Даклад аб праекце Указа "Аб правядзенні экстракарпаральнага апладнення"

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка 20 сакавіка заслухаў даклад аб праекце Указа "Аб правядзенні экстракарпаральнага апладнення".

Удзельнікамі мерапрыемства ў Кіраўніка дзяржавы сталі Намеснік Прэм'ер-міністра Наталля Пяткевіч, Першы намеснік Кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Уладзімір Пярцоў, Міністр аховы здароўя Аляксандр Хаджаеў і Міністр працы і сацыяльнай абароны Андрэй Лабовіч.

У Беларусі ўжо дзейнічае праграма па прадастаўленні адной бясплатнай спробы ЭКА за кошт дзяржавы, дзякуючы якой за апошнія 4 гады на свет з'явілася 2528 малышоў. І, як было даложана Прэзідэнту, гэта працэдура становіцца ўсё больш запатрабаванай.

"Дзяржава ўзяла на сябе пэўныя абавязацельствы ў гэтай частцы. Я так думаю, лепш бы мужыкі нейкае на сябе абавязацельства ўзялі", - крытычна заўважыў Аляксандр Лукашэнка, даючы зразумець, што тэма ЭКА і неабходнасці яго правядзення цесна звязана не толькі са станам здароўя жанчын, але і мужчын. "Жанчыны кажуць, што тэма нашага абмеркавання неардынарная і значная. Напэўна, неардынарная. Напэўна, значная. Але такой ганьбы для мужыкоў цяжка прыдумаць. Ці, можа, я памыляюся? - абазначыў праблему Кіраўнік дзяржавы. - Жанчына не можа нарадзіць - няма ад каго. Мы пачалі ўжо прыдумваць нейкія штучныя метады, назавём іх так, экстракарпаральнага апладнення".

"Па сутнасці ЭКА з'яўляецца адной з мер, накіраваных на паляпшэнне дэмаграфічнай сітуацыі. Але гэта не самае галоўнае. Галоўнае, што жанчына хоча мець дзіця - дзякуй богу", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.

Прэзідэнт нагадаў, што Міністр аховы здароўя ў кастрычніку 2025 года дакладваў па адпаведнай тэматыцы. "Было прынята рашэнне падысці максімальна ліберальна да гэтага пытання і ў інтарэсах жадаючых. Каб не было там нейкіх забабонаў чыноўніцкіх: ах, гэта можна, гэта нельга, гэта маральна-духоўныя прынцыпы, яшчэ нейкія", - заўважыў Кіраўнік дзяржавы.

Быў падрыхтаваны адпаведны праект Указа і ўнесены на разгляд Прэзідэнта. Як было даложана Кіраўніку дзяржавы, зыходзілі ў асноўным ад жыцця, у тым ліку ад ініцыятыў саміх жанчын. Аднак асобныя прапанаваныя падыходы "выклікалі неадназначную рэакцыю ў спецыялістаў". Пераважна гэта датычылася маральна-духоўных аспектаў правядзення працэдуры.

"Што за спецыялісты, колькі яны нарадзілі, калі гэта жанчыны? Ды і мужыкі, як яны пастараліся, каб жанчына нарадзіла?" - пацікавіўся Аляксандр Лукашэнка.

"Якія маральна-духоўныя прынцыпы? Ад каго яны зыходзяць? Жанчына хоча мець дзіця. Гэта святая, значыць, жанчына. Калі не можам натуральным спосабам (я ўвогуле гавару пра мужыкоў), усяляк трэба неяк дапамагаць", - падкрэсліў Прэзідэнт.

У сувязі з гэтым Аляксандр Лукашэнка нагадаў аб прыкладзе Алы Пугачовай, якая, скарыстаўшыся сучаснымі рэпрадуктыўнымі тэхналогіямі, стала мамай дваіх дзяцей. "І тут ад царквы да апошняга чалавека пачалі папракаць яе. А я гавару: якая малайчына, - заўважыў Прэзідэнт. - І дзеткі, кажуць, добрыя. Гэта галоўнае. Няхай нараджае як хоча, але каб былі добрыя дзеці. Але гэта ўжо медыкі".

У праекце Указа прапануецца прадастаўляць жанчынам бясплатна (за кошт дзяржавы) другую спробу ЭКА, павялічыўшы пры гэтым узрост для такой спробы да 49 гадоў.

Асобна ў ходзе даклада закраналася пытанне дадатковага фінансавання на правядзенне гэтых працэдур, якое ацэньваецца прыкладна ў 6 млн рублёў. Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што выдзяленне такой грашовай сумы - гэта вырашаемае пытанне. Прычым зрабіць гэта можна без дадатковай нагрузкі на бюджэт, а за кошт выдзялення сродкаў з прэзідэнцкіх фондаў. "Гэта я жанчынам падару. Збяру гэтыя грошы і падару. 6 мільёнаў не можам знайсці для жанчыны, каб яе ашчаслівіць? - рытарычна спытаў Кіраўнік дзяржавы. - Скажыце, колькі трэба грашовых сродкаў. Зноў жа, не бюджэтных. Мы знойдзем гэтыя грошы".

Ключавы аспект, на які звярнуў увагу Прэзідэнт, - гэта вызначэнне медыцынскіх паказанняў і проціпаказанняў для правядзення ЭКА, прымяненне высокіх тэхналогій у гэтай галіне.

"Самае галоўнае - здароўе жанчыны і магчымасць нарадзіць. Значыць, трэба абследаваць. Каб ахова здароўя, медыцына наша на вышэйшым узроўні сказала: так, можна", - заўважыў Кіраўнік дзяржавы.

"Хачу адразу папярэдзіць: трэба нам абавязкова ў гэтым напрамку, калі мы чагосьці не разумеем, прыўнесці самыя перадавыя тэхналогіі. Грошы за мной. Самыя перадавыя, - прадоўжыў Аляксандр Лукашэнка. - Калі медыкі сказалі, што Пятровай можна зрабіць першае, другое, трэцяе, дзясятае ЭКА, значыць, 100% яна павінна зацяжарыць і нарадзіць. Калі ёсць якія-небудзь перадавыя супертэхналогіі, скажыце, колькі гэта каштуе. Гэта актуальна ў Год жанчыны. І не толькі ў гэты год. Годам мы тут не прыкрыемся".

Прэзідэнт звярнуў увагу, што з боку дзяржавы павінны быць прыняты ўсе неабходныя меры, створаны ўсе ўмовы, каб жанчыны маглі мець дзяцей. "Вось гэта галоўнае і для Года жанчыны, і ў далейшым на ўсё яе жыццё. Таму давайце зыходзіць з гэтага", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.

"Вядома, дзеці - гэта святое. Вы маё стаўленне да дзяцей ведаеце. Таму я як Прэзідэнт, а вы як мае падначаленыя - мы павінны рабіць усё (і не толькі ў Год жанчыны), каб жанчына была шчаслівая. А якое шчасце ў жанчыны, калі ў яе няма дзяцей? Дзеці - гэта шчасце нашай жанчыны", - падкрэсліў Кіраўнік дзяржавы.

Яшчэ адзін аспект, што абмяркоўваўся пры падрыхтоўцы праекта Указа, датычыцца магчымасці выкарыстання жанчынамі для правядзення бясплатнай працэдуры ЭКА ўласных эмбрыёнаў, якія захоўваюцца ў прыватных цэнтрах. "Трэба прадаставіць такую магчымасць", - выказаў свой пункт гледжання Прэзідэнт.

Кіраўнік дзяржавы лічыць, што не трэба ствараць дадатковыя абмежаванні для жанчын. У тым ліку і адносна выкарыстання эмбрыёнаў. Галоўнае - паспяховы вынік працэдуры ЭКА і з'яўленне на свет здаровых дзяцей. А месца, дзе захоўваліся эмбрыёны (медцэнтр у Беларусі ці за межамі краіны, яго форма ўласнасці), не мае прынцыповага значэння.

"Ды хоць на Месяцы няхай захоўвае. Гэта справа жанчыны. Няхай яна вызначаецца, як ёй быць і што рабіць", - упэўнены Аляксандр Лукашэнка.

Прэзідэнт па выніках абмеркавання паставіў задачу падрыхтаваць комплексны дакумент: "Гэта павінна быць не палавінчатае рашэнне нейкага пытання. Гэта павінна быць поўнае вырашэнне ўсіх пытанняў".