Бел
Галоўная   /  Беларусь   /  Эканоміка

Эканоміка

Рэспубліка Беларусь – экспартна арыентаваная дзяржава з развітой прамысловасцю, сельскай гаспадаркай і сектарам паслуг. Беларусь прытрымліваецца мадэлі сацыяльна арыентаванай рыначнай эканомікі, якая даказала сваю жыццяздольнасць і эфектыўнасць.
У цэлым за 2010-2018 гады ВУП рэспублікі павялічыўся ў супастаўных цэнах на 17,5% пры росце прадукцыйнасці працы за названы перыяд на 26,8%.

Валавы ўнутраны прадукт на душу насельніцтва па парытэце пакупной здольнасці ў рэспубліцы вырас з 16,9 тыс. долараў ЗША ў 2010 годзе да 19,8 тыс. долараў ЗША ў 2018 годзе.

Згодна з Дакладам аб чалавечым развіцці 2018, падрыхтаваным ПРААН, Беларусь па зводным індэксе чалавечага развіцця заняла ў сусветным штогадовым рэйтынгу 53-е месца і ўвайшла ў групу краін з вельмі высокім узроўнем чалавечага развіцця.

АСНОЎНЫЯ САЦЫЯЛЬНА-ЭКАНАМІЧНЫЯ ПАКАЗЧЫКІ

ВУП, млн. рублёў
(2013-2015 гг. - млрд. рублёў)

Аб'ём знешняга гандлю
млрд. долараў ЗША

Прадукцыя прамысловасці
млн. рублёў
(2013-2015 гг. - млрд. рублёў)

Прадукцыя сельскай гаспадаркі
(у гаспадарках усіх катэгорый)
млн. рублёў
(2013-2015 гг. - млрд. рублёў)


АСНОЎНЫЯ ГАЛІНЫ ЭКАНОМІКІ БЕЛАРУСІ

Да асноўных галін эканомікі Беларусі адносяцца апрацоўчая прамысловасць, сельская гаспадарка, будаўніцтва, гандаль, транспартная дзейнасць, інфармацыя і сувязь.

Прамысловасць

Нягледзячы на абмежаванасць уласных паліўна-энергетычных рэсурсаў і важнейшых відаў сыравіны, а таксама на знешнія эканамічныя шокі апошніх гадоў, Беларусь захавала свой прамысловы патэнцыял.

Развіццё прамысловасці ў значнай ступені вызначае асноўныя эканамічныя тэндэнцыі ў нашай краіне. Тут вырабляецца чвэрць ВУП, сканцэнтравана каля 37% усіх асноўных сродкаў рэспублікі, працуе 23,7% ад агульнай колькасці занятых у эканоміцы.

У сусветным рэйтынгу краін па індэксе канкурэнтаздольнасці прамысловасці Беларусь займае 46 пазіцыю, з вялікім адрывам апярэджваючы краіны СНД, акрамя Расійскай Федэрацыі.

Аснову прамысловай вытворчасці рэспублікі складае апрацоўчая прамысловасць. На яе долю ў 2018 годзе прыпадала 88,6% агульнага аб'ёму вытворчасці прадукцыі.

Вядучымі галінамі апрацоўчай прамысловасці з'яўляюцца харчовая прамысловасць (25,7%), вытворчасць нафтапрадуктаў (17,6%), машынабудаванне (16,2%), хімічная вытворчасць (10,5%).

Структура апрацоўчай прамысловасці па відах эканамічнай дзейнасці (2018):


Вытворчасць прадуктаў харчавання, напіткаў і тытунёвых вырабаў
25,7%
Вытворчасць тэкстыльных вырабаў, адзення, вырабаў са скуры і футры
4,1%
Вытворчасць вырабаў з дрэва і паперы; паліграфічная дзейнасць і тыражаванне запісаных носьбітаў інфармацыі
5,2%
Вытворчасць коксу і прадуктаў нафтаперапрацоўкі
17,6%
Вытворчасць хімічных прадуктаў
10,5%
Вытворчасць асноўных фармацэўтычных прадуктаў і фармацэўтычных прэпаратаў
1,3%
Вытворчасць гумавых і пластмасавых вырабаў, іншых неметалічных мінеральных прадуктаў
7,7%
Металургічная вытворчасць. Вытворчасць гатовых металічных вырабаў, акрамя машын і абсталявання
7,6%
Вытворчасць вылічальнай, электроннай і аптычнай апаратуры
1,8%
Вытворчасць электраабсталявання
2,8%
Вытворчасць машын і абсталявання, не ўключаныя ў іншыя групоўкі
8,1%
Вытворчасць транспартных сродкаў і абсталявання
3,5%
Вытворчасць іншых гатовых вырабаў; рамонт, мантаж машын і абсталявання
4,1%
Рэспубліка Беларусь з'яўляецца рэгіянальным лідарам па вытворчасці трактароў, іх у краіне вырабляецца звыш 80% ад агульнага аб'ёму вытворчасці краін Еўразійскага эканамічнага саюза. Наша краіна з'яўляецца таксама буйным вытворцам сельскагаспадарчых машын - камбайнаў, розных відаў кормаўборачнай тэхнікі і агрэгатаў.

Удзельная вага вытворчасці калійных угнаенняў складае амаль 16% (або шостую частка сусветнай вытворчасці).

КЛЮЧАВЫЯ ГРУПЫ БЕЛАРУСКІХ ТАВАРАЎ:

грузавыя аўтамабілі, пагрузчыкі, кар'ерныя самазвалы;
трактары, збожжаўборачныя і кормаўборачныя камбайны;
халадзільнікі, мікрахвалевыя печкі, электрычныя і газавыя пліты;
мэбля;
угнаенні;
паліва;
ільновалакно;
хімічныя валокны і ніці;
мясныя прадукты;
малочныя прадукты.

Машынабудаванне

Машынабудаванне рэспублікі ўключае вытворчасць электраабсталявання, машын і абсталявання, вылічальнай, электроннай і аптычнай апаратуры, а таксама транспартных сродкаў і абсталявання. На яго долю прыпадае больш як 16% апрацоўчай прамысловасці рэспублікі.

ВЫТВОРЧАСЦЬ ТРАНСПАРТНЫХ СРОДКАЎ

Беларусь спецыялізуецца на вытворчасці грузавых аўтамабіляў, аўтобусаў, кар'ерных самазвалаў. Ключавымі прадпрыемствамі з'яўляюцца ААТ "Мінскі аўтамабільны завод" - кіруючая кампанія холдынга "БЕЛАЎТАМАЗ" і ААТ "БЕЛАЗ" - кіруючая кампанія "БЕЛАЗ-ХОЛДЫНГ" (г. Жодзіна). ААТ "БЕЛАЗ" займае трэць сусветнага рынку велікагрузных кар'ерных самазвалаў і ўваходзіць у групу вядучых сусветных вытворцаў кар'ернай тэхнікі.

Вядучым беларускім вытворцам збожжаўборачных і кормаўборачных камбайнаў, вядомых пад брэндам "ПАЛЕССЕ", з'яўляецца холдынг "Гомсельмаш". Кампанія мае шырокую геаграфію экспарту - гэта краіны СНД, Еўрасаюз, Кітай, Лацінская Амерыка, а таксама развітую тавараправодную сетку, шэраг сумесных прадпрыемстваў і зборачных вытворчасцей.

Вытворчасць легкавых аўтамабіляў - гэта напрамак аўтамабільнай галіны Беларусі, які імкліва развіваецца. Сёння асноўным вытворцам легкавых аўтамабіляў у рэспубліцы з'яўляецца завод поўнага цыкла СЗАТ "БелДжы", вытворчая магутнасць выпуску аўтамабіляў якога складае да 60 тысяч у год.

ВЫТВОРЧАСЦЬ ЭЛЕКТРААБСТАЛЯВАННЯ

Электратэхнічная прамысловасць уключае ў сябе прадпрыемствы галіны, якія выпускаюць розную прадукцыю: электрычныя трансфарматары, кабельна-правадніковыя вырабы, электрарухавікі, абсталяванне для прыёму, уліку і размеркавання электрычнай энергіі.

Холдынг "Мінскі электратэхнічны завод імя Казлова" вырабляе электратэхнічнае абсталяванне сусветнага ўзроўню.

Дзякуючы пастаяннай мадэрнізацыі вытворчасці і павышэнню кваліфікацыі кадраў, завод стаў буйнейшым вытворцам электрычных трансфарматараў і заслужыў прызнанне на ўнутраным і міжнародным рынках. Цяпер прадпрыемства пастаўляе прадукцыю ў 16 краін свету і па праву займае аднУ з лідзіруючых пазіцый у сваёй галіне.

ААТ "Беларускабель" - гэта сучаснае прадпрыемства, якое вырабляе кабельную і правадніковую прадукцыю. Сфера прымянення выпускаемых вырабаў ахоплівае такія галіны эканомікі, як радыёэлектроніка, авіяцыйная тэхніка, прыборабудаванне, будаўніцтва, сувязь, тэлекамунікацыі і электратэхніка, газа- і нафтаперапрацоўчая прамысловасць.

ААТ "Брэсцкі радыётэхнічны завод" вырабляе шчыты паверхавыя для прыёму, уліку і размеркавання электрычнай энергіі, персанальныя камп'ютары, электранагравальныя прыборы, камплектуючыя вырабы для вытворцаў электрычных і газавых пліт.

ААТ "Брэсцкі электрамеханічны завод" серыйна выпускае прыборы ўліку электрычнай энергіі адна- і трохфазных сетак.

ВЫТВОРЧАСЦЬ ВЫЛІЧАЛЬНАЙ, ЭЛЕКТРОННАЙ І АПТЫЧНАЙ АПАРАТУРЫ

Буйное шматпрофільнае прадпрыемства - холдынг "БелОМА" - спецыялізуецца ў галіне лазерных, оптыка-электронных і оптыка-механічных прыбораў і сістэм.

ААТ "Мінскі механічны завод імя С.І.Вавілава - кіруючая кампанія холдынга "БелОМА" мае вялікі вытворчы патэнцыял. Тут выпускаюцца прыцэлы, біноклі, прыборы начнога бачання і шмат іншага. Інавацыйны праект БелОМА - вытворчасць айчынных цеплавізараў.

ААТ "Гомельскі завод вымяральных прыбораў" з'яўляецца адным з вядучых прадпрыемстваў прыборабудаўнічай галіны Рэспублікі Беларусь, якое спецыялізуецца на выпуску аналітычных прыбораў, прызначаных для кантролю і рэгулявання тэхналагічных працэсаў і маніторынгу навакольнага асяроддзя, а таксама электродных сістэм для патэнцыяметрычных вымярэнняў.

Яшчэ адно прадпрыемства прыборабудаўнічай галіны - ААТ "Завод "Эвістар" - спецыялізуецца на пастаўцы камплектуючых (электрамеханізмы, электрамагніты, электрапрыводы, шклоачышчальнікі, варыятары, ператваральнікі) для прадпрыемстваў сельскагаспадарчага мышанабудавання.

ВЫТВОРЧАСЦЬ НАФТАПРАДУКТАЎ, ХІМІЧНАЯ ВЫТВОРЧАСЦЬ І ВЫТВОРЧАСЦЬ ГУМАВЫХ І ПЛАСТМАСАВЫХ ВЫРАБАЎ

Нафтаперапрацоўчая прамысловасць Беларусі прадстаўлена ААТ "Нафтан" (г. Наваполацк) і ААТ "Мазырскі нафтаперапрацоўчы завод". Гэта сучасныя комплексы па выпуску нафтапрадуктаў высокай якасці, якія пастаўляюцца ў краіны Еўрапейскага саюза, Паўднёвай Амерыкі, Украіну, Расійскую Федэрацыю і іншыя краіны СНД.

Буйнейшыя ў Беларусі прадпрыемствы – экспарцёры мінеральных угнаенняў – ААТ "Беларуская калійная кампанія, ААТ "Гомельскі хімічны завод", ААТ "Беларуськалій" і ААТ "Гродна Азот".

ААТ "Беларуськалій" – адзін з вядучых сусветных вытворцаў калійных угнаенняў. Больш як 90% яго прадукцыі ідзе на экспартуецца ў Паўднёвую і Паўночную Амерыку, Паўднёва-Усходнюю Азію, Еўропу (больш чым у 100 краін свету, у тым ліку Індыю, Кітай).

ААТ "Белшына" – адно з буйнейшых прадпрыемстваў у Еўропе па выпуску шын.

Металургічны комплекс

Металургічны комплекс рэспублікі ўключае ў сябе каля 20 буйных і сярэдніх арганізацый металургічнай вытворчасці, якія выпускаюць стальныя трубы, металакорд, розныя віды дроту і больш за 60 арганізацый па вытворчасці гатовых металічных вырабаў - зборных будаўнічых металаканструкцый, розных металічных інструментаў, рэзервуараў, цыстэрнаў, бакаў, катлоў, крапежных вырабаў і іншых.

Буйнейшы вытворца сталі і прадукцыі з яе - холдынг "Беларуская металургічная кампанія".

У склад холдынга ўваходзяць ААТ "Беларускі металургічны завод" - кіруючая кампанія холдынга "Беларуская металургічная кампанія" (г.Жлобін), ААТ "Завод "Легмаш", ААТ "Палессеэлектрамаш", ААТ "Кобрынскі інструментальны завод "СІТОМА", ААТ "Рэчыцкі метызны завод", ААТ "Магілёўскі металургічны завод", ААТ "Мінскі падшыпнікавы завод", ААТ "Белколермет", ААТ "Белдругчормет", ВУП "Брэстдругчормет", ВУП "Віцебскдругчормет", ВУП "Гомельдругчормет", ВУП "Гроднадругчормет", ВУП "Магілёўдругчормет", ААТ "БЕЛНІІЛІТ", СУП "Жлобінметалургбуд", ААТ "Жлобінскі кар'ер фармовачных матэрыялаў", СУП "Папаратнае", ГВУП "Металурггандаль", ВУП "Колермет", ГУП "Металургтранс", ВГУП "Сэрвісны цэнтр "БМЗ".

Энергетыка

Паліўна-энергетычны комплекс (ПЭК) Беларусі ўключае сістэмы здабычы, транспарціроўкі, захоўвання і вытворчасці ўсіх відаў энерганосьбітаў. Каля 85% энергарэсурсаў, задзейнічаных у эканоміцы краіны, імпартуюцца. Ядро ПЭК – электраэнергетыка. Гэта адна з вядучых галін эканомікі, у тут сканцэнтраваны традыцыйна высокі ўзровень тэхнічнага і інжынернага патэнцыялу Беларусі. Газазабеспячэнне і транспарціроўку газу па тэрыторыі Беларусі забяспечвае ААТ "Газпрамтрансгаз Беларусь".

У будучым значную частку ПЭК у Беларусі зойме атамная энергетыка. У 2008 годзе было прынята рашэнне аб будаўніцтве ў краіне ўласнай атамнай электрастанцыі магутнасцю да 2000 МВт, што дасць магчымасць знізіць сабекошт выпускаемай электраэнергіі да 20%.

Вытворчасць прадуктаў харчавання, напіткаў і тытунёвых вырабаў

Сёння вытворчасць прадуктаў харчавання ў рэспубліцы - гэта сучасная галіна, якая дынамічна развіваецца, прадпрыемствамі якой выпускаецца больш за чвэрць прадукцыі апрацоўчай прамысловасці, што ў поўнай меры забяспечвае харчовую бяспеку краіны. Дзякуючы праведзенай маштабнай мадэрнізацыі і ўкараненню сучасных вытворчых тэхналогій прадпрыемствы галіны выпускаюць высакаякасную прадукцыю, якая карыстаецца стабільным попытам на ўнутраным рынку і за мяжой.

Асноўныя напрамкі развіцця галіны - вытворчасць малочных прадуктаў, мяса і мясапрадуктаў (больш як 50% у аб'ёме вытворчасці прадуктаў харчаван