Бел
Галоўная   /  Беларусь   /  Рэгіёны

Рэгіёны

Тэрыторыя Беларусі падзелена на вобласці, раёны, гарады і іншыя адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі. Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел дзяржавы вызначаецца заканадаўствам.
Тэрыторыя Беларусі падзелена на шэсць абласцей – Брэсцкую, Віцебскую, Гомельскую, Гродзенскую, Мінскую і Магілёўскую – і горад рэспубліканскага падпарадкавання Мінск. Вобласць з'яўляецца аптымальнай адзінкай сацыяльна-эканамічнай арганізацыі краіны, у рамках якой органы ўлады ажыццяўляюць эфектыўнае кіраванне сваёй тэрыторыяй, вырашаючы эканамічныя, сацыяльныя і іншыя задачы з улікам рэгіянальнай спецыфікі.

Мінск

Мінск. Свіслач і Верхні горад

Горад Мінск – сталіца Беларусі, адміністрацыйна-палітычны, эканамічны, навуковы і культурна-адукацыйны цэнтр краіны.

Беларуская сталіца размешчана на берагах ракі Свіслач. Тут пражывае пятая частка ўсяго насельніцтва Беларусі.

Горад знаходзіцца на скрыжаванні асноўных транспартных маршрутаў. Аўтамабільныя дарогі звязваюць Мінск з буйнейшымі гарадамі Беларусі: Оршай, Віцебскам, Маладзечнам, Брэстам, Слуцкам, Магілёвам, Гомелем. У Мінску размешчаны Нацыянальны аэрапорт – галоўная паветраная гавань краіны.

Мінск з'яўляецца буйным прамысловым цэнтрам. Асноўныя галіны: вытворчасць машын і абсталявання, прадуктаў харчавання, напіткаў і тытунёвых вырабаў, электраабсталявання, вылічальнай, электроннай і аптычнай апаратуры, транспартных сродкаў, будаўнічых матэрыялаў, фармацэўтычных прадуктаў і прэпаратаў.

Увогуле на сталіцу Беларусі прыпадае 37,2% знешнегандлёвага абароту Беларусі. Замежныя і сумесныя вытворчасці створаны з удзелам інвестараў з больш як 60 краін свету. У горадзе размешчана свабодная эканамічная зона "Мінск".

Сталіца Беларусі - буйнейшы навуковы і адукацыйны цэнтр рэспублікі. Тут знаходзяцца Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Парк высокіх тэхналогій, буйнейшыя навучальныя ўстановы краіны.

У Мінску таксама размешчана дзяржаўная рэзідэнцыя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, працуюць Нацыянальны сход і Савет Міністраў, Нацыянальны банк Беларусі. У Мінску знаходзяцца Выканаўчы камітэт Садружнасці Незалежных Дзяржаў, дыпламатычны корпус, консульствы, прадстаўніцтвы міжнародных арганізацый у Рэспубліцы Беларусь.

Мінск – адзін з найстарэйшых гарадоў Еўропы. У Вялікую Айчынную вайну горад быў практычна поўнасцю разбураны. У сувязі з гэтым у сталіцы Беларусі амаль не захаваліся старажытныя пабудовы. Тым не менш, сучасны Мінск можа ганарыцца шырокімі, светлымі праспектамі і вуліцамі, прасторамі плошчаў, разнастайнасцю архітэктурных ансамбляў, пышнай зелянінай бульвараў, сквераў і паркаў (на аднаго мінчаніна ў сярэднім прыпадае каля 20 кв.м зялёных насаджэнняў).

Сярод асноўных выдатных мясцін Мінска: Траецкае прадмесце, Верхні горад, спартыўны комплекс "Мінск-Арэна", абеліск "Мінск – горад-герой", гарадская ратуша, Свята-Духаў кафедральны сабор, Свята-Петрапаўлаўскі сабор, Архікафедральны касцёл Найсвяцейшай Панны Марыі, касцёл Святых Сымона і Алены, Нацыянальная бібліятэка Беларусі, Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета, Нацыянальны мастацкі музей Беларусі, Цэнтральны батанічны сад, Палац Незалежнасці.

Да паслуг гасцей Мінска каля 50 гасцініц і гасцінічных комплексаў. Сярод іх – пяцізоркавыя гасцініцы "Еўропа", "Crowne Plaza Minsk" і "Прэзідэнт-Атэль", чатырохзоркавыя комплексы "Вікторыя", "Вікторыя-2", "Вікторыя Алімп Атэль", "Мінск". Для турыстаў у беларускай сталіцы распрацавана больш за 40 пешаходных і аўтобусных экскурсійных маршрутаў з наведваннем аб'ектаў гісторыка-культурнай спадчыны, музеяў, тэатраў, выставачных галерэй і іншых аб'ектаў.

Брэсцкая вобласць



Брэсцкая вобласць – заходнія вароты Беларусі. Мяжуе на поўдні з Украінай, на захадзе – з Польшчай. У складзе вобласці 16 раёнаў. Плошча – 32,8 тыс. кв.км.

Адміністрацыйны цэнтр вобласці – горад Брэст. Асноўныя гарады – Баранавічы, Бяроза, Драгічын, Іванава, Івацэвічы, Камянец, Кобрын, Лунінец, Пінск, Пружаны, Столін.

На тэрыторыі вобласці працуюць каля 260 вялікіх і сярэдніх прамысловых прадпрыемстваў. Вядучае месца ў структуры прамысловай вытворчасці займаюць вытворчасць прадуктаў харчавання і напіткаў (49%), тэкстыльная і швейная вытворчасць (4,5%), машынабудаўнічы комплекс (14,5%), вытворчасць мэблі (7,3%).

У рэгіёне знаходзяцца буйнейшыя нацыянальныя вытворцы электрычных пліт (ВГУП "Гефест-тэхніка"), газавых пліт (СП "Брэстгазаапарат" ААТ), лямп напальвання, газаразрадных і дугавых (ААТ "Брэсцкі электралямпавы завод"). Высокім попытам у Беларусі і за мяжой карыстаецца прадукцыя СП "Санта Брэмар" ТАА, ААТ "Савушкін прадукт", ЗАТ "Холдынгавая кампанія "Пінскдрэў".

Сельская гаспадарка вобласці спецыялізуецца на мяса-малочнай жывёлагадоўлі, вытворчасці цукровых буракоў, ільновалакна, бульбы, агародніны. Рэгіён поўнасцю забяспечвае свае патрэбнасці ў прадуктах жывёлагадоўлі, а таксама стварае буйныя рэзервы на экспарт.

Аграрны сектар Брэсцкай вобласці ўключае ў сябе 250 сельскагаспадарчых і абслуговых арганізацый, звыш 500 фермерскіх гаспадарак. У карыстанні сельскагаспадарчых арганізацый знаходзіцца 1,2 млн гектараў сельгасугоддзяў, у тым ліку 0,7 млн гектараў - ворыва. Штогод павялічваюцца аб'ёмы вытворчасці асноўных відаў сельскагаспадарчай прадукцыі.

Геаграфічнае становішча рэгіёна стварае спрыяльныя ўмовы для міжнароднага гандлю. Па Брэсцкай вобласці праходзіць транзітны калідор Берлін – Варшава – Брэст – Мінск – Масква, прамыя шляхі звязваюць рэгіён з Вільнюсам і Кіевам. Праз Брэсцкую вобласць праходзіць 80% сухапутнага экспарту дзяржаў СНД у Заходнюю Еўропу.

У 2016 годзе тавары брэсцкіх вытворцаў рэалізоўваліся ў 88 краінах, у тым ліку ў Расійскай Федэрацыі, Казахстане, Польшчы, Германіі, Украіне, Літве і інш. У 1996 годзе створана свабодная эканамічная зона "Брэст". На сённяшні дзень СЭЗ "Брэст" дынамічна развіваецца, тут зарэгістравана 75 прадпрыемстваў, прыцягнута звыш 1,2 млрд еўра інвестыцый. Увогуле ў СЭЗ працуе капітал з 20 краін свету. Па аб'ёме ўнесеных інвестыцый лідзіруюць прадпрыемствы з удзелам расійскага, польскага і нямецкага капіталу. На прадпрыемствах працуюць больш як 21 тыс. чалавек.

Па тэрыторыі вобласці праходзяць нафтаправод "Дружба" і газаправоды Таржок – Мінск – Івацэвічы і Кобрын – Брэст – Варшава.

З 1988 года Брэсцкая вобласць – член трансгранічнага аб'яднання "Еўрарэгіён "Буг", у якое таксама ўваходзяць Люблінскае ваяводства Польшчы і Валынская вобласць Украіны. Арганізацыі, якія знаходзяцца на тэрыторыі Еўрарэгіёна, прымаюць актыўны ўдзел у падрыхтоўцы і рэалізацыі праектаў міжнароднай тэхнічнай дапамогі, найбольш вялікай з дзеючых на тэрыторыі Брэсцкай вобласці з'яўляецца Праграма трансгранічнага супрацоўніцтва "Польшча - Беларусь - Украіна".

У Брэсце на базе Установы "Брэсцкі трансгранічны інфацэнтр" функцыянуе Прадстаўніцтва СТС Праграмы ТГС "Польшча - Беларусь - Украіна".

Брэстчына - унікальны куток Беларусі, дзе размешчаны больш як 2,5 тыс. помнікаў культуры, гісторыі і архітэктуры. 771 помнік уключаны ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь. З 4 аб'ектаў Беларусі, унесеных у Спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА, два - Белавежская пушча і Дуга Струвэ - размешчаны на тэрыторыі вобласці.

Галоўныя выдатныя мясціны рэгіёна: мемарыяльны комплекс "Брэсцкая крэпасць-герой", археалагічны музей "Бярэсце" - адзіны ў Еўропе музей сярэдневяковага ўсходнеславянскага горада, Камянецкая вежа, Сядзіба Нямцэвічаў, Косаўскі палацава-паркавы ансамбль, Ружанскі палацавы комплекс Сапегаў і іншыя.

Гарады вобласці прымаюць у сябе многія міжнародныя і рэспубліканскія фестывалі. Сярод найбольш значных: Міжнародны тэатральны фестываль "Белая вежа", Міжнародны фестываль класічнай музыкі "Студзеньскія музычныя вечары", Міжнародны фестываль фальклору "Мотальскія прысмакі", Міжнародны пленэр ганчароў у в. Гарадная, больш за 10 ваенна-гістарычных і этнаграфічных рэканструкцый.

Брэсцкая вобласць - спартыўны рэгіён. Аб'екты, якія адпавядаюць сусветным стандартам, з'яўляюцца асноўнымі базамі падрыхтоўкі нацыянальных і зборных каманд Беларусі і становяцца месцам правядзення спартыўных спаборніцтваў самага высокага ўзроўню.

Брэстчына – цэнтр Беларускага Палесся. Тут размешчаны ўнікальныя прыродныя комплексы, якія аб'ядноўваюць лясныя і балотныя ландшафты. На паўночным захадзе вобласці раскінуўся ўнікальны помнік прыроды, найстаражытнейшы запаведнік Еўропы – Нацыянальны парк "Белавежская пушча". У 1992 годзе рашэннем ЮНЕСКА Белавежская пушча ўключана ў Спіс сусветнай спадчыны чалавецтва. Акрамя таго, у вобласці размешчаны 47 заказнікаў і 89 помнікаў прыроды рэспубліканскага і мясцовага значэння.

Да паслуг гасцей Брэста і вобласці больш як 140 гасцініц і аналагічных сродкаў размячшэння, санаторна-курортных і аздараўленчых арганізацый.

У 2017 годзе на ваду ракі Прыпяць спушчаны першы ў Беларусі круізны цеплаход "Белая Русь".

Віцебская вобласць

Віцебск

Віцебская вобласць – самы паўночны рэгіён краіны. На паўночным захадзе мяжуе з Латвіяй, на захадзе – з Літвой, на поўначы і ўсходзе – з Расійскай Федэрацыяй. У складзе вобласці 21 раён. Працягласць граніц з усходу на захад складае больш як 300 км, з поўначы на поўдзень – 175 км. Плошча – 40,1 тыс. кв.км.

Адміністрацыйны цэнтр вобласці – горад Віцебск. Асноўныя гарады – Браслаў, Верхнядзвінск, Глыбокае, Гарадок, Лепель, Мёры, Новалукомль, Наваполацк, Орша, Полацк, Паставы.

Віцебшчына – высокаразвіты індустрыяльны рэгіён. Аснову прамысловасці складаюць вытворчасць электраэнергіі (Лукомская ДРЭС, Наваполацкая ЦЭЦ), перапрацоўка нафты і хімічная вытворчасць (ААТ "Нафтан", ААТ "Полацк-Шкловалакно"), вытворчасць прадуктаў харчавання і напіткаў, тэкстыльная і швейная вытворчасць і вытворчасць абутку.

У прамысловай сферы працуюць больш за 20% агульнай колькасці занятага насельніцтва, вырабляецца 32,5% валавой дабаўленай вартасці. Прадукцыя вобласці складае каля 16% усяго аб'ёму прамысловасці рэспублікі.

Прамысловы комплекс вобласці ўключае больш за 1400 прадпрыемстваў, на якіх працуюць звыш 100 тыс. чалавек.

Прадпрыемствы забяспечваюць стапрацэнтны выпуск рэспубліканскага аб'ёму даламітавай мукі для вапнавання, больш за 90% - ільняных тканін, дрэнажных труб, палімераў этылену ў першаснай форме, дываноў і дывановых вырабаў, каля 40% - электраэнергіі і абутку рэспублікі. На прадпрыемствах вобласці вырабляюцца металарэзныя станкі і інструменты, пліты ДВП, ДСП і МДФ, шклотканіны, электрапрыборы, кабелі сілавыя і валаконныя, абсталяванне для водаачысткі.

Сельская гаспадарка Віцебшчыны спецыялізуецца на вырошчванні збожжавых і кармавых культур, а таксама лёну, рапсу, бульбы. Развіта азёрна-рыбная гаспадарка. Вобласць займае першае месца ў Беларусі па шчыльнасці рачной сеткі, колькасці і агульнай плошчы азёр.

У Віцебскай вобласці праводзіцца актыўная палітыка міжрэгіянальнага супрацоўніцтва. Віцебскім аблвыканкамам заключаны 22 пагадненні з адміністрацыямі рэгіёнаў пяці Федэральных акруг Расійскай Федэрацыі (Цэнтральнай, Паўночна-Заходняй, Паўднёвай, Прыволжскай, Уральскай). У 2017 годзе падпісаны пагадненні з Рэспублікай Башкартастан, Стаўрапольскім краем, Саратаўскай вобласцю.

На ўзроўні гарадоў і раёнаў вобласці падпісана 78 пагадненняў.

Знешнегандлёвае супрацоўніцтва падтрымліваецца Віцебскай вобласцю з больш як 100 дзяржавамі свету, штогадовы тавараабарот ацэньваецца прыкладна 5,5-6 млдр долараў.

Асноўнымі знешнегандлёвымі партнёрамі выступаюць: Расійская Федэрацыя (66% ад усяго тавараабароту), краіны па-за СНД (30%), астатнія краіны СНД.

Аснову экспартных продажаў складаюць гатовыя нафтапрадукты, вырабы з палімераў, драўніны, металаў, мяса-малочная прадукцыя, абутак, тэкстыльныя вырабы, станкі і прыборы.

У жніўні 1999 года створана свабодная эканамічная зона "Віцебск".

Інвестыцыйнае супрацоўніцтва ажыццяўляецца з 25 дзяржавамі, найбольшы аб'ём інвестыцый прыцягваецца з КНР, Расіі, а таксама Чэхіі, Германіі, Італіі, Украіны, Аўстрыі.

Праз рэгіён праходзяць некалькі транспартных калідораў: аўтамабільныя дарогі Берлін – Варшава – Орша – Масква, Хельсінкі – Віцебск – Кіеў – Адэса. Вобласць зручна злучана аўтамабільным і чыгуначным транспартам з Масквой, Санкт-Пецярбургам, Рыгай, Вільнюсам.

З 1998 года Віцебская вобласць уваходзіць у еўрарэгіён "Азёрны край", які аб'ядноўвае 32 раёны і самакіравальныя адзінкі Віцебскай вобласці, Літвы і Латвіі. У рамках еўрарэгіёна ажыццяўляецца рэалізацыя прыярытэтных праектаў трансгранічнага супрацоўніцтва па праграме "Літва - Латвія - Беларусь" у сферы падтрымкі прадпрымальніцтва, турызму, аховы навакольнага асяроддзя, адукацыйных праграм.

Тут знаходзіцца звыш 2800 азёр, больш як 500 рэк. Лес займае больш за 41% тэрыторыі вобласці – амаль 60% яе прыпадае на векавыя хвойныя лясы. У вобласці функцыянуюць 1 запаведнік, 2 нацыянальныя паркі, 25 заказнікаў рэспубліканскага і 60 мясцовага значэння, больш за 240 помнікаў прыроды. Размешчаны на тэрыторыі вобласці Бярэзінскі біясферны запаведнік мае статус біясфернага рэзервата ЮНЕСКА і ўзнагароджаны еўрапейскім дыпломам для асабліва ахоўных прыродных тэрыторый.

Віцебск па праву мае тытул "культурнай сталіцы" Беларусі. Штогод у Віцебскай вобласці праводзяцца каля 50 міжнародных, абласных, гарадскіх і раённых фестываляў з удзелам калектываў з блізкага і далёкага замежжа. Візітная картка вобласці – знакаміты Міжнародны фестываль мастацтваў "Славянскі базар у Віцебску".

Сярод асноўных выдатных мясцін рэгіёна: Свята-Благавешчанская царква XII стагоддзя ў Віцебску, Сафійскі сабор XI–XVIII стагоддзяў і Спаса–Ефрасіннеўскі манастыр XII–XVIII стагоддзяў у Полацку, Куцеінскі Успенскі манастыр XVII стагоддзя ў Оршы, Свята-Ражджаства-Багародзіцкі сабор і Троіцкі касцёл XVII–XVIII стагоддзяў у Глыбокім, комплекс касцёла XVIII стагоддзя і ландшафтна-паркавай планіроўкі ў вёсцы Мосар Глыбоцкага раёна, касцёл Іаана Хрысціцеля XVII стагоддзя ў вёсцы Камаі і касцёл Святога Антонія Падуанскага XIX–XX стагоддзяў у Паставах.

У Віцебскай вобласці развіты паляўнічы, спартыўны, кулінарны і культурна-пазнавальны турызм. Акрамя таго, больш за 20 прадпрыемстваў прамысловасці арганізуюць экскурсіі па вытворчасці. Сярод іх ТАА "Дзвінскі Бровар", філіял "Лукомская ДРЭС" РУП "Віцебскэнерга", КВУП "Віцебскі кандытарскі камбінат "Віцьба" і іншыя.

На тэрыторыі вобласці функцыянуюць 215 гасцініц і аналагічных сродкаў размяшчэння, санаторна-курортных і аздараўленчых арганізацый, 63 паляўнічыя домікі і 7 кемпінгаў.

Гомельская вобласць


Гомельская вобласць – буйнейшы па тэрыторыі рэгіён Беларусі. На ўсходзе мяжуе з Расіяй, на поўдні – з Украінай. У складзе вобласці 21 раён. Тэрыторыя – 40,4 тыс. кв.км.

Адміністрацыйны цэнтр вобласці – горад Гомель. Асноўныя гарады – Жлобін, Калінкавічы, Мазыр, Рэчыца, Рагачоў, Светлагорск.

Гомельская вобласць мае значны навуковы і эканамічны патэнцыял і з'яўляецца адным з высокаразвітых індустрыяльных рэгіёнаў. Тут сканцэнтравана больш за 20% прамысловай вытворчасці краіны.

У вобласці працуюць больш за 220 буйных і сярэдніх прамысловых прадпрыемстваў. Вядучыя галіны: вытворчасць нафтапрадуктаў, металургічная вытворчасць і вытворчасць гатовых металічных вырабаў, вытворчасць прадуктаў харчавання і напіткаў, хімічная вытворчасць, здабыча паліўна-энергетычных карысных выкапняў, вытворчасць машын і абсталявання, вытворчасць будаўнічых матэрыялаў. Далёка за межамі Беларусі вядомы камбайны і іншая ўборачная тэхніка ААТ "Гомсельмаш", кандытарскія вырабы СП ААТ "Спартак", прадукцыя ААТ "Мазырскі нафтаперапрацоўчы завод", ААТ "Беларускі металургічны завод - кіруючая кампанія холдынга "Беларуская металургічная кампанія", ААТ "Гомельшкло", ААТ "Гомельскі хімічны завод" і іншыя.

Амаль 60% вырабляемай у рэгіёне прадукцыі ідзе на экспарт. Арганізацыі Гомельскай вобласці супрацоўнічаюць са знешнегандлёвымі партнёрамі з больш як 100 краін свету. Найбольш актыўна развіваецца гандаль з Расійскай Федэрацыяй, Германіяй, Кітаем, Украінай, Польшчай, Бельгіяй, Італіяй, Нідэрландамі, Казахстанам.

Штогод рэгіён становіцца месцам правядзеня буйнога эканамічнага форуму і міжнародных выставачных мерапрыемстваў "Вясна ў Гомелі", які збірае тысячы ўдзельнікаў і гасцей з краін блізкага і далёкага замежжа.

Адной з важнейшых галін эканомікі з'яўляецца сельская гаспадарка: мяса-малочная жывёлагадоўля, агародніцтва і бульбаводства, ва ўсходняй частцы вобласці – ільнаводства. Сельскагаспадарчыя ўгоддзі складаюць 1,3 млн га. Аграрыі рэгіёна не толькі задавальняюць патрэбнасці насельніцтва ў асноўных прадуктах харчавання, забяспечваюць сыравінай перапрацоўчую галіну (вытворчасць мяса і мясапрадуктаў, малочных прадуктаў і кармоў для жывёл), але і пастаянна нарошчваюць экспартныя пастаўкі.

Ёсць развітая дарожная інфраструктура. Буйныя міжнародныя аўтамагістралі злучаюць краіны Еўропы з Расійскай Федэрацыяй і Украінай. Таксама праз вобласць праходзяць 90% чыгуначных грузаў краіны і амаль палавіна пасажырскіх паяздоў.

На Гомельшчыне беражліва ставяцца да помнікаў архітэктуры. Сярод асноўных выдатных мясцін: палацава-паркавы ансамбль канца XVIII – 2-й палавіны XIX стагоддзя, сабор Святых Пятра і Паўла ў Гомелі, касцёл Святога Архангела Міхаіла XVIII стагоддзя ў Мазыры, Свята-Успенскі сабор XIX стагоддзя і Свята-Троіцкі касцёл пачатку XX стагоддзя ў Рэчыцы, Замкавая гара ў Тураве і інш.

Багатае і разнастайнае культурнае жыццё вобласці. Тут налічваецца 26 музеяў, 4 тэатры і 2 мастацкія галерэі. Вялікую колькасць гасцей і ўдзельнікаў збіраюць міжнародныя фестывалі і конкурсы: харэаграфічнага мастацтва "Сожскі карагод", тэатральнага мастацтва "Славянскія тэатральныя вечары", інструментальнай музыкі "Рэнесанс гітары", этнакультурных традыцый "Кліч Палесся", юных талентаў "Зямля пад белымі крыламі", "Музыка надзеі", "Мой сябра - баян", рэспубліканскія фестывалі народнага гумару "Аўцюкі" ў Калінкавіцкім раёне, фальклорнага мастацтва "Берагіня" ў г.п. Акцябрскі і іншыя.

Акрамя таго, турыстаў прыцягваюць Нацыянальны парк "Прыпяцкі", 56 заказнікаў і 63 помнікі прыроды рэспубліканскага і мясцовага значэння.

Турыстычным брэндам вобласці з'яўляецца двухдзённы маршрут "Залатое кальцо Гомельшчыны".

Да паслуг турыстаў 83 гасцініцы і аналагічныя сродкі размяшчэння, 41 санаторна-курортная і аздараўленчая арганізацыі, 174 аграсядзібы і 6 агратурыстычных комплексаў, 25 паляўнічых домікаў і іншыя.

Гродзенская вобласць

Гродна. Савецкая плошча

Гродзенская вобласць – адна з шасці абласцей Беларусі. На захадзе мяжуе з Польшчай, на поўначы – з Літвой. У складзе вобласці 17 раёнаў. Плошча – 25,1 тыс. кв.км.

Адміністрацыйны цэнтр вобласці – Гродна. Асноўныя гарады – Ваўкавыск, Ліда, Масты, Навагрудак, Ашмяны, Слонім, Смаргонь, Шчучын.

У прамысловым комплексе дамінуе вытворчасць прадуктаў харчавання (удзельная вага - каля 40%), хімічная вытворчасць (15,7%), вытворчасць будаўнічых матэрыялаў (7,9%), тэкстыльная і швейная вытворчасць (6,4%), вытворчасць машын і абсталявання (4,3%).

У вобласці сканцэнтраваны ўвесь рэспубліканскі аб'ём вытворчасці капралактаму, шкла ліставога, сухіх малочных сумесей для дзяцей ранняга ўзросту, 99,98% тканін кордных шынных, 91,5% азотных угнаенняў, 89,2% бульбакапалак, 79,1% тытунёвых вырабаў, 75,7% панчошна-шкарпэтачных вырабаў, 70,1% плугоў трактарных.

Далёка за межамі краіны вядома прадукцыя буйнейшых прадпрыемстваў вобласці – акцыянерных таварыстваў "Гродна Азот", "Белкард", "Лакафарба", "Краснасельскбудматэрыялы", "Кіруючая кампанія холдынга "Лідсельмаш", "Шклозавод "Нёман" і іншых.

Па тэрыторыі вобласці пракладзены магістральныя газаправоды: Ямал – Еўропа, Івацэвічы – Слонім – Ліда – дзяржаўная граніца Літвы, Івацэвічы – Слонім – Гродна.

Эканоміка Гродзенскай вобласці арыентавана на сельскую гаспадарку. Асноўныя галіны сельскай гаспадаркі – малочная і мясная жывёлагадоўля, свінагадоўля, вытворчасць збожжа, цукровых буракоў, рапсу, бульбы і плодаагародніннай прадукцыі.

У склад аграпрамысловага комплексу вобласці ўваходзяць 157 арганізацый, у тым ліку 92 селькагаспадарчыя ўнітарныя прадпрыемствы камунальнай уласнасці, 2 унітарныя прадпрыемствы рэспубліканскай уласнасці, 3 прыватныя ўнітарныя прадпрыемствы, 23 акцыянерныя таварыствы, 16 сельскагаспадарчых вытворчых кааператываў, 1 вытворчы кааператыў, 20 сельскагаспадарчых філіялаў пры прамысловых прадпрыемствах і 394 фермерскія гаспадаркі. Усяго ў сельскагаспадарчай вытворчасці вобласці занята амаль 50 тыс. чалавек.

Сельскагаспадарчыя арганізацыі вобласці, займаючы 14,6% сельскагаспадарчых угоддзяў у рэспубліцы, штогод вырабляюць больш як 16,1% валавой прадукцыі сельскай гаспадаркі.

Сёння арганізацыі вобласці ажыццяўляюць экспартна-імпартныя аперацыі з 88 краінамі свету, пры гэтым прадукцыя экспартуецца на рынкі 62 дзяржаў.

Асноўнымі гандлёвымі партнёрамі вобласці з'яўляюцца: Расійская Федэрацыя (удзельная вага ў тавараабароце - 47,2%, Польшча (9,5%), Кітай (6,6%), Германія (5,8%), Украіна (4,6%), Літва (4%).

Гродзенская вобласць уваходзіць у склад "Еўрарэгіёна "Нёман".

Апошнія гады на Гродзеншчыне вядуцца маштабныя пераўтварэнні ў энергетыцы - і перш за ўсё звязаныя з пераходам на аднаўляльныя крыніцы энергіі. Уведзены ў строй Гродзенская ГЭС на Нёмане магутнасцю 17 МВт, ветраэнергетычныя ўстаноўкі ў Навагрудскім, Дзятлаўскім, Смаргонскім раёнах, газатурбінная ўстаноўка 121,7 МВт на Гродзенскай ЦЭЦ-2, сонечная электрастанцыя ў Шчучынскім раёне.

У 2013 годзе ў Астравецкім раёне пачаты работы па ўзвядзенні Беларускай атамнай электрастанцыі.

У Гродзенскай вобласці размешчаны Мірскі замак, гістарычны помнік XVI стагоддзя, унесены ў Спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Вобласць вядома помнікамі абарончага дойлідства: замкамі ў Лідзе, Навагрудку, Крэва, Гальшанах, Геранёнах; цэрквамі-крэпасцямі ў в. Сынковічы (XV ст.) і в. Мураванка (XVI ст.).

Гродна – адзін з самых старажытных і прыгожых гарадоў Беларусі, гістарычны цэнтр якога (плошчай 302 гектары) з'яўляецца помнікам горадабудаўніцтва. У ліку асноўных выдатных мясцін рэгіёна: Царква святых Барыса і Глеба (Каложская, XII ст.), Бернардзінскі касцёл (XVI–XVIII стст.), Касцёл святога Францішка Ксаверыя (Фарны) (XVII ст.), Стары замак (к. XI-XIX стст.).

Свята-Успенскі Жыровіцкі мужчынскі манастыр (XVII і XIX стст.) з'яўляецца адным з найбольш наведваемых і шануемых манастыроў усёй Беларусі.

На тэрыторыі вобласці часткова размешчаны нацыянальныя паркі "Белавежская пушча" і "Нарачанскі", а таксама 43 заказнікі і 221 помнік прыроды рэспубліканскага і мясцовага значэння. Праз Гродзенскі раён праходзіць Аўгустоўскі канал – помнік гідратэхнічнага будаўніцтва пачатку XIX стагоддзя.

Штогод у Гродне і вобласці праводзяцца больш за 30 міжнародных, рэспубліканскіх і абласных фестываляў і конкурсаў. Найбольш вядомыя з іх – Рэспубліканскі фестываль нацыянальных культур, рэгіянальныя фестывалі мастацтваў "Мірскі замак", "Гальшанскі замак", "Навагрудскі замак", "Аўгустоўскі канал у культуры трох народаў". Шырока вядомы Міжнародны фестываль праваслаўных песнапенняў "Каложскі Благавест".

Да паслуг гасцей Гродна і вобласці 117 гасцініц і аналагічных сродкаў размяшчэння, санаторна-курортных і аздараўленчых арганізацый.

Мінская вобласць

Нясвіжскі замак

Мінская вобласць – сярод абласцей першы па колькасці насельніцтва рэгіён, у склад якога ўваходзяць 22 раёны. Размешчана ў цэнтральнай частцы краіны. Плошча вобласці – 39,8 тыс. кв.км.

Адміністрацыйны цэнтр вобласці – горад Мінск. Асноўныя гарады – Барысаў, Вілейка, Дзяржынск, Заслаўе, Жодзіна, Лагойск, Маладзечна, Мядзел, Нясвіж, Слуцк, Салігорск.

Мінская вобласць уяўляе сабой буйнейшы рэгіён Беларусі з высокаразвітым прамысловым і сельскагаспадарчым патэнцыялам і ў многім вызначае асаблівасці эканамічнага развіцця рэспублікі. Значная доля прамысловасці вобласці сканцэнтравана ў гарадах Салігорску, Барысаве, Жодзіне, Дзяржынску, Слуцку, Маладзечне. Вядучыя прадпрыемствы рэгіёна: ААТ "Беларуськалій" – вытворчасць калійных угнаенняў, ААТ "БелАЗ" – выпуск велікагрузных самазвалаў і іншай кар'ернай, дарожнай і будаўнічай тэхнікі. Высокім попытам карыстаецца прадукцыя акцыянерных таварыстваў "Гарадзейскі цукровы камбінат", "Слуцкі цукрова-рафінадны камбінат", "Маладзечанскі малочны камбінат", "Здравушка-мілк, "Агракамбінат "Дзяржынскі".

Мінская вобласць – буйнейшы сельскагаспадарчы рэгіён Беларусі. У большасці раёнаў развіта мяса-малочная жывёлагадоўля, птушкагадоўля, вытворчасць збожжа, бульбаводства ў спалучэнні з ільнаводствам, а на паўднёвым захадзе – з буракаводствам. Сельскагаспадарчыя прадпрыемствы каля буйных гарадоў дадаткова спецыялізуюцца на вырошчванні агародніны і садавіны.

Знешнегандлёвае супрацоўніцтва ажыццяўляецца з больш як 160 дзяржавамі свету. Асноўныя гандлёвыя партнёры - Расійская Федэрацыя, Кітай, Бразілія, Украіна, Германія, Польшча, Літва, Італія, Індыя, Турцыя.

Мінская вобласць размешчана на скрыжаванні асноўных транспартных маршрутаў, якія злучаюць Заходнюю Еўропу і Усход, рэгіёны Чарнаморскага ўзбярэжжа і краіны Балтыі.

Чыгуначная сетка вобласці злучае Расію і Еўропу, краіны Балтыі і паўднёвыя дзяржавы СНД. Каля горада Смалявічы дзейнічае галоўная паветраная гавань краіны – Нацыянальны аэрапорт Мінск.

На тэрыторыі вобласці размешчаны Кітайска-Беларускі індустрыяльны парк "Вялікі камень". Гэта буйнейшы праект у гісторыі двухбаковых адносін Беларусі і Кітая, адна з ключавых пляцовак Эканамічнага пояса Шаўковага шляху - грандыёзнай ініцыятывы супрацоўніцтва.

У Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь уключаны 661 нерухомы аб'ект спадчыны, размешчаны на тэрыторыі Мінскай вобласці. Галоўнымі выдатнымі мясцінымі рэгіёна з'яўляюцца: Уваскрасенскі сабор XIX стагоддзя ў Барысаве, старажытнае гарадзішча, парк і царква XIX стагоддзя ў Лагойску, замак і Спаса-Праабражэнская царква XVI–XVII стагоддзяў у Заслаўі, манастыр бернардзінцаў XVII стагоддзя ў вёсцы Будслаў Мядзельскага раёна, драўляная царква XVIII стагоддзя ў Слуцку, палацава-паркавы комплекс Радзівілаў XVI стагоддзя ў Нясвіжы, гісторыка-культурны комплекс "Лінія Сталіна", Курган Славы, Мемарыяльны комплекс "Хатынь".

У межах Мінскай вобласці размешчаны частка Бярэзінскага біясфернага запаведніка, якому прысвоены статус міжнароднага, асноўная частка нацыянальнага парку "Нарачанскі", а таксама 74 заказнікі і 191 помнік прыроды рэспубліканскага і мясцовага значэння.

Дакрануцца да мінулага краіны можна ў Нацыянальным гісторыка-культурным музеі-запаведніку "Нясвіж", Беларускім дзяржаўным музеі народнай архітэктуры і побыту ў вёсцы Азярцо, Музеі беларускага народнага мастацтва ў Раўбічах, музейным комплексе старадаўніх народных рамёстваў і тэхналогій "Дудуткі".

У Мінскай вобласці праходзіць значная колькасць культурна-масавых мерапрыемстваў не толькі рэгіянальнага, але і рэспубліканскага маштабу. Сярод іх Нацыянальны фестываль беларускай песні і паэзіі ў Маладзечне, рэспубліканскія фестывалі беларускай камернай музыкі ў Заслаўі і "Музы Нясвіжа", іншыя святы мастацтваў.

У рэгіёне знаходзяцца два буйнейшыя ў рэспубліцы гарналыжныя цэнтры - "Лагойск" і "Сілічы". Гасцей вобласці гатовы прыняць каля 250 гасцініц і аналагічных сродкаў размяшчэння, санаторна-курортных і аздараўленчых арганізацый.

Магілёўская вобласць

Магілёўская ратуша

Магілёўская вобласць – самы ўсходні рэгіён Беларусі – мяжуе з Расійскай Федэрацыяй. У складзе вобласці 21 раён. Плошча – 29,1 тыс. кв.км.

Адміністрацыйны цэнтр вобласці – горад Магілёў. Асноўныя гарады – Бабруйск, Быхаў, Горкі, Кіраўск, Клімавічы, Крычаў, Мсціслаў, Слаўгарад, Асіповічы, Чэрыкаў, Шклоў.

Магілёўская вобласць – галоўны вытворца ў Рэспубліцы Беларусь шын, ліфтаў, электрарухавікоў, цэменту, тканін з хімічных валокнаў і інш. Вядучымі галінамі вобласці з'яўляюцца: вытворчасць прадуктаў харчавання і напіткаў, вытворчасць гумавых і пластмасавых вырабаў, вытворчасць машын і абсталявання, вытворчасць будаўнічых матэрыялаў, хімічная вытворчасць. Доля двух буйнейшых хімічных прадпрыемстваў – ААТ "Магілёўхімвалакно" і ААТ "Белшына" - складае каля 20% аб'ёмаў ад усёй выпускаемай у вобласці прадукцыі. Цяпер у вобласці налічваецца амаль 150 буйных і сярэдніх прамысловых прадпрыемстваў. Буйнейшымі прамысловымі цэнтрамі вобласці з'яўляюцца гарады Магілёў, Бабруйск, Крычаў, Касцюковічы, Асіповічы.

Важнейшая галіна эканомікі вобласці і галоўны складнік аграпрамысловага комплексу – сельская гаспадарка. У раслінаводстве пераважаюць збожжавыя: пшаніца, трыцікале, ячмень, жыта; бульба, кармавыя культуры. На высокім узроўні знаходзіцца льнаводства. У вобласці ў асноўным гадуецца буйная рагатая жывёла для вытворчасці малака і мяса, а таксама свінні і птушка.

Магілёўская вобласць ажыццяўляе актыўную знешнегандлёвую дзейнасць. Вырабы з маркай магілёўскіх таваравытворцаў пастаўляюцца ў 96 краін свету. У 2002 годзе створана свабодная эканамічная зона "Магілёў".

У горадзе Горкі знаходзіцца найстарэйшая аграрная ВНУ сярод краін СНД і Еўропы (заснавана ў 1840 годзе) – Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія, якая ўяўляе сабой цэласны архітэктурны ансамбль, што складваўся на працягу больш як 150 гадоў і з'яўляецца гісторыка-культурнай каштоўнасцю рэспублікі.

Сярод асноўных выдатных мясцін: ансамбль Свята-Нікольскага манастыра XVII стагоддзя ў Магілёве, езуіцкі касцёл з кляштаром пачатку XVII стагоддзя ў Мсціславе, палацава-паркавы ансамбль XVIII стагоддзя ў вёсцы Жылічы Кіраўскага раёна, палац князя Пацёмкіна XVIII стагоддзя ў Крычаве, Бабруйская крэпасць XIX стагоддзя, Ратуша XVIII стагоддзя ў Шклове.

У вобласці размешчаны 70 заказнікаў і 90 помнікаў прыроды рэспубліканскага і мясцовага значэння.

У Магілёўскай вобласці праводзяцца яркія мерапрыемствы: рэспубліканскае свята "Купалле" ("Александрыя збірае сяброў"), Міжнародны фестываль дзіцячай творчасці "Залатая пчолка" ў Клімавічах, фестываль народнага мастацтва "Вянок дружбы" ў Бабруйску, абласны фестываль сямейнай творчасці "Сузор'е талентаў" у Глуску, Міжнародны музычны фестываль "Залаты шлягер у Магілёве", Міжнародны маладзёжны тэатральны форум "M@rt.кантакт" у Магілёве і іншыя.

У вобласці працуюць 52 санаторна-курортныя і аздараўленчыя арганізацыі. Да паслуг гасцей Магілёва і Магілёўскай вобласці каля 60 гасцініц і аналагічных сродкаў размяшчэння.

© 2017, Прэс-служба Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь