малочнай жывёлагадоўлі. На прыкладзе работы гэтага сельгаспрадпрыемства быў разгледжаны вопыт выкарыстання сучасных тэхналогій (у тым ліку біятэхналогій) у малочнай і мясной жывёлагадоўлі, а таксама мадэрнізацыя старых ферм у сучасныя МТК.

"Мне кажуць, што гэта перспектыва наогул сельскай гаспадаркі ў краіне. Што ж тут перспектыўнага ў гэтай гаспадарцы? Я прыехаў не для таго, каб паглядзець, як жывёлу кормяць. Я ведаю, як жывёлу трэба карміць. У чым адметнасць гэтай гаспадаркі?" - з такога пытання Аляксандр Лукашэнка пачаў рабочую паездку.

Як далажылі Прэзідэнту, адметнасць - у тонкасцях і строгім выкананні тэхналагічных працэсаў.

Тэхналагічная дысцыпліна - фундамент. А некаторыя тонкасці і нюансы даюць жаданую эканамічную выгаду. Гэта, напрыклад, нестандартны рацыён (усё беларускай вытворчасці), асаблівасці ўзнаўлення племяннога статка, індывідуальны падыход да кожнай каровы і іншыя тонкія рэчы.

У свой час тут пачалі развівацца з плошчаў прыкладна 600 га, узяўшы дзве старыя фермы. "У нас аграбізнес такі, калі карова сама сабе інвестар. Мы зарабляем грошы самі, укладваем і за кошт гэтага расцём. Вядома, у нас ёсць невялікія крэдытныя грошы, - расказаў дырэктар "БелІнтэрГен" Іван Кыса. - Я пяцьдзясят краін наведаў, вывучаў, стажыроўкі праходзіў. І ўсё, што лепшае, спрабаваў сюды прыўнесці. Мне было цікава, як можна зарабіць на малаку, на племянных жывёлах і пабудаваць новы комплекс".

"Мы атрымліваем вельмі высокую рэнтабельнасць малака высокай якасці. У нас толькі "экстра", няма рознагалоссяў з малаказаводам па якасці малака. Тут разводзім шэсць-сем парод. У асноўным галштынскую", - расказаў дырэктар аб некаторых дасягненнях. За мінулы год аб'ём вытворчасці малака склаў 12 тыс. л, штогадовы прырост - прыкладна 30%.

Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што яго цікавасць да гэтага прадпрыемства была прадыктавана не толькі высокімі паказчыкамі работы, але ў тым ліку і незвычайнай гісторыяй яго кіраўніка. У свой час доктар біялагічных навук Іван Кыса, чыя сфера інтарэсаў уключала генетыку і прымяненне ў жывёлагадоўлі біятэхналогій, вырашыў перайсці ад тэорыі да прымянення сваіх ведаў на практыцы. У 2012 годзе былі набыты дзве непрацуючыя фермы ва Уздзенскім раёне, дзе сталі разводзіць племянную жывёлу, а потым пачалі займацца і вытворчасцю малака.

"Мяне крыху здзівіла: доктар навук, будучы акадэмік і раптам усё гэта кінуў, паехаў у вёску, узяў старыя дзве фермы, землі і пачаў там працаваць", - сказаў Прэзідэнт.

Іван Кыса расказаў, што яму было цікава пачаць займацца на практыцы тым, што вывучаў у тэорыі. "Я - восьмае дзіця ў сям'і, сялянскі сын. З балгарскімі, праўда, каранямі", - сказаў ён. Кіраўнік дзяржавы на гэта заўважыў, што ў Беларусі няважна, якое ў чалавека паходжанне, роўныя магчымасці ёсць для ўсіх.

Аляксандр Лукашэнка пацікавіўся структурай бізнесу, на продажы якой прадукцыі ён заснаваны. "95% - гэта малако. Племянных жывёл мы пакуль прадаём вельмі мала, таму што нарошчваем пагалоўе. Але калі выйдзем на праектную магутнасць 3500 галоў БРЖ і 1,5 тыс. кароў (дойны статак. - Заўвага), будзем 200-300 цялушак у год прадаваць", - расказаў кіраўнік прадпрыемства.

Ён разлічвае, што на гэты ўзровень гаспадарка выйдзе да канца 2028 года. Пры гэтым плануецца дабаўляць у аб'ёмах зямельных рэсурсаў з цяперашніх крыху больш за 800 га да прыкладна 1,5 тыс. га. Прычым усё гэта - за кошт уласных сродкаў з мінімальным прыцягненнем крэдытных рэсурсаў. Эфектыўная работа гаспадаркі дае магчымасць падтрымліваць высокі ўзровень сярэдняй заработнай платы. "Малайчына, што не скупішся. Сяляне ж людзі такія: грошы даў - будуць працаваць, грошай не даў - працаваць не будуць", - заўважыў Прэзідэнт.

Выслухаўшы інфармацыю аб вопыце работы "БелІнтэрГен", Аляксандр Лукашэнка зрабіў вывад: "Ніякай тут выключнай адметнасці я не бачу. Проста парадак навёў і працуе на гэтым кавалачку зямлі. Гэта шлях без усялякай моцнай рэформы і мадэрнізацыі мець рэнтабельную жывёлу. Я сёння прыехаў для таго, каб толькі нешта разумнае знайсці (у пытанні развіцця жывёлагадоўлі. - Заўвага). А разумнае ў адным - выкананне тэхналагічнай дысцыпліны".

Выказаўся Аляксандр Лукашэнка і аб фермерстве, прыватнай ініцыятыве ў сельскай гаспадарцы.

Кіраўнік дзяржавы зусім не супраць фермераў, але лічыць правільным, што ў краіне ў свой час захавалі буйнатаварную дзяржаўную вытворчасць. "Мы на вяршыні сельгасвытворчасці, таму што гэты працэс кантралюем", - падкрэсліў беларускі лідар.

Што датычыцца перадачы зямель прыватнікам, пазіцыя Аляксандра Лукашэнкі такая: "Трэба акуратна гэта рабіць і бачыць вось такіх фермераў, якія нешта паказалі ўжо". Прыклад - прыватнае "БелІнтэрГен-агра" ва Уздзенскім раёне, куды прыехаў кіраўнік дзяржавы. Ён даў высокую ацэнку рабоце прадпрыемства ў цэлым і культуры земляробства ў прыватнасці.

У час наведвання гаспадаркі ўзнікла дыскусія, якімі павінны быць жывёлагадоўчыя комплексы.

Дырэктар "БелІнтэрГен" Іван Кыса лічыць, што комплекс павінен быць мінімум на 2 тыс. галоў.

У сувязі з гэтым у Аляксандра Лукашэнкі ёсць сваё меркаванне, якое ён зусім не навязвае: "Я гэта чую, не перашкаджаю, але я не прыхільнік наогул нечага вялікага - аб'яднання гаспадарак... Людзі ў нас такія. Яны хочуць цябе бачыць (кіраўніка. - Заўвага): ты прыехаў пагаварыць і іншае. Псіхалогія таксама важна".

Па-другое, прадоўжыў Прэзідэнт, вялікія комплексы - гэта вялікія адходы. Аляксандр Лукашэнка падкрэслівае, што ён - чалавек, які непакоіцца за прыроду.

"Таму я не прыхільнік буйнога. Але кажуць, што эканамічна гэта (больш выгадна. - Заўвага). Лічу, што эканоміка эканомікай, але важней людзі, умовы і іншае - жыць жа тут трэба. Але разумею, што можам адстаць. Таму што шалёныя ў Амерыцы і Еўропе не глядзяць на гэта - ідуць сваім шляхам, пляваць на ўсё хацелі", - сказаў Кіраўнік дзяржавы.

Аляксандр Лукашэнка на сельгаспрадпрыемстве азнаёміўся з жывёлагадоўчымі памяшканнямі, падыходамі ў развядзенні жывёлы, умовамі ўтрымання цялят. Што датычыцца цялятніка, Кіраўнік дзяржавы адзначыў гаспадарчы падыход без празмернасцей, прастату і функцыянальнасць канструкцый.

"Аляксей Іванавіч (старшыня Мінскага аблвыканкама Аляксей Кушнарэнка. - Заўвага), вось гэта нам трэба. Гэта танна. А тое, што ты там будуеш "курорт"... Вось жывёле патрэбна гэта. І проста, і зразумела. І за месяц можна пабудаваць, - сказаў ён. - У Віцебскай вобласці ў асобных гаспадарках менавіта гэта трэба рабіць. Тут складанасцей ніякіх няма".

Пазітыўна ацаніў Прэзідэнт і знешні выгляд жывёл, іх стан. "Юрый Мікалаевіч (кіраўнік Мінсельгасхарча Юрый Горлаў. - Заўвага), ты ж заатэхнік, вось такія каровы ў цябе павінны быць. Гэта не карова, гэта - фабрыка. А не тое, што стаіць і хістаецца - худая. Я, праўда, даўно ўжо не бачыў такіх кароў. Ужо, напэўна, мы ад гэтага адышлі. Але вось гэта - карова".

"Сістэма зразумелая. Нічога новага няма. Парадак і добрая жывёла", - рэзюмаваў убачанае Кіраўнік дзяржавы.

Аляксандр Лукашэнка падзякаваў кіраўніку прадпрыемства і звярнуўся да старшыні Мінскага аблвыканкама: "Вельмі важна маштабаваць гэта хаця б на Мінскую вобласць. І лічы грошы".

Аляксандр Лукашэнка ў час наведвання ТАА "БелІнтэрГен-агра" абмеркаваў са спецыялістамі перспектывы развіцця мясной жывёлагадоўлі ў краіне. Па гэтай тэме падрабязна далажыў Міністр сельскай гаспадаркі і харчавання Юрый Горлаў.

Комплекс, на якім пабываў Прэзідэнт, займаецца малочнай жывёлагадоўляй. Тут разводзяць джэрсейскую пароду кароў, у якіх малако высокай тлустасці, а таксама галштынскую. За кошт строгага выканання тэхналогій удаецца дасягаць высокіх паказчыкаў надояў.

У адрозненне ад малочнай, мясная жывёлагадоўля ўяўляецца не настолькі складанай з пункту гледжання выканання тэхналогій і задзейнічання спецыялістаў. Таму заканамерна ўзнікае пытанне аб мэтазгоднасці развіцця гэтага напрамку, асабліва ў тых рэгіёнах, дзе ёсць праблемныя малочнатаварныя комплексы.

"Нам гэта цікава ці нам гэта не трэба - мясная жывёлагадоўля?" - звярнуўся з пытаннем да прысутных Кіраўнік дзяржавы.

На думку кандыдата эканамічных навук Надзеі Каткавец, рабіць гэты напрамак прыярытэтным не варта.

"А ў Віцебскай вобласці актуальна, зыходзячы з прыродных умоў, насельніцтва? Калі там разводзіць жывёлу мясной пароды?" - удакладніў Аляксандр Лукашэнка.

Надзея Каткавец звярнула ўвагу, што кліматычныя ўмовы ў гэтым рэгіёне не дазваляюць круглы год пасвіць жывёлу, а значыць, усё роўна трэба нарыхтоўваць кармы, даглядаць жывёл, як і ў іншых рэгіёнах. Таму разглядаць мясную жывёлагадоўлю як нейкую панацэю не трэба. Але патэнцыял для яе ў гэтым рэгіёне ёсць. "Так, Віцебская вобласць можа займацца гэтым напрамкам. Гэта (патрабуе. - Заўвага) менш працоўных рэсурсаў, не такія тэхналагічныя тонкасці ўтрымання, кармлення", - сказала яна.

У сваю чаргу Міністр сельскай гаспадаркі і харчавання Юрый Горлаў нагадаў паспяховы прыклад племяннога завода па развядзенні БРЖ герафордскай пароды РУСВП "Магілёўскае дзяржплемпрадпрыемства" ў Дрыбінскім раёне, які Прэзідэнт наведваў вясной гэтага года. Рэнтабельнасць гаспадаркі за кошт продажу племянной мясной жывёлы на экспарт дасягае 25%. У планах - за пяцігодку нарасціць племянное пагалоўе па краіне ўдвая - за кошт развіцця племзаводаў у пяці абласцях краіны з цяперашніх 5 тыс. да 10 тыс. да 2030 года. Па даручэнні Прэзідэнта, пачаты работы для будаўніцтва фермы па развядзенні мясной жывёлы паблізу Гарадца. Адпаведнае даручэнне Кіраўнік дзяржавы даваў у час наведвання МТК ААТ "Агра-Ляскавічы" ў Петрыкаўскім раёне.

Аляксандр Лукашэнка арыентаваў на тое, каб па гэтых прыкладах развіваць мясную жывёлагадоўлю ў тых рэгіёнах, дзе цяжка займацца больш складаным у тэхналагічным плане малочным напрамкам.

У цэлым, як сцвярджаюць спецыялісты, акрамя ўмоў утрымання важны два галоўныя складнікі - якасць кармоў і генетыка. Калі з кармамі ўсё ў цэлым зразумела і асвоена, то менавіта ў генетыцы ёсць патэнцыял для дадатковага росту. "Трэба атрымліваць эксклюзіўных высокакаштоўных жывёл", - адзначыў дырэктар "БелІнтэрГен" Іван Кыса.

Старшыня Прэзідыума НАН Беларусі Уладзімір Каранік у гэтым плане бачыць будучыню ў стварэнні племяннога ядра і паэтапным распаўсюджванні найбольш прадукцыйнага пагалоўя па ўсёй краіне.

Работа ў гэтым напрамку ўжо вядзецца. Пачынаць даводзіцца не з нуля. "У нас 54 племянныя сельгаспрадпрыемствы, з якімі мы працуем, у тым ліку "БелІнтэрГен", - далажыў Міністр сельскай гаспадаркі і харчавання Юрый Горлаў. - Цяпер мы яшчэ глядзім тыя сельгаспрадпрыемствы, якія імкнуцца да высокага надою. А ў нас 74 гаспадаркі, якія надаілі ўжо звыш 10 тыс. кг на карову за мінулы год. Мы іх падцягваем у гэта племянное ядро. Кола племянных гаспадарак робім большым. Тым самым у нас будзе больш варыянтаў, з якіх мы будзем адбіраць самых высакаякасных быкоў".

Гэта значыць, развіваць гэты напрамак трэба. Але недастаткова пабудаваць толькі комплексы, трэба іх запоўніць высокапрадукцыйнымі жывёламі. З гэтым пакуль ёсць пытанні. З такой праблемай сутыкнуліся і ў малочнай жывёлагадоўлі - некаторыя мадэрнізаваныя сучасныя МТК не запоўнены на 100%.

"Я разумею, час патрэбны для таго, каб жывёлу з высокімі надоямі там мець. Але ты адстаеш у гэтым плане", - сказаў Кіраўнік дзяржавы, звяртаючыся да Юрыя Горлава.

Міністр адзначыў, што ёсць графік камплектацыі комплексаў і, магчыма, тэмпы не такія хуткія, як хацелася б, таму што ўкамплектоўваюць іх айчынным пагалоўем, прычым з акцэнтам на высокапрадукцыйных асобін. Каб зрабіць гэта хутчэй, пакуль не плануюць нарошчваць экспарт мясных парод. Гэта павінна даць магчымасць да 2030-2031 гадоў выйсці на 55 тыс. галоў мясной жывёлы і прадаваць па 5 тыс., а далей па 10 тыс. галоў у год на экспарт.

Кіраўнік Адміністрацыі Прэзідэнта Дзмітрый Крутой у час размовы звярнуў увагу, што некаторыя буйныя прыватныя холдынгі ў іншых краінах прымаюць рашэнне пераарыентавацца і адмовіцца ад мясной жывёлагадоўлі.

"Бачыць трэба гэту тэндэнцыю. Але, думаю, што гэта не наш шлях, - падкрэсліў у сувязі з гэтым Аляксандр Лукашэнка. - Мы таму і трымаемся ў краіне за гэтыя калгасы, саўгасы, шчыра кажучы, для таго каб людзей накарміць. Паўночная краіна (у зоне. - Заўвага) рызыкоўнага земляробства".

Прэзідэнту ў час наведвання малочнатаварнага комплексу "Ячанка" ТАА "БелІнтэрГен-агра" ва Уздзенскім раёне падарылі карову джэрсейскай пароды па мянушцы Муся.