Асаблівасці і дасягненні нацыянальнай сістэмы аховы здароўя

Асаблівасць нацыянальнай сістэмы аховы здароўя - бюджэтнае фінансаванне і дзеючая сістэма дзяржаўных мінімальных сацыяльных стандартаў.

Дзякуючы ўкараненню гэтай сістэмы медыцынская дапамога аказваецца ў аднолькавых аб'ёмах гарадскому і сельскаму насельніцтву. Увядзенне механізма фінансавання аховы здароўя ў разліку на аднаго жыхара дае магчымасць пацыенту атрымліваць медыцынскую дапамогу ў поўным аб'ёме незалежна ад месца жыхарства.

У краіне ўкаранёна 8 сацыяльных стандартаў у галіне аховы здароўя, усе яны выконваюцца.

Сістэма аховы здароўя Рэспублікі Беларусь па-свойму ўнікальная: зыходзячы з нарматыву бюджэтнай забяспечанасці на аднаго жыхара насельніцтву прадастаўляюцца ўсе віды медыцынскай дапамогі - першасная, спецыялізаваная, высокатэхналагічная, паліятыўная і медыка-сацыяльная. Ніводная сістэма аховы здароўя ў свеце не прадастаўляе такі шырокі спектр паслуг у рамках адной крыніцы фінансавання і пры гэтым з'яўляецца эфектыўнай.

За апошнія гады ахова здароўя Рэспублікі Беларусь умацавала свае пазіцыі ў міжнароднай медыцынскай супольнасці дзякуючы дасягненням у галіне аховы мацярынства і дзяцінства, вынікам высокатэхналагічных умяшанняў у транспланталогіі, кардыяхірургіі, траўматалогіі, нейрахірургіі, афтальмалогіі, анкалогіі і анкагематалогіі, распрацоўцы і ўкараненню інавацыйных падыходаў у лячэнні захворванняў, інвестыцыйных праектаў у галіне фарміндустрыі, якія садзейнічаюць вываду на рынак новых айчынных лекавых сродкаў.

Беларусь, займаючы 65-ю пазіцыю ў рэйтынгу 193 дзяржаў па Індэксе чалавечага развіцця, уваходзіць у групу краін з вельмі высокім узроўнем чалавечага развіцця (даклад аб чалавечым развіцці 2025).

У медыцынскую практыку ўкараняюцца новыя ўнікальныя тэхналогіі і высокатэхналагічныя ўмяшанні:

Так, за 2025 год выканана:

• 31 111 кардыяхірургічных умяшанняў на сэрцы і вялікіх сасудах;
• больш за 62 000 хірургічных умяшанняў на органах зроку;
• 12 890 эндапратэзаванняў тазасцегнавога сустава;
• 6 720 эндапратэзаванняў каленных суставаў.

У 2025 годзе ў РНПЦ траўматалогіі і артапедыі выконваліся хірургічныя аперацыі па эндапратэзаванні плечавога сустава - за год было выканана 39 такіх аперацый.

У краіне праведзена 1 859 высокатэхналагічных нейрахірургічных умяшанняў (2024 - 1 875).

Актыўна праводзіліся аператыўныя ўмяшанні пры анкалагічных захворваннях - 7 364 аперацыі.

Аб трансплантацыі ў Рэспубліцы Беларусь:

• 363 трансплантацыі ныркі;
• 110 трансплантацый печані;
• 7 трансплантацый лёгкіх;
• 53 трансплантацыі сэрца.

У 2025 годзе Рэспубліка Беларусь заняла 10-е месца па ўзроўні донарства згодна з IRODAT Worldwide actual deceased organ donors rate, 11-е месца па колькасці трансплантацый ныркі на мільён насельніцтва і 26-е месца па колькасці трансплантацый печані на мільён насельніцтва.

У РНПЦ "Кардыялогія" ўпершыню ў 2025 годзе:

• праведзены 4 эндаваскулярныя аперацыі па транскатэтарным рэмадуляванні поласці левага жалудачка за кошт звядзення папілярных мышцаў у пацыентаў з сардэчнай недастатковасцю з паменшанай фракцыяй выкіду на фоне дылятацыі жалудачкаў сэрца ў рамках клінічнага даследавання "Vsling IV";
• укаранёна тэхналогія рэнтгенаэндаваскулярнай імплантацыі трохстворкавага клапана ў раней устаноўлены біяпратэз (тыпу valve-in-valve);
• праведзена ўстаноўка фенестрыраваных стэнт-графтаў у грудны аддзел аорты;
• імплантавана падскурная сістэма кардыявертара-дэфібрылятара;
• праведзены аперацыі па рэзекцыі анеўрызмы груднога аддзела аорты і пратэзаванні сыходнага груднога аддзела аорты;
• укаранёна транскраніяльная УГ-доплераграфія мазгавых артэрый для ацэнкі сіндрому цэрэбральнай гіперперфузіі;
• выканана пратэзаванне УСА, падключычнай артэрыі пратэзам "Біякард" "на стале";
• праведзена эндаваскулярная балонная дылатацыя лёгачных артэрый у пацыентаў з посттромбаэмбалічнай хранічнай лёгачнай гіпертэнзіяй;
• выканана мініінвазіўная эпікардыяльная радыёчастотная аблацыя з ужываннем сістэмы Atricure;
• праведзена гібрыднае лячэнне парагангліём (эндаваскулярная аклюзія аферэнтных артэрый з далейшым хірургічным выдаленнем);
• устаноўлены фенестраваны эндографт пры юкстаранальнай анеўрызме брушной аорты;
• выдалены гангліёмы задняга міжсцення з субтатальным пратэзаваннем левага перадсэрдзя палатном з "Біякарда";
• імплантаваны штучны жалудачак сэрца "АВК-Н2" з блокам кіравання "Стрым кардыя";
• укаранёны метад рэнтгенаэндаваскулярнай імплантацыі клапана лёгачнай артэрыі, метад аўтагематрансфузіі з прымяненнем сістэмы Hemosep;
• выканана ЭКМА - асацыяваная сардэчна-лёгачная рэанімацыя ва ўмовах НІТ, абсорбцыя цітакінаў з прымяненнем адсорбера CytoSorb, арганізавана прымяненне дэцэлюрызаванага алографта ў клінічнай практыцы.

Імклівае ўкараненне інфармацыйна-камунікацыйных тэхналогій ва ўсіх сферах эканомікі і фарміраванне інфармацыйнага асяроддзя запатрабавалі лічбавай трансфармацыі і ад сістэмы аховы здароўя. 

У краіне рэалізуецца праект па стварэнні сістэмы электроннай аховы здароўя. Яго рэалізацыя дасць магчымасць пацыентам выкарыстоўваць электронныя рэцэпты і дакументы, створыць зручнасць пры запісе на прыём да ўрача, дасць магчымасць мець асабісты кабінет з неабходным аб'ёмам даследаванняў і рэкамендацый. Укараненне інфарматызацыі дазваляе вырашаць праблему чэргаў - штомесяц больш за 900 тыс. талонаў на прыём заказваецца праз інтэрнэт.

Стварэнне e-Health узніме на якасна новую ступень узровень аказання медыцынскай дапамогі, павысіць аператыўнасць прыняцця рашэнняў па дыягностыцы і лячэнні пацыентаў, а таксама эфектыўнасць сістэмы аховы здароўя ў цэлым.